Çiğdem Kağıtçıbaşı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Prof. Dr. Çiğdem Kağıtçıbaşı (d. 1940- ö.2 Mart 2017), Türk bilim insanı, psikolog.

Türkiye'de sosyal psikolojiye çok büyük katkılar yapmış ve uluslararası psikoloji dünyasının önemli isimleri arasına girmiş bir biliminsanıdır.[1]

Araştırmalarında, insan gelişimi ve aile arasındaki etkileşimi kültürlerarası bir bakış açısıyla incelemiş; geliştirdiği kültürlerarası benlik ve aile modeli ile ana akım psikolojide kabul gören iki temel aile modeline alternatif üçüncü bir model sunmuştur ve bu modeli psikoloji dünyasında kabul görmüştür.[2]

Okul öncesi eğitim araştırmaları ile de tanınan Kağıtçıbaşı, Anne Çocuk Eğitim Vakfı'nda (AÇEV) ana-çocuk odaklı eğitim projeleri uygulamıştır.[3]

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

1940 yılında İstanbul'da doğdu. 1959'da Amerikan Kız Koleji'nden mezun olan Çiğdem Kağıtçıbaşı, Massachusetts'teki Wellesley College'de, psikoloji alanında lisans eğitimi aldı ve 1961 yılında mezun oldu. Doktora tezini ise 1967 yılında Berkeley'deki Kaliforniya Üniversitesi'nde sosyal psikoloji alanında verdi.

Türkiye Bilimler Akademisi'nin kurucu üyesi olan Kağıtçıbaşı, 1969-1973 yılları arasında Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin,[4] 1973-1995 yıllarında Boğaziçi Üniversitesi'nin psikoloji bölümünde görev yaptı. 1972-1982 arasında Boğaziçi Üniversitesi'nde Psikoloji bölümü başkanlığını üstlendi.[5] 1995 yılında Koç Üniversitesi'ne geçti; Koç Üniversitesi Fen, İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi dekanlığı (1998-2001) ve aynı Fakültede Yönetim Kurulu üyeliği yaptı. Çeşitli dönemlerde Duke, Columbia, Harvard ve Kaliforniya-Berkeley üniversitelerinde de misafir öğretim üyesi olarak ders verdi.[5]

Araştırmalarında, insan gelişimi ve aile arasındaki etkileşimi kültürlerarası bir bakış açısıyla inceledi. Geliştirdiği kültürlerarası benlik ve aile modeli ile psikolojide ABD egemenliğine karşı çıktı.[kaynak belirtilmeli]

1993 yılında kurulan Anne Çocuk Eğitim Vakfı'nın (AÇEV) kurucularından olan Kağıtçıbaşı, bu vakıfta erken çocukluk eğitimi ve yetişkin eğitimi alanlarında bilimsel temele dayalı programlar geliştirmiştir.

Kağıtçıbaşı, Türkiye'de ve gelişmekte olan ülkelerde çocuk gelişimi ile ilgili konularda UNICEF danışmanlığı da yapmış; 1996-2000 yıllarında Uluslararası Psikoloji Bilimi Birliği'nin yardımcı başkanlığını yürütmüştür.

Türkçe ve İngilizce olarak kaleme aldığı, çeşitli bilimsel dergi ve kitaplarda yayınlanan 200'e yakın makalesi vardır ve toplam 28 kitaba yazarlık yapmıştır. Çalışmaları, aile, ana-babalık, erken çocukluk dönemi ve kültürel bağlamda insan gelişimi üzerine kuramsal ve uygulamalı araştırmaları kapsamaktadır.

2 Mart 2017 günü sabaha karşı hayatını kaybetmiştir.[6][7]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Sunar, Diane. "Kadınların ve çocukların hocası: Çiğdem Kağıtçıbaşı". Gazete Duvar, 3 Mart 2017. 8 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170308050338/http://www.gazeteduvar.com.tr/gundem/2017/03/03/kadinlarin-ve-cocuklarin-hocasi-cigdem-kagitcibasi/. Erişim tarihi: 7 Mart 2016. 
  2. ^ Ataca, Bilge. "Turkish family structure and functioning". Perspectives on Human Development, Family and Culture, Cambridge University Press, 2009. 8 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170308045316/https://books.google.com.tr/books?id=_dbjUB-PFhAC&pg=PA108&lpg=PA108&dq=%C3%87i%C4%9Fdem+Ka%C4%9F%C4%B1t%C3%A7%C4%B1ba%C5%9F%C4%B1+modeli&source=bl&ots=jMNQupNAOm&sig=LjdBaqKdSB9pZNkTvdoWFCTxvIE&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwiJyfPc9sTSAhWFiiwKHR_QBys4PBDoAQgfMAE. Erişim tarihi: 7 Mart 2017. 
  3. ^ Çakmakçı, Nuran. "Prof. Dr. Kağıtçıbaşı: Çocuklarınızı 3 yaşında anaokuluna gönderin". Hürriyet gazetesi, 10 Ekim 2016. 8 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170308045644/http://www.hurriyet.com.tr/prof-dr-kagitcibasi-cocuklarinizi-3-yasinda-anaokuluna-gonderin-40243704. Erişim tarihi: 7 Mart 2017. 
  4. ^ http://www.hurriyet.com.tr/prof-dr-cigdem-kagitcibasi-hayatini-kaybetti-40382298
  5. ^ a b "Çiğdem Kağıtçıbaşı". Koç Üniversitesi web sitesi. 1 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170401200903/https://mysite.ku.edu.tr/ckagit/academic-experience/. Erişim tarihi: 7 Mart 2016. 
  6. ^ http://www.haberturk.com/gundem/haber/1411020-prof-dr-cigdem-kagitcibasi-hayatini-kaybetti
  7. ^ http://www.cnnturk.com/turkiye/prof-dr-cigdem-kagitcibasi-hayatini-kaybetti-cocuklar-oksuz-kadinlar-yalniz-kaldi

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]