İçeriğe atla

İyolit

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Kordierit / İyolit
Genel
KategoriSiklosilikat
Formül
(tekrarlayan birim)
(Mg,Fe)
2
Al
4
Si
5
O
18
IMA sembolüCrd[1]
Strunz sınıflandırması9.CJ.10
Dana sınıflandırması61.02.01.01
Kordierit grubu
Kristal sistemiOrtorombik
Kristal sınıfıDipiramidal (mmm)
H-M sembolü: (2/m 2/m 2/m)
Kristal ikizlenmeCccm
Kristal yapıa = 17,079 Å,
b = 9,730 Å,
c = 9,356 Å; Z = 4
Kimyasal Özellikler
RenkMavi, dumanlı mavi, mavimsi mor; yeşilimsi, sarımsı kahverengi, gri; geçirgen ışıkta ince kesitte renksiz ila çok soluk mavi
Kristal biçimiGömülü taneler olarak sözde altıgen prizmatik ikizler ve masif
İkizlenme{110}, {130} üzerinde yaygın, basit, lameller, döngüsel
Dilinim{100}'de iyi, {001} ve {010}'da zayıf
KırıkSubkonkoidal
Özgül dayanımKırılgan
Mohs sertliği7–7,5
LusterYağlı veya camsı
Çizgi rengiBeyaz
SaydamlıkŞeffaf ila yarı saydam
Bağıl yoğunluk2,57–2,66
Optik özelliklerGenellikle optik olarak (-), bazen (+); 2V = 0–90°
Kırılma indisinα = 1,527 – 1,560
nβ = 1,532 – 1,574
nγ = 1,538 – 1,578
Endeksler Fe içeriği ile birlikte artar.
PleokroizmaX = soluk sarı, yeşil;
Y = mor, mavi-mor;
Z = soluk mavi
Kaynaşabilirlikince kenarlarda
Tanısal özelliklerKuvars'a benzer, pleokroizm ile ayırt edilebilir. Korindon'dan daha düşük sertliği ile ayırt edilebilir.
Kaynakça[2][3][4][5]

İyolit, nefelin ile bir alkali piroksenden (çoğunlukla æjirinojitten) oluşan plütonik derinlik kayacıdır. Volkanik nefelinitlerin ve nefelinli diyabazların (dolerit) plütonik eşdeğeridir.

İyolitteki piroksen iyi kristalleşmiş ve çevresi nefelinle çevrilmiştir. Ayrıca siyah grena, titanit, perovskit, apatit, kankrinit ve kalsit gibi eklenti mineraller içerir.

İyolitler, kalbonatit-alkali korkayaç komplekslerinin tipik üyelerini oluştururlar. Bunun örneklerine, İsveç'teki Alno'da, Norveç'teki Fen'de, Rusya'daki Kola Yarımadasında (Buradakiler bol miktarda volastonit içerir) ve ABD'de Kolorado'daki Iron Dağı'nda rastlanır. Arkansas'taki Magnet Cove'da, İngiliz Kolumbiyası'ndaki Ice Irmağı'nda ve Transvaal'daki Sekukuniland'da görülen iyolitler, kayaç katmanlarında rastlananların en iyi örneklerini oluştururlar. Urtit (Kola Yarımadası) ve melteyijit (Fen yakınları) olarak bilinen bu kayaçlar, temelde benzer topluluklardır; birincisi bol miktarda nefelin içerir, buna karşılık ikincisinde piroksen egemendir.

  1. Warr, L.N. (2021). "IMA–CNMNC approved mineral symbols". Mineralogical Magazine. 85 (3): 291-320. Bibcode:2021MinM...85..291W. doi:10.1180/mgm.2021.43Özgürce erişilebilir.
  2. "Cordierite" (PDF). Handbook of Mineralogy. RRUFF™ Project. 4 Eylül 2006 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
  3. "Cordierite". Mindat.org. 30 Mayıs 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  4. "Cordierite Mineral Data". WebMineral.com. Mineralogy Database
  5. Dana, James Dwight; Klein, Cornelis; Hurlbut, Cornelius S. (1985). Manual of MineralogyÜcretsiz kayıt gerekli (20. bas.). New York: John Wiley and Sons. ss. 395-396. ISBN 0-471-80580-7.