Ubuntu
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ubuntu 9.04 (Jaunty Jackalope) |
|
| İnternet sayfası: | www.ubuntu.com |
| Şirket/Geliştirici: | Canonical Ltd. / Ubuntu Foundation |
| IS Ailesi: | Debian GNU/Linux |
| Kaynak Modeli: | Özgür Yazılım / Açık Kaynak |
| Son kararlı sürüm: | 9.10 / Şablon:Release date[1] |
| Desteklediği dil(ler): | Çokdilli (55'ten fazla) |
| Güncelleme Yöntemi: | APT (arayüz mevcut) |
| Paket Yöneticisi: | dpkg |
| Desteklenen Platformlar: | i386(x86), amd64(x86-64) |
| Çekirdek türü: | Monolitik (Linux) |
| Varsayılan kullanıcı arayüzü: | GNOME |
| Lisans: | GNU GPL, ve diğer lisanslar |
| Çalışma Bölgesi: | Güncel |
Ubuntu, Linux tabanlı ve Debian geleneğini temel alan bir işletim sistemidir. Ubuntu'nun hedefi ortalama bilgisayar kullanıcılarına kullanımı ve kurulumu oldukça basit, güncel ve güvenli bir işletim sistemi sunmaktır. Ubuntu aldığı %30'luk oyla, 2007 yılında masaüstü kullanımında en gözde Linux dağıtımı seçilmiştir. [2]
Ubuntu, herkesin özgürce kullanabildiği; yayınlamakta, kopyalamakta veya kodlarını özgürce değiştirip geliştirebildiği yazılımlardan oluşur. Bunların çoğunluğu GNU Genel Kamu Lisansı ile güvence altına alınmış, özgür yazılım / açık kaynak yazılımlardır.
Ubuntu Güney Afrika'lı girişimci Mark Shuttleworth'e ait Canonical Ltd.'nin sponsorluğunda geliştirilmektedir. Canonical, Ubuntu'yu satarak kâr etmektense, ücretsiz dağıtır. Şirket, Ubuntu'yu kullanan kuruluşlara isterlerse teknik destek satarak gelir sağlar. Canonical Ubuntu'yu açık kaynak kodlu ve özgür yazılım olarak sunduğu için, dünya çapında bu işletim sistemini kullanan ve geliştiren gönüllü kullanıcıları sayesinde, tüm bir işletim sistemini tek başına geliştirmek zorunda kalmaz. Tüm Linux severlerin yaptığı geliştirmeler, onu temel alan Ubuntu'yu da doğrudan geliştirir.
Canonical, Ubuntu dışında resmi olarak üç farklı Ubuntu-benzeri işletim sistemini destekler: Kubuntu, Edubuntu, Ubuntu Sunucu Sürümü (Server Edition).[3] Ayrıca dört farklı Ubuntu benzeri işletim sisteminin geliştirilmesine de katkı sunar: Xubuntu, Gobuntu, Ubuntu Studio, Mythbuntu.[3]
Canonical altı ayda bir Ubuntunun yeni sürümünü çıkarmakta, her sürüm için de on sekiz ay boyunca güvenlik yamaları, geliştirmeleri ve yazılım güncelleştirmeleri desteği sunmaktadır. Ayrıca LTS (Uzun Süreli Destek, Long Term Support) adındaki sürümleri üç yıl boyunca masaüstü bilgisayarlar, beş yıl da sunucu bilgisayarlar için desteklenir ve iki yılda bir çıkar.[4] Ubuntu'nun güncel sürümü Jaunty Jackalope, 23 Nisan 2009'da çıkmıştır, gelecek sürümü Karmic Koala ise Ekim 2009'da çıkacaktır.
Konu başlıkları |
[değiştir] Tarihçe ve Geliştirme Aşaması
Debian temel alınarak yola çıkılan ilk Ubuntu sürümü 20 Kasım 2004 tarihinde yayımlandı. O zamandan beri her altı ayda bir yeni sürüm yayımlanmaktadır; bu da onu en güncel GNOME (nom diye okunur) ara yüzü kullanan dağıtım yapmaktadır. MEPIS, Xandros, Linspire, Progeny ve Libranet gibi diğer Debian tabanlı işletim sistemlerinin aksine Ubuntu, Debian'ın felsefesine sadık kalmış ve özgür bir yazılım olarak yoluna devam etmiştir. Ubuntu sözcüğü, Zulu dilinde; "Ben, seninle ben oldum" demektir, aynı zamanda "başkalarına karşı merhametli, şefkatli, iyiliksever" olmak gibi insani değerlerin temel alındığı bir dünya görüşüdür. Buradan hareketle Ubuntu, İnsanlık için Linux (Linux For Human Beings) savsözünü (slogan) kullanır.
Ubuntu imleği (logo) ilk sürümden beri aynıdır. Elde çizilmiş ve şimdi ubuntu-title adlı bir yazıtipi olan bu imlek Andy Fitzsimon tarafından yapılmıştır. İmleğindeki işlenen temada insanlar arasındaki eşitliğe ve kardeşliğe dikkat çekmektedir.
Ubuntu paketlerinin çoğunluğu Debian tasarısının kararsız bölümünden derlenir. Ubuntu ve tüm resmi türevleri .deb paketleri ve APT/Synaptic tabanlı paket yöneticisi kullanır.
Ubuntu tasarısı, paketlerle ilgili bazı konularda Debian ile ortak çalışmaktadır. Ubuntu'ya yüklenen paketler Debian'ın kararlılık seviyesi için bir deneme ortamı yaratmaktadır. Öte yandan Ubuntu ve Debian çok sayıda kişi tarafından yeterince beraber çalışmamakla suçlanmaktadır; zira Ubuntu .deb'leri ve Debian .deb'leri birbiriyle uyumlu değildir. Her ne kadar çok sayıda Debian geliştiricisi aynı zamanda Ubuntu'nun gelişimine yardım ediyor olsa da Debian'ın kurucusu Ian Murdock Ubuntu'nun ayrı bir proje olduğunu ve Debian ile yeterince ortak noktaya sahip olmadığını belirtmiştir.
[değiştir] Özellikleri
[değiştir] Kurulum
Kurulumu oldukça kolay olan Ubuntu; kurulum kolaylığında Windows Vista, SuSe, Mandriva, Pardus ve Fedora Core gibi kolay kurulum ile ün yapmış işletim sistemleriyle rekabet etmektedir. Kurulum için CD versiyonunda önce işletim sisteminin canlı cd olarak açılması gerekir, DVD versiyonunda text mod ile kuruluma başlanabilir. Bundan sonra kurulum sadece "install" simgesine tıklayıp birkaç ileri düğmesine basmaktan ibarettir. Kurulum sırasında işletim sistemi üzerinde istediğiniz her şeyi yapabilirsiniz, ancak değişiklikler yeni kurduğunuz sisteme aktarılmamaktadır...
[değiştir] Kullanım
Kullanışlılık üzerine odaklanılmış bir dağıtım olan Ubuntu'da çok sayıda değişik kullanım özelliği bulunmaktadır.
- Diğer Linux dağıtımlarının aksine, Ubuntu'da su (super user) komutu yerine sudo kullanılır. Ancak bir terminal komutu ile bu durum diğer dağıtımlardaki gibi ayarlanabilir.
- Çok sayıda açık kaynaklı yazılım ile birlikte gelmektedir; OpenOffice.org, Firefox, Pidgin (eskiden Gaim) ve GIMP gibi.
- Windows'tan bazı kullanıcı özellikleri içe aktarılabilmektedir; sık kullanılanlar ve duvar kağıdı gibi.
[değiştir] Paketler
Ubuntu'da yazılımlar Windows'tan farklı olarak, *.exe değil, *.deb uzantılı paketler/dosyalar halinde sunulur. Deb ismi Debian'dan gelir. Ubuntu Debian Linux geleneğinden geldiği için Debian ile aynı paket sistemini kullanır. Yeni yazılım (ya da paket) kurmak için tek yapmanız gereken, Ubuntu ile birlikte gelen Ekle/Kaldırdaki kategoriler (Örn. Eğitim, Grafik, İnternet gibi) arasından ihtiyacınız olan yazılımı bulup yanındaki kutucuğa tik atarak Değişiklikleri Uygula düğmesine basmak. Seçtiğiniz paket (yani aslında *.deb uzantılı bir dosya) internetteki sunuculardan indirilir ve otomatik olarak bilgisayarınıza kurulur. Bu işlemleri anlatan bir video yan tarafta gözükmektedir.
İstediğiniz bir paketi seçtiğiniz zaman onun çalışması için gerekli tüm diğer paketler/bağımlılıklar kendiliğinden seçilip yüklenecektir. Kaldırmak istediğinizde ise tiklenmiş kutucuğa bir daha tıklayıp uygula demek yeterlidir. Gerisini Ubuntu kendiliğinden halleder.
Daha farklı yazılım yükleme ve kaldırma seçenekleri de mevcuttur. Deneyimli kullanıcılar Synaptic Paket Yöneticisi, apt-get veya aptitude yazılımlarıyla da paket yükleme/kaldırma işlemlerini gerçekleştirebilirler.
[değiştir] Paket Sınıflandırılması
| Özgür Yazılım | Özgür Olmayan Yazılım | |
| Desteklenen | Main (ana) | Restricted (Kısıtlı) |
| Desteklenmeyen | Universe (EVRENSEL) | Multiverse (Evrensel Olmayan) |
Buradaki özgür yazılım ibaresi, Ubuntu'nun lisans şartlarını karşılayan yazılımlara verilen addır. Main, Restricted, Universe ve Multiverse ise bu yazılımların indirilebildiği depolardır.
[değiştir] Görsellik
Ubuntu GNOME masaüstü yöneticisi ile gelmektedir. GNOME'un temel felsefesi olan sadelik aynen Ubuntu masaüstünde de yer almaktadır. KDE masaüstü yöneticisini tercih eden kullanıcılar Kubuntu'yu, XFCE'yi tercih edenler ise Xubuntu'yu edinebilir veya yüklü Ubuntularına kde-desktop, xfce-desktop paketlerini yükleyebilirler.
Ubuntu 7.10 sürümünden itibaren Compiz Fusion adlı 3 boyutlu yazılımla birlikte gelmektedir. Bu yazılım, 3 boyutlu masaüstü ve jöle gibi pencereler başta olmak üzere çok sayıda görsel efekt içermektedir.
[değiştir] Ticari Lisanslı Yazılımlar
Bazı ülkelerdeki lisans kısıtlamaları yüzünden Ubuntu, ticari ve kapalı kaynaklı yazılımları doğrudan bünyesinde barındırmamaktadır.[5] Bunların bir kısmı aşağıda sıralanmıştır:
- Bölge ayarı yapılmış DVDleri çözebilen (dekoder) yazılımlar. Her ne kadar özgür libdvdcss kütüphanesi bu işlevi yerine getirebiliyorsa da kimi ülkelerde yasadışı sayıldığı için Ubuntu'yla hazır olarak gelmemektedir.
- WMV ve MP3 gibi bazı ticari ses formatlarının çözücüleri.
- Çok sayıda ticari tarayıcı eklentisi. Örneğin Adobe Flash.
- WinRAR yazılımının sıkıştırdığı "rar" uzantılı dosyaları açmak için gerekli unrar paketi.
Yukarıda sayılan yazılımlar ve daha fazlası, ubuntu-restricted-extras paketinin yüklenmesiyle kolayca edinilebilir.
[değiştir] Sürümler
Ubuntu, altı ayda bir sürüm çıkartmaktadır. Sürüm numarası çıktığı yıl ve ayı işaret eder. Örnek olarak Ubuntu 4.10, 2004 yılının 10'uncu ayında sunulmuştu.
| Renk | Anlamı |
|---|---|
| Kırmızı | Eski sürüm; desteklenmiyor |
| Sarı | Eski sürüm; hâlâ destekleniyor |
| Yeşil | Güncel sürüm |
| Mavi | Gelecek sürüm |
| Sürüm | Kod Adı | Test Sürümü Adı | Sürüm Tarihi | Son Desteklenme Tarihi | Özellikler ve Değişiklikler |
|---|---|---|---|---|---|
| 4.10 | Warthy Warthog | Sounder | 20 Ekim 2004[6] | 30 Nisan 2006 [7] | İlk sürüm; ShipIt |
| 5.04 | Hoary Hedgehog | Array | 8 Nisan 2005[8] | 31 Ekim 2006 [9] | Güncelleme Yöneticisi; Upgrade Notifier (Güncelleme Uyarıcısı); readahead; grepmap; dizüstü bilgisayar desteği, Uyku ve Bekleme özellikleri; dynamic frequency scaling (işlemciler için dinamik frekans ölçümü); Ubuntu donanım veritabanı; Kickstart uygulaması; USBden kurulum; UTF-8 desteği; APT |
| 5.10 | Breezy Badger | Colony | 13 Ekim 2005 [10][11] | 13 Nisan 2007[12] | Usplash (grafiksel açılış); "Ekle/Kaldır..." uygulama aracı; çoklu dil seçeneği; akıllı bölüm yönetimi desteği; Hewlett-Packard yazıcı desteği; OEM yükleme desteği; Launchpad entegrasyonu. |
| 6.06 LTS | Dapper Drake | Flight | 1 Haziran 2006 [13][14] | Temmuz 2009 (masaüstü) | Long Term Support (LTS) Uzun Süreli Destek sürümü. Çalışan CD ve Kurulum CD'si tek bir CD'de birleştirildi; Ubiquity grafiksel yükleyici Çalışan CD'ye eklendi; Usplash kapanışlarda aktif hale getirildi; Çok sayıda kablolu ve kablosuz ağ arasında kolay geçiş için Ağ Yöneticisi; Clearlooks temeline dayanan ve kahverengi yerine turuncu renkler içeren Tango tabanlı 'Humanlooks' teması ; LAMP yükleme seçeneği; USB aletlerine yüklenebilme; .deb uzantılı dosyalar için GDebi grafik yükleyici |
| Temmuz 2011 (sunucu) | |||||
| 6.10 | Edgy Eft | Knot | 26 Ekim 2006 [15][16] | 25 Nisan 2008 | Ubuntu 'Human' İnsan teması büyük ölçüde yenilendi; Upstart özelliği eklendi; otomatik hata raporu; Tomboy not alma uygulaması; F-spot resim yöneticisi. |
| 7.04 | Feisty Fawn | Herd | 19 Nisan 2007 [17] | Ekim 2008 | Göç asistanı; Kernel tabanlı sanal makine desteği; kolay çözücü ve kapalı-kaynak sürücü kurulumu; Compiz masaüstü efektleri; Wi-Fi korunaklı erişim desteği eklendi; PowerPC desteği kaldırıldı; Sudoku ve satranç oyunları eklendi; Baobab disk kullanım yöneticisi; GNOME Kontrol Merkezi; Zeroconf |
| 7.10 | Gutsy Gibbon | Tribe | 18 Ekim 2007 [18][19] | Nisan 2009 | Compiz Fusion ;[20] AppArmor güvenlik altyapısı;[21] hızlı masaüstü arama;[22] çabuk kullanıcı değişimi;[22] Mozilla Firefox eklentileri için geliştirilmiş destek Ubufox;[23] X.org için grafiksel yapılandırma aracı;[23] PDF çıktısı da almayı sağlayan yeni bir yazıcı yönetimi aracı[23] |
| 8.04 LTS | Hardy Heron [24] | Alpha | 24 Nisan 2008 | Nisan 2011 (masaüstü) | İkinci Long Term Support (LTS) Uzun Süreli Destek sürümü;[25][26]; Yenilenmiş tema ve görünüm, daha yüksek Tango uyumluluğu[27]; kararlılığın arttırılması; compiz kullanışlılık geliştirmeleri; tracker entegrasyonu[28]; Brasero CD/DVD yazıcı, Transmission BitTorrent istemcisi ve Vinagre VNC istemcisi[29]; PulseAudio öntanımlı[30] |
| Nisan 2013 (sunucu) | |||||
| 8.10 | Intrepid Ibex | 30 Ekim 2008 | Nisan 2010 | Tüm masaüstü temasının yeniden tasarımı; mobil işlemlerin ve masaüstü ölçeklenebilirliğinin geliştirilmesi; İnternete bağlanmada ileri esneklik | |
| 9.04 | Jaunty Jackalope | 23 Nisan 2009 | Ekim 2010 | GNOME 2.26, X.Org server 1.6, Linux çekirdeği 2.6.28, Ext4 dosya sistemi desteği, "Cloud computing" için Eucalyptus | |
| 9.10 | Karmic Koala | 29 Ekim 2009 | Nisan 2011 | Linux çekirdeği 2.6.31; varsayılan olarak ext4 dosya sistemi; GRUB 2; GNOME 2.28; açılış süresini kısaltan Upstart; program ekleyip kaldırmak için Ubuntu Software Center; Mozilla Firefox 3.5; OpenOffice.org 3.1; anında mesajlaşma için varsayılan olarak Empathy; iletişim tümleşikliği için Telepathy; uygulama geliştirme ve paylaşmayı kolaylaştıran Quickly; 2 GB ücretsiz çevrimiçi depolama, paylaşma, senkronizasyon alanı sunan Ubuntu One; "3G" genişbant bağlantısında gelişme; netbook sürümü Netbook Remix (UNR) iyileştirmeleri; sunucu sürümünde Ubuntu Enterprise Cloud (UEC); sunucu sürümü Amazon EC2'de yer alıyor; MySQL 5.1 | |
| 10.04 LTS | Lucid Lynx | Nisan 2010 | Nisan 2013 (masaüstü) | Üçüncü Long Term Support (LTS) Uzun Süreli Destek sürümü | |
| Nisan 2015 (sunucu) |
|
Ubuntu 9.04 Jaunty Jackalope (çalışan CD oturumu) |
[değiştir] Türevleri
Ubuntu projesinin kullanışlılığı ve uyumluluk kolaylığı sebebiyle çok sayıda türevi geliştirilmiştir.[31] Başlıcaları;
[değiştir] Resmi Olarak Desteklenen Türevleri[3]
- Kubuntu, Debian dağıtımını temel alan Ubuntu dağıtımının GNOME masaüstü ortamı yerine KDE masaüstü ortamını kullanan türüdür. Ubuntu projesinin bir parçasıdır ve aynı temeli kullanır. Kubuntu ve Ubuntu, ubuntu-desktop ve kubuntu-desktop paketlerinin yüklenmesiyle beraber çalışabilirler. Kubuntu da Ubuntu ile eşzamanlı olarak altı ayda bir yeni sürüm çıkartır ve CD'leri ShipIt hizmeti ile ücretsiz temin edilebilir.[32]
- Edubuntu, Ubuntu'nun eğitim amaçlı olan türevidir, ShipIt ile sipariş edilebilir.
- Ubuntu Sunucu Sürümü (Server Edition), sunucu bilgisayarlar için özelleştirilmiş türevidir.
[değiştir] Resmi Olarak Tanınan Türevleri[3]
- Xubuntu, Xfce masaüstü ortamı kullanılarak oluşturulmuş bir dağıtımdır. Xfce masaüstü ortamını kullanmasından dolayı daha az sistem kaynağı kullanır ve eski masaüstü bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar, netbooklar ve yüksek verimlilik beklenen iş istasyonları için iyi bir çözümdür.[33]
- Gobuntu, Free Software Foundation'un dört temel özgürlük ilkesine uygun şekilde geliştirilen sürümdür.
- Ubuntu Studio, Ubuntu'ya yüksek çokluortam desteği eklemek için geliştirilmiştir. Profesyonel düzeyde ses görüntü ve vidyo işleme yazılımları barındırmaktadır. Bunların tamamı açık kaynaklıdır.
- Mythbuntu, MythTV yayınlarını Ubuntu ile birleştirmeyi amaçlayan dağıtımdır.
[değiştir] Resmi Olmayan Türevler
- Fluxbuntu, Fluxbox masaüstünü kullanan (Pencere Yöneticisi), Ubuntu tabanlı bir linux dağıtımıdır. KDE ve GNOME'a göre daha hafif, hızlı ve daha performanslıdır. Fluxbuntu, 2.6.15 Linux çekirdeğini kullanır. İnternet tarayıcı olarak Dillo, dosya tarayıcısı olarak Rox Filer, uçbirim olarak da Eterm kullanır. Sony Playstation 3[34]'den mobil araçlara kadar çok sayıda cihazda çalışabilmektedir.
- Linux Mint, İrlanda kökenli bir Linux dağıtımıdır. Linux Mint Ubuntu üzerine inşa edilmiş KDE, Gnome ve XFCE masaüstü ortamlarını kullanan bir Linux dağıtımıdır. Synaptik Paket Yöneticisinin dışında mintinstall adında kullanımı daha kolay bir yazılım yöneticisi bulunmaktadır. Bununla birlikte Linux Mint için GNOME Menüsü geliştirilmiştir. Ocak 2009 itibariyle dünyada en fazla kullanılan üçüncü Linux dağıtımıdır. [35]
- gNewSense, Özgür Yazılım Derneği (FSF) tarafından desteklenen "tamamen özgür" türev.
- nUbuntu, güvenlik araçlarıyla donatılmış bir türevidir.
- Ubuntu Mobile and Embedded Edition, Mobil cihazlarda kullanılmak üzere geliştirilen bir Ubuntu türevidir. Maemo adlı masaüstü ortamı kullanmaktadır.
- Elbuntu, Enlightenment (E17) masaüstü ortamı tabanlı, yüksek performans ve güçlü masaüstü efektleri içeren bir sürümdür.
- Freespire Ubuntu'nun aksine ticari yazılım ve sürücüler içeren , KDE kullanan sürüm.
- Google firmasının Goobuntu adında bir Linux dağıtımı hazırlamakta olduğu haberleri yayılırken Google'ın yaptığı açıklamaya göre bu dağıtımı şirket dışına çıkarmak gibi bir amaçları olmadığını sadece kendi kullanımları için olduğu açığa çıkmıştır. [36] [37]
- gOS, Enlightenment masaüstü ortamı ve google yazılımlarını biraraya getiren sürüm.
- Geubuntu, İtalyan İntilinux grubunun hazırladığı ve Enlightenment masaüstü ortamını kullanan bir başka Ubuntu tabanlı dağıtım.
- Guadalinex, Debian-Tabanlı bir dağıtımdır. İspanyanın andalucia eyaletinde kamu kullanımı için geliştirilmektedir.
- ImpiLinux, Güney Afrika'nın devlet işlerinde kullanılmak üzere geliştirilen bir türevi
- Kiwi Linux, i386 mimarisi için optimize edilmiş, macarca ve romence destekli sürümdür.
- mEDUXa Kanarya Adaları'nda eğitim amaçlı geliştirilen sürümdür.
- Molinux İspanya'nın Castile La Mancha bölgesi istihbarat teşkilatı tarafından geliştirilen sürüm.
[değiştir] Sistem gereksinimleri
En son sürüm Ubuntu resmi olarak Intel x86 ve AMD64 mimarilerinde Masaüstü çeşidiyle; Intel x86, AMD64 ve SPARC mimarilerinde ise Sunucu çeşidiyle yayımlanır.
Aşağıdaki sistem gereksinimlerini karşılayamayan bilgisayarlar için, resmi olarak tanınan bir Ubuntu türevi olan ve Xfce masaüstü yöneticisini kullanan Xubuntu, belirtilen RAM ve disk alanının yarısı ile de çalışabilir.
[değiştir] Sunucu
Sunucu çeşidi için en düşük sistem gereksinimleri:
- 300 MHz x86 işlemci
- 64 MB bellek (RAM)
- En az 2 GB disk alanı (tam yükleme ve takas (swap) alanı için)
- 800x600 çözünürlüğü destekleyen bir ekran kartı
[değiştir] Masaüstü
Masaüstü çeşidi için, tavsiye edilen en düşük "sistem gereksinimleri"
- 700 MHz x86 işlemci
- 256 MB bellek (RAM) (Canlı CD özelliği ile yüklemek için 384 MB önerilir)
- 4 GB disk alanı
- 1024x768 çözünürlüğü destekleyen bir ekran kartı
[değiştir] Edinme
Yazılımı, üretici sitesinden indirebileceğiniz gibi aynı zamanda kargo masrafı bile ödemeden adresinize sipariş edebilirsiniz. Bütün dünyaya gönderi yapılmakta ve yaklaşık olarak 8-10 gün içerisinde elinize ulaşmaktadır. Önemli bir nokta olarak şunu unutmamakta yarar vardır; Türkiye ve diğer ülkelere gönderilen kargoların ulaşması için ortalama 1 aylık bir zaman dilimi gerekli olabilir. Siparişi aşağıdaki adresten verebilir ve takibini yapabilirsiniz.
[değiştir] Ayrıca bakınız
[değiştir] Kaynakça
- ^ [1]
- ^ 2007 Linux pazar araştırması (2007-08-21). 2008-08-19 tarihinde erişilmiştir.
- ^ a b c d http://www.ubuntu.com/products/whatisubuntu/derivatives
- ^ Shuttleworth, Mark. » Blog Arşivi » The Art of Release. 2008-05-13 tarihinde erişilmiştir.
- ^ http://www.ubuntu.com/community/ubuntustory/licensing
- ^ Ubuntu 4.10 announcement. 2007-04-13 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Zimmerman, Matt (2006-03-28). Ubuntu 4.10 reaches end of life on 30 April 2006. 2007-09-25 tarihinde erişilmiştir.
- ^ 5.04 Release Notes (2005-04-08). 2007-04-14 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Armstrong, Christina (2006-10-23). Ubuntu 5.04 reaches end-of-life on 31 October 2006. 2007-09-25 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Ubuntu 5.10 announcement. 2006-10-11 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Ubuntu 5.10 release notes. 2006-12-21 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Heen, Tollef Fog (2007-03-14). Ubuntu 5.10 reaches end-of-life on April 13th 2007. 2007-09-25 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Ubuntu 6.06 LTS announcement. 2006-12-21 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Ubuntu 6.06 LTS release notes. 2006-12-21 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Ubuntu 6.10 announcement. 2006-10-26 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Ubuntu 6.10 sürüm notları. 2006-12-21 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Ubuntu 7.04 announcement. 2007-02-06 tarihinde erişilmiştir.
- ^ GutsyReleaseSchedule - Ubuntu Wiki. 2007-04-12 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Introducing the Gutsy Gibbon. 2007-05-06 tarihinde erişilmiştir.
- ^ http://www.ubuntu.com/testing/tribe2
- ^ http://www.ubuntu.com/testing/tribe3
- ^ a b http://www.ubuntu.com/testing/tribe4
- ^ a b c http://www.ubuntu.com/testing/tribe5
- ^ HardyReleaseSchedule. 2007-09-25 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Ubuntu Weekly Newsletter: Issue 36
- ^ Ubuntu's new Linux sports debugging tool
- ^ Hardy Heron Artwork. Ubuntu Wiki.
- ^ Ubuntu developer summit Boston.
- ^ Accepted: ubuntu-meta 1.87 (source). 2008-01-21 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Blueprint: "Fix the Linux audio mess once and for all". Launchpad. 2008-02-01 tarihinde erişilmiştir.
- ^ https://wiki.ubuntu.com/DerivativeTeam/Derivatives
- ^ http://tr.wikipedia.org/wiki/Kubuntu
- ^ http://tr.wikipedia.org/wiki/Xubuntu
- ^ http://www.oyunmaniac.com/forum/viewtopic.php?f=44&t=28
- ^ http://www.distrowatch.com
- ^ The Register: Google at work on desktop Linux. 2006-04-25 tarihinde erişilmiştir.
- ^ Slashdot: Google working on Desktop Linux. 2006-04-25 tarihinde erişilmiştir.
[değiştir] Dış bağlantılar
- Linux Nasıl Kurulur, kullanılır Klavuzu)
- Ubuntu Linux Resmi Sayfası
- Ubuntu / Kubuntu / Xubuntu / Linux Mint / Nexenta OS Resmi Türkiye Sitesi
- Ubuntu Wiki (Türkçe Ubuntu Wiki'si)
- Ubuntu Forum (Türkçe Ubuntu Forumu)
- Playstation 3 Ubuntu Türkçe Destek Forum Sayfaları
- Kubuntu ve Ubuntu Kullanıcıları FaceBook Grubu
- Ubuntu Feisty Fawn 7.04 Rehberi
- Ubuntu başlangıç rehberi
- Debian Türkiye
- Ubuntu in English Wikipedia
|
|
|
|---|---|
| Geçmiş ve kişiler | Canonical Ltd. · Ubuntu (felsefe) · Ubuntu Vakfı · Mark Shuttleworth · Benjamin Mako Hill · Matt Zimmerman · Scott James Remnant · Jono Bacon · Ben Collins · Jeff Waugh · Ian Jackson · Sürümler |
| Eş projeler | Ubuntu · Edubuntu · Gobuntu · Kubuntu · Mythbuntu · Ubuntu Mobile · Netbook Remix · Ubuntu Studio · Xubuntu |
| External | Fluxbuntu · gOS · gNewSense · Gnoppix · Linux Mint · Nexenta OS · nUbuntu · Super Ubuntu ·more… |
| Yazılım ve destek | OpenCD · Upstart · Bazaar · Launchpad · Medibuntu · Ubuntu Certified Professional · Getdeb · Wubi · Ubiquity · Usplash · Uncomplicated Firewall · Gdebi |
| İlgili | Debian |
| İlgili Yazılım | deb format · dpkg · APT · aptitude · debconf package · dash |