İran'da COVID-19 pandemisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
İran'da COVID-19 pandemisi
COVID-19 Outbreak Cases in Iran (Density).svg
  1~9 onaylı vaka
  10~99 onaylı vaka
  100~499 onaylı vaka
  500~999 onaylı vaka
  1000~9999 onaylı vaka
  +10000 onaylı vaka
Yer İran İran
Hastalık COVID-19
Virüs cinsi SARS-CoV-2
İlk vaka Kum, 19 Şubat 2020 (4 ay ve 25 gün)
Kaynak ülke(ler) Vuhan, Çin
Vaka Sayıları
Toplam Test Sayısı 2.023.079 (TPO: %12.96)
Doğrulanmış vakalar 262.173
İyileşmiş 225.270 (%85.92)
Ölümler
13.211 (%5.03)
Aktif vakalar 23.692 (%9)
Ağır vakalar 3.389
Son Güncelleme 14 Temmuz 2020

19 Şubat 2020 tarihinde İran'ın Kum şehrinde ilk COVID-19 vakası rapor edildi. 24 Şubat'ta İran milletvekili Ahmad Amirabadi Farahani, Kum şehrinde 50'den fazla kişinin hayatını kaybettiğini iddia etti. İran Sağlık Bakan Yardımcısı İraj Harirçi düzenlediği basın toplantısında, Kum şehrinde toplam 12 ölü ve 47 etkilenen kişinin olduğunu söyleyerek iddiaları reddetti ve salgına karşı karantinaya gerek olmadığını vurguladı. Toplantı sırasında terini silmesi ile dikkat çeken Bakan Harirçi, 25 Şubat tarihinde sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda yeni tip koronavirüse yakalandığını duyurdu.[1] Ermenistan ve Gürcistan, İran'a gidiş-dönüş uçaklarını askıya aldı. Pakistan, Türkiye, ve Afganistan, İran sınırını kapattı.[2]

25 Şubat 2020 tarihi itibarıyla ülkede salgın nedeniyle 15 kişi hayatını kaybetti, 95 kişide virüsün saptandığı, 900 kişinin ise virüsü taşındığından kuşku duyulduğu açıklandı.[3] 25 Şubat tarihi itibarıyla İran, Çin'den sonra koronavirüse bağlı en fazla ölümün yaşandığı ülke durumuna geldi.[4]

İran Parlamentosu'nun 23 üyesinin, milletvekillerinin yaklaşık % 8'inin 3 Mart 2020'ye kadar enfekte olduğu bildirildi.[5]

Zaman çizelgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

İran COVID-19 vakaları  ()
     Ölümler        İyileşenler        Aktif vaka

şub şub Mart Mart nis nis Mayıs Mayıs haz haz tem tem Son 15 gün Son 15 gün

Tarih
# Toplam vaka
# Ölümler
19.02.2020 2(İlk) 2(İlk)
20.02.2020 5(+3) 2(=)
21.02.2020
18(+13) 4(+2)
22.02.2020
28(+10) 5(+1)
23.02.2020
43(+15) 8(+3)
24.02.2020
61(+18) 12(+4)
25.02.2020
95(+34) 16(+4)
26.02.2020
139(+44) 19(+3)
27.02.2020
245(+106) 26(+7)
28.02.2020
388(+143) 34(+8)
29.02.2020
593(+205) 43(+9)
1.03.2020
978(+385) 54(+11)
2.03.2020
1.501(+523) 66(+12)
3.03.2020
2.336(+835) 77(+11)
4.03.2020
2.922(+586) 92(+15)
5.03.2020
3.513(+591) 107(+15)
6.03.2020
4.747(+1.234) 124(+17)
7.03.2020
5.823(+1.076) 145(+21)
8.03.2020
6.566(+743) 194(+49)
9.03.2020
7.161(+595) 237(+43)
10.03.2020
8.042(+881) 291(+54)
11.03.2020
9.000(+958) 354(+63)
12.03.2020
10.075(+1.075) 429(+75)
13.03.2020
11.364(+1.289) 514(+85)
14.03.2020
12.729(+1.365) 611(+97)
15.03.2020
13.938(+1.209) 724(+113)
16.03.2020
14.991(+1.053) 853(+129)
17.03.2020
16.169(+1.178) 988(+135)
18.03.2020
17.361(+1.192) 1.135(+147)
19.03.2020
18.407(+1.046) 1.284(+149)
20.03.2020
19.644(+1.237) 1.433(+149)
21.03.2020
20.610(+966) 1.556(+123)
22.03.2020
21.638(+1.028) 1.685(+129)
23.03.2020
23.049(+1.411) 1.812(+127)
24.03.2020
24.811(+1.762) 1.934(+122)
25.03.2020
27.017(+2.206) 2.077(+143)
26.03.2020
29.406(+2.389) 2.234(+157)
27.03.2020
32.332(+2.926) 2.378(+144)
28.03.2020
35.408(+3.076) 2.517(+139)
29.03.2020
38.309(+2.901) 2.640(+123)
30.03.2020
41.495(+3.186) 2.757(+117)
31.03.2020
44.605(+3.110) 2.898(+141)
1.04.2020
47.593(+2.988) 3.036(+138)
2.04.2020
50.468(+2.875) 3.160(+124)
3.04.2020
53.183(+2.715) 3.294(+134)
4.04.2020
55.743(+2.560) 3.452(+158)
5.04.2020
58.226(+2.483) 3.603(+151)
6.04.2020
60.500(+2.274) 3.739(+136)
7.04.2020
62.589(+2.089) 3.872(+133)
8.04.2020
64.586(+1.997) 3.993(+121)
9.04.2020
66.220(+1.634) 4.110(+117)
10.04.2020
68.192(+1.972) 4.232(+122)
11.04.2020
70.029(+1.837) 4.357(+125)
12.04.2020
71.686(+1.657) 4.474(+117)
13.04.2020
73.303(+1.617) 4.585(+111)
14.04.2020
74.877(+1.574) 4.683(+98)
15.04.2020
76.389(+1.512) 4.777(+94)
16.04.2020
77.995(+1.606) 4.869(+92)
17.04.2020
79.494(+1.499) 4.958(+89)
18.04.2020
80.868(+1.374) 5.031(+73)
19.04.2020
82.211(+1.343) 5.118(+87)
20.04.2020
83.505(+1.294) 5.209(+91)
21.04.2020
84.802(+1.297) 5.297(+88)
22.04.2020
85.996(+1.194) 5.391(+94)
23.04.2020
87.026(+1.030) 5.481(+90)
24.04.2020
88.194(+1.168) 5.574(+93)
25.04.2020
89.328(+1.134) 5.650(+76)
26.04.2020
90.481(+1.153) 5.710(+60)
27.04.2020
91.472(+991) 5.806(+96)
28.04.2020
92.584(+1.112) 5.877(+71)
29.04.2020
93.657(+1.073) 5.957(+80)
30.04.2020
94.640(+983) 6.028(+71)
1.05.2020
95.646(+1.006) 6.091(+63)
2.05.2020
96.448(+802) 6.156(+65)
3.05.2020
97.424(+976) 6.203(+47)
4.05.2020
98.647(+1.223) 6.277(+74)
5.05.2020
99.970(+1.323) 6.340(+63)
6.05.2020
101.650(+1.680) 6.418(+78)
7.05.2020
103.135(+1.485) 6.486(+68)
8.05.2020
104.691(+1.556) 6.541(+55)
9.05.2020
106.220(+1.529) 6.589(+48)
10.05.2020
107.603(+1.383) 6.640(+51)
11.05.2020
109.286(+1.683) 6.685(+45)
12.05.2020
110.767(+1.481) 6.733(+48)
13.05.2020
112.725(+1.958) 6.783(+50)
14.05.2020
114.533(+1.808) 6.854(+71)
15.05.2020
116.635(+2.102) 6.902(+48)
16.05.2020
118.392(+1.757) 6.937(+35)
17.05.2020
120.198(+1.806) 6.988(+51)
18.05.2020
122.492(+2.294) 7.057(+69)
19.05.2020
124.603(+2.111) 7.119(+62)
20.05.2020
126.949(+2.346) 7.183(+64)
21.05.2020
129.341(+2.392) 7.249(+66)
22.05.2020
131.652(+2.311) 7.300(+51)
23.05.2020
133.521(+1.869) 7.359(+59)
24.05.2020
135.701(+2.180) 7.417(+58)
25.05.2020
137.724(+2.023) 7.451(+34)
26.05.2020
139.511(+1.787) 7.508(+57)
27.05.2020
141.591(+2.080) 7.564(+56)
28.05.2020
143.849(+2.258) 7.627(+63)
29.05.2020
146.668(+2.819) 7.677(+50)
30.05.2020
148.950(+2.282) 7.734(+57)
31.05.2020
151.466(+2.516) 7.797(+63)
1.06.2020
154.445(+2.979) 7.878(+81)
2.06.2020
157.562(+3.117) 7.942(+64)
3.06.2020
160.696(+3.134) 8.012(+70)
4.06.2020
164.270(+3.574) 8.071(+59)
5.06.2020
167.156(+2.886) 8.134(+63)
6.06.2020
169.425(+2.269) 8.209(+75)
7.06.2020
171.789(+2.364) 8.281(+72)
8.06.2020
173.832(+2.043) 8.351(+70)
9.06.2020
175.927(+2.095) 8.425(+74)
10.06.2020
177.938(+2.011) 8.506(+81)
11.06.2020
180.156(+2.218) 8.584(+78)
12.06.2020
182.525(+2.369) 8.659(+75)
13.06.2020
184.955(+2.430) 8.730(+71)
14.06.2020
187.427(+2.472) 8.837(+107)
15.06.2020
189.876(+2.449) 8.950(+113)
16.06.2020
192.439(+2.563) 9.065(+115)
17.06.2020
195.051(+2.612) 9.185(+120)
18.06.2020
197.647(+2.596) 9.272(+87)
19.06.2020
200.262(+2.615) 9.392(+120)
20.06.2020
202.584(+2.322) 9.507(+115)
21.06.2020
204.952(+2.368) 9.623(+116)
22.06.2020
207.525(+2.573) 9.742(+119)
23.06.2020
209.970(+2.445) 9.863(+121)
24.06.2020
212.501(+2.531) 9.996(+133)
25.06.2020
215.096(+2.595) 10.130(+134)
26.06.2020
217.724(+2.628) 10.239(+109)
27.06.2020
220.180(+2.456) 10.364(+125)
28.06.2020
222.669(+2.489) 10.508(+144)
29.06.2020
225.205(+2.536) 10.670(+162)
30.06.2020
227.662(+2.457) 10.817(+147)
01.07.2020
230.211(+2.549) 10.958(+141)
02.07.2020
232.863(+2.652) 11.106(+148)
03.07.2020
235.429(+2.566) 11.260(+154)
04.07.2020
237.878(+2.449) 11.408(+148)
05.07.2020
240.438(+2.560) 11.571(+163)
06.07.2020
243.051(+2.613) 11.731(+160)
07.07.2020
245.688(+2.637) 11.931(+200)
08.07.2020
248.379(+2.691) 12.084(+153)
09.07.2020
250.458(+2.079) 12.305(+221)
10.07.2020
252.720(+2.262) 12.447(+142)
11.07.2020
255.117(+2.397) 12.635(+188)


Mart 2020[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1 Mart: İran Sağlık Bakanlığı 385 yeni teyit edilmiş vaka ve 11 yeni ölüm daha bildirdi. Ayrıca 52 kişinin daha toparlandığını ve toplam sayısını 175'e çıkardığını bildirdi.
  • 2 Mart: İran Sağlık Bakanlığı 523 yeni teyit edilmiş vaka ve 12 yeni ölüm bildirdi. Ayrıca 116 kişinin daha toparlandığını ve toplam sayıyı 291'e çıkardıklarını bildirdiler.[6] Yüce Lider Ali Khamenei'ye tavsiyede bulunan Seçici Konsey üyesi Muhammed Mirmohammadi'nin hastalıktan öldüğü bildirildi.[7]
  • 3 Mart: İran Sağlık Bakanlığı 835 yeni teyit edilmiş vaka ve 11 yeni ölüm bildirdi.[8] İran Parlamentosu'nun 23 üyesinin enfekte olduğu bildirildi.
  • 4 Mart: İran Sağlık Bakanlığı 586 yeni vaka ve 15 yeni ölüm daha bildirdi. Ayrıca şu ana kadar 552 kişinin iyileştiğini bildirdiler.[9] İran Sanayi, Maden ve İşletme Bakanı Reza Rahmani, koronavirüs için pozitif test yapmıştı.[10]
  • 5 Mart: İran Sağlık Bakanlığı 591 yeni vaka ve 15 yeni ölüm daha bildirdi. Ayrıca şimdiye kadar 739 kişinin iyileştiğini bildirdiler.[11] Ayetullah Mohsen Habibi (Tahran Seminerleri Yüksek Kurulu üyesi), Eski Suriye Büyükelçisi Hossein Sheikholeslam hastalıktan öldü. Sheikholeslam ayrıca Dışişleri Bakanı Javad Zarif'e ve 1979'da Tahran'daki ABD büyükelçiliğinin rehin diplomatlarını ve çalışanlarını alan grubun liderlerinden biriydi.[12] Daha sonra, tüm hükûmet yetkililerinin uluslararası seyahatten men edilmesi yasaklandı ve parlamento süresiz olarak askıya alındı.[13]
Tahran'ın batısında yoğun nüfuslu bir bölge olan Sadeghiyeh'in dezenfeksiyonu, 12 Mart 2020
  • 6 Mart: İran Sağlık Bakanlığı 1234 yeni teyit edilmiş vaka ve 17 yeni ölüm daha bildirdi. Ayrıca 913 kişinin şimdiye kadar iyileştiğini bildirdiler.
  • 7 Mart: İran Sağlık Bakanlığı 1076 yeni teyit edilmiş vaka ve 21 yeni ölüm bildirdi. Parlamento üyesi Fatemeh Rahbar, koronavirüs nedeniyle öldü.[14] Ayetullah Reza Mohammadi Langroudi de virüsten öldü.[15]
  • 8 Mart: İran Sağlık Bakanlığı 743 yeni teyit edilmiş vaka ve 49 yeni ölüm bildirdi. Ayrıca şimdiye kadar 2134 kişinin iyileştiğini bildirdiler.
  • 15 Mart: İran Sağlık Bakanlığı Halkla İlişkiler Sorumlusu Kiyanuş Cihanpur, ülke genelinde 113 kişinin daha hayatını kaybettiğini, toplam ölü sayısının 724'e çıktığını, vaka sayısının 1.209 artarak 13 bin 938 kişi olduğunu, iyileşerek taburcu edilenlerin sayısının ise 4 bin 590 olduğunu açıkladı.[16]
  • 16 Mart: Hashem Bathaie Golpayenagi ve ekonomist Fariborz Raisdana virüsten öldü.[17]
  • 17 Mart: Sağlık Bakanlığı 1,178 yeni teyit edilmiş vaka ve 135 yeni ölüm daha bildirdi. Ayrıca şu ana kadar 5.389 kişinin iyileştiğini bildirlidi. Şerif Üniversitesi olası kayıpların sayısı üzerine bir çalışma yayınladı. Üç senaryo açıklandı: İnsanlar şimdi işbirliği yaparlarsa, İran salgını sona ermeden önce 120.000 enfeksiyon ve 12.000 ölüm görecek, eğer orta düzeyde işbirliği sunacaklarsa 300.000 vaka ve 110.000 ölüm olacaktır. Ancak insanlar herhangi bir rehberliği takip edemezse İran'ın zaten gerilmiş olan tıbbi sistemini çökertebilir ve 4 milyon vaka ve 3,5 milyon ölüm olacaktır.[18] Geleneksel Fars ateş festivali olan Chaharshanbe Suri hükûmet tarafından yasaklandı.[19] Koronavirüs nedeniyle yaklaşık 85.000 mahkûm serbest bırakıldı.[20]
  • 18 Mart: Sağlık Bakanlığı 1,192 yeni teyit edilmiş vaka ve 147 yeni ölüm bildirdi. Ayrıca şimdiye kadar 5.710 kişinin iyileştiğini bildirildi.
  • 19 Mart: Sağlık Bakanlığı, 1,046 yeni teyit edilmiş vaka ve 149 yeni ölüm bildirdi. Eski milletvekili Hamid Kahram, koronavirüsten öldü.[21]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Haberturk.com 25 Şubat 2020 Erişim Tarihi: 25 Şubat 2020
  2. ^ Sputnik "İran'a komşu 7 ülkeden 4'ü sınır kapılarını kapattı" 23 Şubat 2020 Erişim tarihi: 26 Şubat 2020
  3. ^ Channel New Asia "Iran confirms four more coronavirus deaths: State media" 25 Şubat 2020 Erişim Tarihi: 25 Şubat 2020
  4. ^ Hurriyet.com.tr "Dünyada Kovid-19 alarmı! Virüs yayılıyor" 25 Şunat 2020 Erişim Tarihi: 26 Şubat 2020
  5. ^ Henley, Jon (3 Mart 2020). "Coronavirus: Iran steps up efforts as 23 MPs said to be infected". The Guardian. 
  6. ^ "وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي". behdasht.gov.ir. 3 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2020. 
  7. ^ Nasser Karimi and Jon Gambrell (2 Mart 2020). "Adviser to Iranian Supreme Leader Khamenei Dies of Coronavirus". Time. 17 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2020. 
  8. ^ "وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي". behdasht.gov.ir. 10 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2020. 
  9. ^ "وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي". behdasht.gov.ir. Erişim tarihi: 8 Mart 2020. 
  10. ^ "Iranian Minister of Industry Reza Rahmani has coronavirus: Reports". Al Arabiya English. 4 Mart 2020. Erişim tarihi: 5 Mart 2020. 
  11. ^ "وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي". behdasht.gov.ir. Erişim tarihi: 8 Mart 2020. 
  12. ^ "Former Hostage Taker Of US Diplomats Dies Of Coronavirus In Iran". Radio Farda. 6 Mart 2020. 
  13. ^ Choi, David (5 Mart 2020). "Another senior politician has died of coronavirus in Iran, where 8% of the parliament is infected". Business Insider. 
  14. ^ "Iranian MP dies from coronavirus: Tasnim news agency". Reuters. 7 Mart 2020. Erişim tarihi: 7 Mart 2020. 
  15. ^ "Two Iranian religious figures latest to die of coronavirus in Iran". Al Arabiya English. 7 Mart 2020. Erişim tarihi: 7 Mart 2020. 
  16. ^ "İran'da koronavirüs nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 724'e yükseldi". Anadolu Ajansı. 15 Mart 2020. 16 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2020. 
  17. ^ "Top Iranian cleric among those tasked with choosing supreme leader succumbs to coronavirus infection". RT News. 16 Mart 2020. Erişim tarihi: 16 Mart 2020. 
  18. ^ "Iran warns virus could kill 'millions' in Islamic Republic". AP NEWS. 17 Mart 2020. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2020. 
  19. ^ "Iran bans fire festival celebrations over virus". Outlook India. 17 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2020. 
  20. ^ "Iran frees 85,000 prisoners due to coronavirus, says judiciary spokesman". Al Arabiya English. 17 Mart 2020. Erişim tarihi: 18 Mart 2020. 
  21. ^ "Former Iran MP Hamid Kahram dies from coronavirus". Al Arabiya English. 20 Mart 2020. Erişim tarihi: 20 Mart 2020.