Ubuntu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Ubuntu logo.svg
Ubuntu Masaüstü 13.04.png
Ubuntu masaüstü
Web sayfası: www.ubuntu.com
Şirket/Geliştirici: Canonical Ltd. / Ubuntu Vakfı
IS Ailesi: Unix-like (Debian GNU/Linux)
Kaynak Modeli: Özgür Yazılım / Açık Kaynak
Son kararlı sürüm: 13.04 Quantal Quetzal / 25 Nisan 2013 [1]
Desteklediği dil(ler): Çokdilli (55'ten fazla)
Güncelleme Yöntemi: APT (arayüz mevcut)
Paket Yöneticisi: dpkg
Desteklenen Platformlar: IA-32, x86-64, lpia, SPARC, PowerPC, ARM, IA-64
Çekirdek türü: Monolitik (Linux)
Varsayılan kullanıcı arayüzü: GNOME üzerine Unity kabuğu
Lisans: GNU GPL ve diğer özgür lisanslar

Ubuntu, Linux tabanlı özgür ve ücretsiz bir işletim sistemidir. Ubuntu'nun hedefi, bilgisayar kullanıcılarına kullanımı ve kurulumu oldukça kolay, güncel ve güvenli bir işletim sistemi sunmaktır. Ubuntu, 20 milyonu [2] aşkın kullanıcısıyla dünyanın en yaygın masaüstü Linux dağıtımıdır.

Ubuntu, herkesin özgürce kullanabildiği; yayınlamakta, kopyalamakta ve kodlarını değiştirip geliştirebilmekte özgür olduğu yazılımlardan oluşur. Bunların çoğunluğu GNU Genel Kamu Lisansı ile güvence altına alınmış, özgür yazılım / açık kaynak yazılımlardır.

Ubuntu Güney Afrika'lı girişimci Mark Shuttleworth'e ait Canonical Ltd.'nin sponsorluğunda geliştirilmektedir. Canonical, Ubuntu'yu bireysel ve kurumsal tüm kullanıcılara tamamen ücretsiz olarak sunmakta, teknik destek isteyen kuruluşlara destek hizmeti vererek gelir elde etmeyi amaçlamaktadır. Canonical Ubuntu'yu açık kaynak kodlu ve özgür yazılım olarak sunduğu için, dünya çapında bu işletim sistemini kullanan ve geliştiren gönüllü kullanıcıları sayesinde, tüm bir işletim sistemini tek başına geliştirmek zorunda kalmaz. Tüm Linux katkıcılarının yaptığı geliştirmeler, onu temel alan Ubuntu'yu da doğrudan geliştirir.

Ubuntu, Canonical Ltd. ve Mark Shuttleworth tarafından finanse edilmektedir. Mark Shuttleworth, 8 Temmuz 2005'te, Ubuntu'nun uzun vadede geleceğinin korunması ve gelişiminin sürdürülebilmesi için Ubuntu Vakfı'nı kurmuştur ve başlangıç fonu olarak 10 milyon dolarlık bir bağışında bulunmuştur.[3][4]

Ubuntu'nun altı ayda bir yeni sürümünü yayınlanmaktadır. Canonical, iki yılda bir yayınlanan LTS (Uzun Süreli Destek, Long Term Support) sürümlerine, hem masaüstü için hem de sunucu ortamlarında 5 yıl boyunca güncelleme desteği sunmaktadır. Ara sürümler için ise 9 ay boyunca güvenlik yamaları, geliştirmeleri ve yazılım güncelleştirmeleri desteği sunulmaktadır.[5]

Canonical; Ubuntu, Ubuntu Server, Ubuntu TV ve Ubuntu Phone yanı sıra ubuntu-benzeri Kubuntu, Ubuntu GNOME, Edubuntu, Ubuntu Kylin sürümlerini resmi olarak desteklemekte ayrıca Xubuntu, Lubuntu, Ubuntu Studio ve Mythbuntu türevlerinin de gelişimine katkı sunmaktadır. [6][7]

Ubuntu sözcüğü, Zulu dilinde "insanlık" demektir, aynı zamanda "başkalarına karşı merhametli, şefkatli, iyiliksever" olmak gibi insani değerlerin temel alındığı bir dünya görüşüdür. Buradan hareketle Ubuntu, İnsanlık için Linux (Linux For Human Beings) sloganını kullanır.

Konu başlıkları

Tarihçe [değiştir]

Ubuntu Projesi'nin kurucusu Mark Shuttleworth

Debian Linux dağıtımı temel alınarak yola çıkılan ilk Ubuntu sürümü, 20 Kasım 2004 tarihinde yayımlanmıştır. O zamandan beri her 6 ayda bir yeni sürüm yayımlanmaktadır.

MEPIS, Xandros, Linspire, Progeny ve Libranet gibi diğer Debian tabanlı işletim sistemlerinin aksine Ubuntu, Debian'ın felsefesine sadık kalmış ve özgür bir yazılım olarak yoluna devam etmiştir.

Ubuntu logosu ilk sürümden beri değişmemiştir. Elde çizilmiş ve şimdi ubuntu-title adlı bir yazı tipi olan bu logo, Andy Fitzsimon tarafından yapılmıştır. Logoda işlenen tema, insanlar arasındaki eşitliğe ve kardeşliğe dikkat çekmektedir. Ubuntu logosu, el ele tutuşmuş insanları temsil eder. Ubuntu 10.04 Lucid Lynx sürümüyle birlikte logo güncellenerek yeniden tasarlanmıştır.

Ubuntu paketlerinin çoğunluğu Debian tasarısının kararsız bölümünden derlenir. Ubuntu ve tüm resmi türevleri .deb paketleri ve APT/Synaptic tabanlı paket yöneticisi kullanır.

Ubuntu tasarısı, paketlerle ilgili bazı konularda Debian ile ortak çalışmaktadır. Ubuntu'ya yüklenen paketler Debian'ın kararlılık seviyesi için bir deneme ortamı yaratmaktadır.

Öte yandan Ubuntu ve Debian çok sayıda kişi tarafından yeterince beraber çalışmamakla suçlanmaktadır; zira Ubuntu .deb'leri ve Debian .deb'leri birbiriyle uyumlu değildir. Her ne kadar çok sayıda Debian geliştiricisi aynı zamanda Ubuntu'nun gelişimine yardım ediyor olsa da Debian'ın kurucusu Ian Murdock Ubuntu'nun ayrı bir proje olduğunu ve Debian ile yeterince ortak noktaya sahip olmadığını belirtmiştir.

Ubuntu, 11.04 (Natty Narwhal) sürümüne kadar GNOME ara yüzünü kullanmış, bu sürümle birlikte GNOME masaüstü ortamına, Ubuntu'ya özgü Unity kabuğu eklenmiştir. Ancak istenirse Ubuntu'de GNOME kullanılabilmektedir.

Özellikler [değiştir]

Ubuntu, başta Linux işletim sistemi çekirdeği olmak üzere, çok sayıda yazılım paketinden oluşmaktadır. Büyük çoğunluğu bir özgür yazılım lisansı altında dağıtılan bu bileşenler içinde tek istisna, bazı özel donanım sürücüleridir.[8] Ubuntu'da kullanılan ana lisans, GNU Genel Kamu Lisansı (GNU GPL) ile birlikte GNU Kısıtlı Genel Kamu Lisansı (GNU LGPL)'dır. Bu özgür lisanslar, yazılımın kullanıcısına ve yazılımın kodlarını kullanmak isteyen kimselere kopyalama, dağıtma, üzerinde çalışma, değiştirme, geliştirme gibi çeşitli hak ve özgürlükler vermektedir.

Ubuntu ile birlikte LibreOffice ofis seti, Mozilla Firefox İnternet tarayıcı, Mozilla Thunderbird e-posta istemcisi gibi yaygın kullanılan özgür yazılım araçlarının yanı sıra müzik çalar, video oynatıcı, sohbet iletişim aracı, CD/DVD yazdırıcı, PDF görüntüleyici, çeşitli hafif oyunlar (örneğin, sudoku ve satranç gibi) gibi geniş bir yazılım yelpazesi, yüklü olarak gelmektedir. Ayrıca "Ubuntu Yazılım Merkezi" üzerinden Ubuntu paket depolarında yer alan binlerce yazılım kolayca indirilip kullanılabilir. Ubuntu paket depolarındaki yazılımlar, çoğunlukla ücretsizdir. Ancak ücretli uygulamalar ve e-dergi gibi çeşitli ürünler de bulunabilir.

Ubuntu, 11.04 sürümüne kadar GNOME ara yüzünü kullanmış, bu sürümle birlikte GNOME masaüstü ortamına, Ubuntu'ya özgü Unity kabuğu eklenmiştir.

Ubuntu aynı zamanda Çalışan-Sistem (DVD/USB) özelliklidir. Yani Ubuntu bilgisayara kurulmadan, bilgisayarınızdaki mevcut işletim sistemine ve belgelere zarar vermeden doğrudan DVD ya da USB bellek üzerinden çalıştırılarak denenebilir. Böylece kullanıcılar Ubuntu'yu kurmadan Ubuntu'nun genel işleyişi hakkında fikir sahibi olabilirler ve donanım uyumluluklarını kontrol edebilirler.

Ayrıca Ubuntu'nun sistem kurulum aracı olan Ubiquity yükleyicisi, kullanıcının Çalışan-Sistem ortamını terk etmeden Ubuntu kurulumuna başlatıp tamamlamasına da imkan vermektedir.

UNIX ve Linux tabanlı sistemlerde bu sistemlerin mimarisinden kaynaklanan nedenlerle virüslerin bilgisayarlar arasında yayılması oldukça güçtür. Ubuntu da Linux mimarisini kullanarak bu korunaklı ortamı kullanıcılara aynen sunmaktadır.

Sistem gereksinimleri [değiştir]

En son sürüm Ubuntu resmi olarak Intel x86 ve AMD64 mimarilerinde Masaüstü çeşidiyle; Intel x86, AMD64 ve SPARC mimarilerinde ise Sunucu çeşidiyle yayımlanır.

Gerekli minimum sistem gereksinimlerini karşılayamayan bilgisayarlar için, resmi olarak tanınan bir Ubuntu türevi olan ve Xfce masaüstü yöneticisini kullanan Xubuntu, belirtilen RAM ve disk alanının yarısı ile de çalışabilir.

Ubuntu'nun masaüstü, sunucu ve netbook gibi sürümlerinin güncel sistem gereksinimi bilgileri şuradan öğrenilebilir.

Kurulum [değiştir]

Ubuntu, temel masaüstü kullanıcılarını hedefleyen bir işletim sistemi olması itibarıyla kurulum kolaylığına ayrıca önem vermektedir. Kurulum sırasında ihtiyaç duyulacak olan sabit disk yapısı, saat gurubu, kullanıcı adı ve şifresi gibi gerekli bilgileri kuruluma başlamadan önce girmenizi ister ve kurulum başladıktan sonra bitene kadar sizi oyalamaz. Böylece isterseniz kurulumu bir an önce başlattıktan sonra diğer ilgilenilmesi gereken işlerinize geri dönebilirsiniz.

Aynı bilgisayarda Windows ve Ubuntu'nun bir arada kullanılması da mümkündür. Aynı bilgisayara Windows ve Ubuntu kurulması durumunda bilgisayarın açılış ekranında, kullanıcıya hangi işletim sistemini açmak istediğini soran bir menü eklenir. Böylece kullanıcılar bilgisayarı her yeniden başlattığında bu menü üzerinden dilediği işletim sistemini seçip kullanabilir. Bu şekilde çift işletim sistemi kullanıldığında iki sistem aynı anda çalışmadığı için bilgisayarın çalışma performansına herhangi bir olumsuz etkisi olmaz.

Ubuntu kalıp dosyası, bir DVD'ya yazdırılarak DVD üzerinden kurulabileceği gibi bir DVD sürücüsü olmayan bilgisayarlar için, kurulum kalıp dosyası bir USB belleğe yazdırılarak USB bellek üzerinden de kurulum gerçekleştirilebilir.

Ubuntu'nun ücretsiz olarak nasıl indirileceği, bir DVD ya da USB belleğe nasıl yazdırılacağı ve bilgisayara nasıl kurulacağı konuları, Ubuntu-tr Wiki sayfalarının Kurulum bölümünde detaylı olarak anlatılmıştır.

Ubuntu'da yazılım kurma [değiştir]

Ubuntu Yazılım Merkezi üzerinden 40.000 dolayında paket kurulabilir ve kaldırılabilir.

Ubuntu'da yazılımlar Windows'tan farklı olarak, *.exe değil, *.deb uzantılı paketler/dosyalar halinde sunulur.

Ubuntu'da yazılım kurma işlemi şu adımlarla gerçekleştirilir: Ubuntu Yazılım Merkezi'nde arama kutucuğu kullanılarak ya da arayüzde bulunan kategoriler (Örn. eğitim, grafik, internet gibi) arasında gezinerek ihtiyaç duyulan bir program bulunup tıklanır, ardından Yükle düğmesine tıklanarak indirme ve yükleme işleme işlemi başlatılmış olur. Seçilen paket (yani aslında *.deb uzantılı bir dosya) internetteki sunuculardan indirilir ve otomatik olarak bilgisayara kurulur. Ubuntu Yazılım Merkezi'nde bir paket seçildiği zaman onun çalışması için gerekli tüm diğer paketler/bağımlılıklar kendiliğinden seçilmektedir.

Ticari lisanslı yazılımlar [değiştir]

Ubuntu, özgür olmayan ticari ve kapalı kaynaklı bazı yazılımları doğrudan bünyesinde barındırmamaktadır.[9] Bunların bir kısmı aşağıda sıralanmıştır:

  • Bölge ayarı yapılmış DVD'leri çözebilen yazılımlar. Her ne kadar özgür libdvdcss kütüphanesi bu işlevi yerine getirebiliyorsa da kimi ülkelerde yasadışı sayıldığı için Ubuntu'yla hazır olarak gelmemektedir.
  • WMV ve MP3 gibi bazı ticari ses biçimlerinin çözücüleri.
  • Adobe Flash gibi çeşitli ticari tarayıcı eklentileri.
  • WinRAR yazılımının sıkıştırdığı "rar" uzantılı dosyaları açmak için gerekli unrar paketi.
  • Microsoft TrueType yazıtipleri.

Lisans kısıtlamaları nedeniyle Ubuntu ile birlikte gelmeyen bu yazılımlar ve daha fazlası, Ubuntu Yazılım Merkezi üzerinden ubuntu-restricted-extras paketinin yüklenmesiyle kolayca edinilebilir.

Paket sınıflandırılması [değiştir]

Özgür yazılım Sahipli yazılım
Desteklenen Main (ana depo) Restricted
Desteklenmeyen Universe (evrensel) Multiverse

Ubuntu yazılım depoları, dört sınıfa ayrılmaktadır.

Main: Canonical tarafından destekli özgür yazılımları barındıran depodur. Ana depo niteliğindedir.

Universe: Ubuntu topluluğu tarafından bakılan özgür yazılımları barındıran depodur.

Restricted: Bazı donanımlar için gerekli kapalı kaynak sürücüleri barındıran paketler bu depoda yer almaktadır.

Multiverse: Telif haklarıyla veya yasal sorunlar nedeniyle kısıtlanmış olan yazılımlar bu depoda yer almaktadır.

Tüm bu depolar Ubuntu'nun resmi yazılım depoları olmakla birlikte "Main ve Restricted" depolarındaki yazılımlar Ubuntu tarafından desteklenirken "Universe ve Multiverse" depolarındaki yazılımlar Ubuntu tarafından desteklenmemektedir. Bir yazılımın "desteklenmiyor" olması o yazılımın "önerilmediği" anlamına gelmez. Bir yazılımın Ubuntu tarafından desteklenmiyor olması o yazılımın güncelleştirmelerinin resmi olarak Ubuntu tarafından, ancak Ubuntu toplulukları tarafından sunulabileceği ile ilgilidir.

Bulut depolama hizmeti [değiştir]

Ubuntu, kullanıcıların dosyalarını yedeklemesi, eşleştirmesi ve eş zamanlı olarak herhangi bir aygıt üzerinden (cep telefonu ya da bir başka bilgisayar gibi) erişmesini sağlayan Ubuntu One bulut depolama hizmetini vermektedir. Ubuntu One'ın Windows desteği de bulunmaktadır.

Canonical sponsorluğunu yürüten ise bu hizmet ile kullanıcılara 5 GB'a kadar ücretsiz olarak sunulmaktadır. İstenirse ücret ödenerek kapasitenin 50 GB'a kadar çıkarılması mümkündür.

Sürümler [değiştir]

Ubuntu'nun, altı ayda bir sürümü çıkarılmaktadır. Sürüm numarası, çıktığı yıl ve ayı işaret eder. Örnek olarak Ubuntu 4.10, 2004 yılının 10'uncu ayında sunulmuştu.

Sürümün kod adları belirlenirken birinci sözcük sıfat, ikinci sözcük de bir hayvan adı olarak belirlenmektedir. Ayrıca sıfat ve isim aynı harfle başlamaktadır. Bir kaç örnek: Hoary Hedgehog (Saygıdeğer Kirpi), Breezy Badger (Umursamaz Porsuk), Hardy Heron (Cüretkar Balıkçıl), Natty Narwhal (Zarif Denizgergedanı)

Sürüm Kod adı Sürüm tarihi Son destek
tarihi
Özellikler ve bazı değişiklikler
4.10 Warthy Warthog

(Siğilli Domuz)

20 Ekim 2004 [10] 30 Nisan 2006 [11]
  • İlk sürüm
  • Shipit üzerinden ücretsiz Ubuntu CD'si dağıtımına başlandı
5.04 Hoary Hedgehog

(Saygıdeğer Kirpi)

8 Nisan 2005 [12] 31 Ekim 2006 [13]
  • Güncelleme Yöneticisi
  • Güncelleme Uyarıcısı (Upgrade Notifier)
  • Dizüstü bilgisayarlar için uyku ve bekleme modu desteği
  • İşlemciler için dinamik frekans ölçümü
  • Ubuntu donanım veritabanı
  • Kickstart uygulaması
  • USB'den kurulum desteği
  • UTF-8 desteği
  • APT
5.10 Breezy Badger

(Umursamaz Porsuk)

13 Ekim 2005 [14][15] 13 Nisan 2007[16]
  • Usplash (grafiksel açılış)
  • "Ekle/Kaldır..." uygulama aracı
  • Çoklu dil desteği
  • Akıllı bölüm yönetimi desteği
  • Hewlett-Packard yazıcı desteği
  • OEM yükleme desteği
  • Launchpad entegrasyonu
6.06 LTS Dapper Drake

(Zarif Suna)

1 Haziran 2006 [17][18] Temmuz 2009 (masaüstü)
  • İlk Long Term Support (LTS) Uzun Süreli Destek sürümü
  • Kurulum CD'si ile Çalışan CD sürümü tek bir CD'de birleştirildi
  • Ubiquity sayesinde Çalışan CD ortamı terkedilmeden kurulum yapabilme
  • Usplash kapanışlarda aktif hale getirildi
  • Çok sayıda kablolu ve kablosuz ağ arasında kolay geçiş için Ağ Yöneticisi
  • Clearlooks temeline dayanan ve kahverengi yerine turuncu renkler içeren Tango tabanlı 'Humanlooks' teması
  • LAMP yükleme seçeneği
  • USB disklere yüklenebilme
Temmuz 2011
(sunucu)
6.10 Edgy Eft

(Huysuz Semender)

26 Ekim 2006 [19][20] 25 Nisan 2008
  • Ubuntu 'Human' İnsan teması büyük ölçüde yenilendi
  • Upstart özelliği eklendi
  • Otomatik hata raporlama
  • Tomboy not alma uygulaması
  • F-spot resim yöneticisi
7.04 Feisty Fawn

(Atılgan Karaca)

19 Nisan 2007 [21] Ekim 2008
  • Göç asistanı
  • Kernel tabanlı sanal makine desteği
  • Kolay çözücü ve kapalı-kaynak sürücü kurulumu
  • Compiz masaüstü efektleri
  • Wi-Fi korunaklı erişim desteği eklendi
  • PowerPC desteği kaldırıldı
  • Sudoku ve satranç oyunları eklendi
  • Baobab disk kullanım yöneticisi
  • GNOME Kontrol Merkezi
7.10 Gutsy Gibbon

(Yürekli Jibon)

18 Ekim 2007 [22][23] Nisan 2009
  • Compiz Fusion [24]
  • AppArmor güvenlik altyapısı[25]
  • Hızlı masaüstü arama[26]
  • Çabuk kullanıcı değişimi[26]
  • Mozilla Firefox eklentileri için geliştirilmiş destek Ubufox[27]
  • X.org için grafiksel yapılandırma aracı
  • PDF çıktısı da almayı sağlayan yeni bir yazıcı yönetimi aracı[27]
8.04 LTS Hardy Heron

(Cüretkar Balıkçıl)

24 Nisan 2008 [28] Nisan 2011 (masaüstü)
  • İkinci Long Term Support (LTS) Uzun Süreli Destek sürümü sürümü[29][30]
  • Yenilenmiş tema ve görünüm, daha yüksek Tango uyumluluğu[31]
  • Compiz kullanışlılık geliştirmeleri
  • Tracker entegrasyonu[32]
  • Brasero CD/DVD yazıcı
  • Transmission BitTorrent istemcisi ve Vinagre VNC istemcisi[33]
  • PulseAudio öntanımlı ses denetleyicisi[34]
Nisan 2013
(sunucu)
8.10 Intrepid Ibex

(Yılmaz Dağ Keçisi)

30 Ekim 2008 Nisan 2010
  • Tüm masaüstü teması yenilendi
  • Mobil işlemlerin ve masaüstü ölçeklenebilirliği geliştirildi
  • İnternete bağlanmada ileri esneklik
9.04 Jaunty Jackalope

(Neşeli Antilop Tavşanı)

23 Nisan 2009 Ekim 2010
  • X.Org server 1.6
  • Ext4 dosya sistemi desteği
  • Bulut depolama için Eucalyptus
9.10 Karmic Koala

(Karma Keseli Ayı)

29 Ekim 2009 Nisan 2011
  • Varsayılan olarak Ext4 dosya sistemi
  • GRUB 2 desteği
  • Açılış süresini kısaltan Upstart
  • Program ekleyip kaldırmak için Ubuntu Yazılım Merkezi
  • Ücretsiz çevrimiçi dosya depolama, paylaşma, senkronizasyon alanı sunan Ubuntu One
  • Anında mesajlaşma için varsayılan olarak Empathy
  • Sohbet ve iletişim aracı Telepathy
  • Uygulama geliştirme ve paylaşmayı kolaylaştıran Quickly
  • "3G" genişbant bağlantısında gelişme
  • Netbook sürümü Netbook Remix (UNR) iyileştirmeleri
  • Sunucu sürümünde Ubuntu Enterprise Cloud (UEC)
  • Sunucu sürümü Amazon EC2'de yer alıyor
  • MySQL 5.1
10.04 LTS Lucid Lynx

(Berrak Vaşak)

29 Nisan 2010 Nisan 2013 (masaüstü)
  • Üçüncü Long Term Support (LTS) Uzun Süreli Destek sürümü
  • Pencere düğmeleri sola alındı
  • Elementary temasına geçildi
  • Gimp ön tanımlı olmaktan çıkarıldı, Pitivi ön tanımlı oldu
  • Me Menu ve Gwibber eklendi
  • Xsane yerine sade bir tarama yazılımına geçildi
  • Rhythmbox ve Banshee için Ubuntu One Music Store eklentisi yayımlandı
Nisan 2015
(sunucu)
10.10 Maverick Meerkat[35]

(Asi Mirket)

10 Ekim 2010 Nisan 2012
  • Ubuntu Yazılım Merkezi yenilendi
  • U-Touch
  • Ses Menüsü yenilendi
  • Varsayılan yazıtipleri Ubuntu font ailesi olarak değiştirildi
  • F-Spot yerine Shotwell getirildi
  • Arkaplan duvar kağıtları Ubuntu topluluğu tarafından en beğenilen duvar kağıtları arasından seçildi
  • Netbook sürümünde Unity arayüzü
11.04 Natty Narwhal[36]

(Süslü Deniz Gergedanı)

28 Nisan 2011 Ekim 2012
11.10 Oneiric Ocelot[37]

(Cüce Leopar)

13 Ekim 2011 Nisan 2013
  • Ubuntu Yazılım Merkezi yenilendi
  • 32-bit'lik paketlerin 64-bit'lik sistemlerde kullanılmasını sağlayan Multiarch desteği
  • Unity'de bazı geliştirmeler yapıldı
  • Evolution yerine Mozilla Thunderbird
  • LightDM oturum açma yöneticisi
  • Deja Dup yedekleme aracı
  • Alt + Tab listesi geliştiridi
12.04 LTS Precise Pangolin[38]

(Hassas Pangolin)

26 Nisan 2012 [39] Nisan 2017
  • LTS masaüstü sürümlerin desteklenme süresi 3 yıldan 5 yıla çıkarıldı
  • Ubuntu kalıp dosyası CD boyutuna sığmadığı için artık DVD olarak yayınanmaya başlandı
  • Unity'ye yeni özellikler eklendi, panel seçenekleri arttırıldı, HUD özelliği eklendi
  • Sistem Ayarlarına "Gizlilik" seçeneği eklendi
  • Banshee müzik çalar uygulaması yerine tekrar Rhythmbox'a dönüldü
  • Performans iyileştirmeleri yapıldı, Ubuntu Yazılım Merkezi hafifledi
12.10 Quantal Quetzal[40]

(Tutarlı Quetzal)

18 Ekim 2012 [41] Nisan 2014
  • Unity 2B kaldırıldı. 3B destekli olmayan donanımlarda Unity 3B hızlandırılmış masaüstünün çalışır hale getirilmesi sağlandı.
  • OpenGL performans iyileştirmeleri
  • Unity Seçke önizlemesi
  • Web uygulamaları bütünleştirmesi
  • Python 3
  • LibreOffice – Unity uyumluluğu
13.04 Raring Ringtail[42] 25 Nisan 2013 [43] Ocak 2014 [44]
  • LTS olmayan sürümlerin desteklenme süresi 18 aydan 9 aya indirildi
  • Wubi’nin desteklenmesine son verildi
  • Unity 7: Unity'de çeşitli geliştirmeler, performans iyileştirmeleri ve hata düzeltmeleri yapıldı
  • Seçke düğmesi, Ubuntu Yazılım Merkezi simgesi ve diğer bir kaç simge değiştirildi
  • LibreOffice 4.0
  • Nautilus 3.6.3
  • CUPS 1.6.2
13.10 Saucy Salamander 17 Eylül 2013 [45] Haziran 2014 (gelecek sürüm)
Renkler ve anlamları:
Eski sürüm; desteklenmiyor Eski sürüm; hâlâ destekleniyor Güncel sürüm Gelecek sürüm

Ekran görüntüleri [değiştir]

Türevleri [değiştir]

Ubuntu projesinin kullanışlılığı ve uyumluluk kolaylığı sebebiyle çok sayıda türevi geliştirilmiştir.[46]

Resmi olarak desteklenen ya da tanınan türevleri[47][48] [değiştir]

  • Ubuntu Desktop, masaüstü bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar ve netbook bilgisayarlar kullanıcıları için tasarlanmıştır. "Ubuntu" denilince genellikle Ubuntu'nun standart sürümü olan "Ubuntu Desktop" kastedilir. Ubuntu Desktop, öntanımlı olarak Unity kullanıcı arayüzü ile gelir.
  • Ubuntu Server, sunucu bilgisayarlar için özelleştirilmiş türevidir. Ubuntu Server da diğer Ubuntu türevlerinde olduğu gibi ücretsiz olarak dağıtılmaktadır. Kullanıcıları, isterlerse belli bir ücret ödeyerek resmi danışmanlık ve teknik destek hizmetleri alabilirler.
  • Ubuntu TV, akıllı televizyonlar için tasarlanmış türevidir. Canonical tarafından 2012 Tüketici Elektroniği Fuarı'nda tanıtılarak sunulmuştur. Ubuntu TV ayrıca Android, iOS ve Ubuntu çalıştıran mobil cihazlar için popüler İnternet hizmetlerine erişim ve içerik akışı sağlamaktadır.
  • Ubuntu Phone, akıllı telefonlar için tasarlanmış türevidir. İlk olarak 2 Ocak 2013'de Mark Shuttleworth tarafından duyurulmuş olup[49] henüz geliştirilme aşamasındadır.
  • Ubuntu for Android, Android telefonlar üzerinde çalışacak şekilde tasarlanmakta olan türevidir.
  • Ubuntu Kylin, Çin'e yönelik olarak geliştirilen türevidir (geliştirilme aşamasındadır).[50]
Edubuntu 12.04
Xubuntu 12.04
  • Xubuntu, Ubuntu'nun öntanımlı gelen GNOME-Unity karışımı masaüstü ortamı yerine Xfce masaüstü ortamı kullanan türevidir. Xfce masaüstü ortamı, kullanıcılara daha sade ve daha az sistem kaynağı tüketen bir ortam sunmaktadır.
  • Kubuntu, Ubuntu'nun KDE masaüstü ortamını kullanan türevidir.
  • Ubuntu GNOME, Ubuntu'nun öntanımlı gelen GNOME-Unity karışımı masaüstü ortamı yerine GNOME masaüst ortamını kullanan türevidir (geliştirilme aşamasındadır). [51]
  • Lubuntu, Ubuntu'nun LXDE masaüstü ortamını kullanan türevidir.
  • Edubuntu, okul ortamı ve ev kullanıcıları için eğitim amaçlı olan dizayn edilen türevidir.
  • Ubuntu Studio, profesyonel video ve ses düzenleme işlerine yönelik olarak hazırlanan, yüksek çokluortam desteği sunan türevidir. İçinde gelişmiş grafik düzenleme yazılımları da barındırmaktadır. Bu yazılımların tümü birer özgür yazılımdır.
  • Mythbuntu, MythTV yayınlarını Ubuntu ile birleştirmeyi amaçlayan dağıtımdır. Xfce masaüstü ortamı kullanır.

Ubuntu'nun standart sürümü (yani Ubuntu Desktop) diğer masaüstü ortamları ile birlikte kullanılabilir. Örneğin ubuntu-desktop ve kubuntu-desktop paketlerinin yüklenmesiyle Ubuntu ve Kubuntu beraber çalışabilirler. İki masaüstü ortamını yükleyen kullanıcılar bilgisayar açılışında kullanıcı girişi yapıldığı ekranda istediği masaüstü ortamını seçerek açabilirler.

Kullanım oranı [değiştir]

Ubuntu resmi web sitesinde Ubuntu'nun 20 milyonu aşkın kullanıcıya sahip olduğu yazmaktadır.[2]

Alttaki kaynaklarda, Ubuntu'nun dünya çapında en yaygın kullanılan Linux dağıtımı olduğunu doğrulayan bazı istatistikler bulabilirsiniz:

Ayrıca bakınız [değiştir]

Dış bağlantılar [değiştir]

Kaynakça [değiştir]

  1. ^ ubuntu.com'da sürüm notları sayfası
  2. ^ a b "canonical.com". http://www.canonical.com/partners. 
  3. ^ https://lists.ubuntu.com/archives/ubuntu-announce/2005-July/000025.html lists.ubuntu.com
  4. ^ http://www.ubuntu.com/news/UbuntuFoundation ubuntu.com/news/
  5. ^ Ubuntu 13.04 Release Notes
  6. ^ http://www.ubuntu.com/project/about-ubuntu/derivatives Ubuntu türevler
  7. ^ http://releases.ubuntu.com/ Ubuntu sürümleri dizini
  8. ^ http://ubuntu.com/project/about-ubuntu/licensing ubuntu lisansı
  9. ^ http://www.ubuntu.com/community/ubuntustory/licensing
  10. ^ "Ubuntu 4.10 announcement". http://lwn.net/Articles/107267/. Erişim tarihi: 2007-04-13. 
  11. ^ Zimmerman, Matt (2006-03-28). "Ubuntu 4.10 reaches end of life on 30 April 2006". https://lists.ubuntu.com/archives/ubuntu-announce/2006-March/000061.html. Erişim tarihi: 2007-09-25. 
  12. ^ "5.04 Release Notes". 2005-04-08. http://www.ubuntu.com/getubuntu/releasenotes/504. Erişim tarihi: 2007-04-14. 
  13. ^ Armstrong, Christina (2006-10-23). "Ubuntu 5.04 reaches end-of-life on 31 October 2006". https://lists.ubuntu.com/archives/ubuntu-security-announce/2006-October/000418.html. Erişim tarihi: 2007-09-25. 
  14. ^ "Ubuntu 5.10 announcement". https://lists.ubuntu.com/archives/ubuntu-announce/2005-October/000038.html. Erişim tarihi: 2006-10-11. 
  15. ^ "Ubuntu 5.10 release notes". http://www.ubuntu.com/download/releasenotes/510. Erişim tarihi: 2006-12-21. 
  16. ^ Heen, Tollef Fog (2007-03-14). "Ubuntu 5.10 reaches end-of-life on April 13th 2007". https://lists.ubuntu.com/archives/ubuntu-security-announce/2007-March/000504.html. Erişim tarihi: 2007-09-25. 
  17. ^ "Ubuntu 6.06 LTS announcement". http://www.ubuntu.com/news/606released. Erişim tarihi: 2006-12-21. 
  18. ^ "Ubuntu 6.06 LTS release notes". http://www.ubuntu.com/download/releasenotes/606. Erişim tarihi: 2006-12-21. 
  19. ^ "Ubuntu 6.10 announcement". http://www.ubuntu.com/news/610released. Erişim tarihi: 2006-10-26. 
  20. ^ "Ubuntu 6.10 sürüm notları". http://www.ubuntu.com/download/releasenotes/610. Erişim tarihi: 2006-12-21. 
  21. ^ "Ubuntu 7.04 announcement". https://wiki.ubuntu.com/FeistyFawn. Erişim tarihi: 2007-02-06. 
  22. ^ "GutsyReleaseSchedule - Ubuntu Wiki". https://wiki.ubuntu.com/GutsyReleaseSchedule. Erişim tarihi: 2007-04-12. 
  23. ^ "Introducing the Gutsy Gibbon". 2007-04-12. https://lists.ubuntu.com/archives/ubuntu-devel-announce/2007-April/000276.html. Erişim tarihi: 2007-05-06. 
  24. ^ http://www.ubuntu.com/testing/tribe2
  25. ^ http://www.ubuntu.com/testing/tribe3
  26. ^ a b http://www.ubuntu.com/testing/tribe4
  27. ^ a b http://www.ubuntu.com/testing/tribe5
  28. ^ "HardyReleaseSchedule". https://wiki.ubuntu.com/HardyReleaseSchedule. Erişim tarihi: 2007-09-25. 
  29. ^ Ubuntu Weekly Newsletter: Issue 36
  30. ^ Ubuntu's new Linux sports debugging tool
  31. ^ "Hardy Heron Artwork". Ubuntu Wiki. https://wiki.ubuntu.com/Artwork/Incoming/Hardy. Erişim tarihi: 2007-10-19. 
  32. ^ "Ubuntu developer summit Boston". http://arstechnica.com/news.ars/post/20071101-ubuntu-developer-summit-lays-out-vision-for-strong-hardy-heron-release.html. 
  33. ^ "Accepted: ubuntu-meta 1.87 (source)". https://lists.ubuntu.com/archives/hardy-changes/2008-January/004677.html. Erişim tarihi: 2008-01-21. 
  34. ^ "Blueprint: "Fix the Linux audio mess once and for all"". Launchpad. http://blueprints.launchpad.net/ubuntu/+spec/cleanup-audio-jumble. Erişim tarihi: 2008-02-01. 
  35. ^ http://www.markshuttleworth.com/archives/336
  36. ^ http://www.markshuttleworth.com/archives/478
  37. ^ http://www.markshuttleworth.com/archives/646
  38. ^ http://www.markshuttleworth.com/archives/784
  39. ^ ubuntu.com'da sürüm notları sayfası
  40. ^ http://www.markshuttleworth.com/archives/1121
  41. ^ ubuntu.com'da sürüm notları sayfası
  42. ^ http://www.markshuttleworth.com/archives/1195
  43. ^ ubuntu.com'da sürüm notları sayfası
  44. ^ http://www.omgubuntu.co.uk/2013/03/ubuntu-to-halve-support-window-for-regular-releases
  45. ^ http://www.omgubuntu.co.uk/2013/05/ubuntu-13-10-release-schedule
  46. ^ https://wiki.ubuntu.com/DerivativeTeam/Derivatives
  47. ^ http://www.ubuntu.com/project/about-ubuntu/derivatives Ubuntu türevler
  48. ^ http://releases.ubuntu.com/ Ubuntu sürümleri dizini
  49. ^ Ubuntu Phone ilk tanıtım videosu
  50. ^ Ubuntu to become the offical OS of China
  51. ^ Ubuntu Gnome Remix