Yaprak soğanı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Yaprak soğanı
Illustration Allium schoenoprasum0.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Klad Angiosperms (Kapalı tohumlular)
Klad Monocots (Bir çenekliler)
Takım: Asparagales
Familya: Alliaceae (Soğangiller)
Cins: Allium
Tür: A. schoenoprasum
İkili adı
Allium schoenoprasum
L.
Diğer adları
Frenk soğanı
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Yaprak soğanı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Yaprak soğanı ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

Yaprak soğanı (Allium schoenoprasum), veya Frenk soğanı soğangiller (Alliaceae) familyasının Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'ya özgü en küçük türüdür.

Yaprak soğanı, Allium cinsinden çok yıllık bir bitkidir, 30-50 cm kadar büyüyebilirler. A ve C vitaminleri bakımından zengindirler ve iz miktarda kükürt ve demir içerirler. Genellikle böceklere itici gelmesine rağmen, bulundurdukları kükürt bileşikleri yüzünden çiçekleri, arıları çekmektedir.

Mutfakta yaprakları (çubuk) ince ince kıyılarak balık, patates ve çorbalarda tat ve koku verici olarak kullanılır. Bu sebepten özellikle batıda çok yaygın bir baharattır ve dükkânlarda ve bahçelerde sıkça rastlanır. Böcekleri kovucu özelliği olduğundan bahçecilikte haseratı kontrol etmek için kullanılır.

Botanik[değiştir | kaynağı değiştir]

Yaprak soğanı Allium türlerinin içinde hem Eski Dünya hem de Yeni Dünya'da bulunan tek bitkidir. Bazen Kuzey Amerika'da bulunan bazı bitkiler A. schoenoprasum var. sibiricum olarak sınıflandırılsa bu konu tartışmalıdır.

Mutfak[değiştir | kaynağı değiştir]

Genellikle tat ve aroma verici olarak kullanılan yaprakları için yetiştirilir. Tadı diğer Allium türlerine göre çok daha az baskındır. Fransız mutfağı ve İsveç mutfağına ait geleneksel yemeklerin vazgeçilmez parçasıdır.

1806 yılında yayınlanan kitabında Retzius yaprak soğanının, kreplerde, çorba, balık ve sandviçlerde kullanıldığını kaydeder.

Yaprak soğanı Fransız mutfağının "fines herbes" adı verilen aromatik bitkilerden biridir. Diğerleri maydanoz, tarhun ve frenk maydanozudur. Pazarlarda tüm sene boyunca taze olarak bulunabilir. Tadına fazla zarar vermeden kurutulabilir veya dondurulabilir.

Türk mutfağında ise daha çok Van otlu peyniri yapımında kullanılır.

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]