Timüs

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Illu thymus.jpg

Timüs, birincil lenf organlarından biridir.

Timüs organı bök, tiroid bezinin altında, göğüs boşluğunda ve soluk borusunun önünde bulunur. Timüs bezi bağ dokusundan yapılmış ince bir kapsülle çevrilmiştir. Kapsül, diğer lenfoit organlarda olduğu gibi bezin içine girerek onu bölmelere ayırır. Timüs bezinin bölmelerinde, retiküler hücreler ve lenfositler bulunur. Kan, lenf damarları ve sinirler bağ doku bölmeleri boyunca uzanır. Timüs bezi doğumdan önce ve doğumdan hemen sonra lenfosit meydana getirerek vücudu enfeksiyonlardan korur.

Timus; kortex ve medulladan oluşur;burda bulunan kortikal ve medullar epitel hücreler bir epitelyal ağ oluşturur. Kortekste ayrıca nurse hücreleri ve thymositler bulunur. Medullada ise olgun T lenfositler, dentritik medullar epitelyal hücre, makrofaj ve interdigitation dentritik hücreler yer alır.

Burada ayrıca Hassal Korpüskülleri denen ve ne görev yaptığı bilinmeyen keratinize yapılar bulunur. Korteks ve medulla arasında High Endotelyal Venol (HEV) denen bir bölge vardır: lenfosit trafiğinin oluştuğu bölge.

Kortekste bulunan thymositler medullaya doğru inerken olgunlaşır. Herhangi bir antijenik determinant içermeyen lenfosit burada medullaya doğru antijenik yapı içermeye başlar. (Bir yandan da makrofajlar tarafından izlenir; içerdiği antijenik yapılar vücuda karşıysa apoptozla temizlenir.) Medullaya gelen lenfosit ise artık olgun bir lenfosit haline geçer.

Timüs'ün ürettiği Ğ hücreleri sağlık üzerindeki önemli yararlardan biridir. T hücreleri olarak adlandırılan lenfositler bedene zarar verebilecek zararlı hücreleri yok etmektedir. Bağışıklık sistemini çökerten hastalıkların ölümcül olması, T hücrelerinin haberleşme hattını kesmelerinden kaynaklanmaktadır. Timüs göğüs kafesinin üst kısmının tam arkasında, göğsün ortasında yer almaktadır. Üç parmakla timüsün üzerine gelen noktaya vurularak uyarılması ve dilin, üst dişlerin arkasında damağa ve ağzın tavanına değdirilmesi timüsü uyarılmasını sağlamaktadır.

Yoga çalışmalarındaki bazı duruşların ve geleneksel uygulamaların timüs'ün tekrar aktive edilmesinde faydalı olduğu ve bağışıklık sistemini güçlendirdiği bilinmektedir. Timüs bezi üzerindeki bu çalışmaların yanı sıra yoga çalışmaları sırasında lenf sistemindeki ana düğümlere sistematik olarak uygulanan iskelet kaslarının basınçları, güçlü solumalar ile oluşan iç basınç farkları ve sonrasındaki bilinçli gevşetmeler; lenfatik sistemi çalıştırarak bağışıklık sistemini güçlendirmektedir.

Timüs yaşla birlikte gerileyen bir organdır. Ayrıca kortikosteroid hormonlarının uyarılarına açıktır. Fazla heyecan, stres gibi durumlar sık görülürse timüs atrofiye uğrar ve görevini yapamaz hale gelir, immun cevap geriler.