Theodoros Angelopoulos

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Theodoros Angelopoulos
Theodoros Angelopoulos
Theodoros Angelopoulos
Doğum 27 Nisan 1935
Atina, Yunanistan
Ölüm 24 Ocak 2012 (76 yaşında)
Pire, Yunanistan
Meslek Film yönetmeni, senarist

Theodoros Angelopoulos (Yunanca: Θόδωρος Αγγελόπουλος ) (d. 27 Nisan 1935 – ö. 24 Ocak 2012) Yunan sinemasının Costa Gavras ve Costas Ferris ile birlikte öncü yönetmeni. Sanatsal sinemanın en önemli çağdaş temsilcilerindendir.

Mitololojik göndermelere bol yer verilen filmlerinde, daha çok bireyden hareketle tarihsel bağlam içinde toplumsal olaylar konu edilmektedir. Özellikle entelektüel bireyin yaşama dair ızdırapları ve düş kırıklıkları işlenir. Filmlerinde geniş plan çekimler ve uzun sekanslar çokça yer alır. Çoğunu Eleni Karaindrou'nun müziklediği filmleri arasında şunlar sayılabilir: 36 Günleri, Avcılar, Kumpanya, Kitera'ya Yolculuk, Arıcı, Puslu Manzaralar, Leyleğin Geciken Adımı, Ulis'in Bakışı, Sonsuzluk ve Bir Gün, Ağlayan Çayır, Zamanın Tozu.

Theo Angelopoulos, 20-26 Eylül 2010 tarihleri arasında gerçekleştirilen 17. Altın Koza Film Festivali'nin onur konuğu olarak Adana'ya gelmiş ve ödül törenine katılmıştı. Bu festivalde yönetmenin "Kiteraya Yolculuk", "Arıcı", "Leyleğin Geciken Adımı", "Ulis'in Bakışı", "Sonsuzluk ve Bir Gün", "Ağlayan Çayır" ve "Zamanın Tozu" adlı filmlerinin "Balkanların Belleği - Theo Angelopoulos" adlı özel bir bölümde gösterileceği ilân edilmiştir.[1]

Angelopoulos 24 Ocak 2012 günü, akşam saatlerinde Pire-Drapetsona otoyolunda, Öteki Deniz-The Other Sea adlı yeni filminin çekimi sırasında çarpan bir motosiklet yüzünden yaşama veda etti. Olay yerinden ambulansla Faliro'daki bir hastaneye götürülen ünlü yönetmen, yoğun bakıma alındı ancak hastanede yaşamını yitirdi.[2] Yunanistan'ın önemli gazetelerinden Kathimerini, Angelopoulos'un ölüm haberini, ölümünün şüpheli olabilecegi iması ile, mansetten verdi. Gazete henüz teyit edilemekle birlikte Angelopoulos'a çarpan aracın polise ait olduğu iddiasını da dile getirdi.

Tarzı[değiştir | kaynağı değiştir]

Theodoros Angelopoulos, 1989 yılında İstanbul Film Festivali için Türkiye'ye geldiğinde sinema yazarı Atilla Dorsay'a verdiği röportajda ilk gençliğinde, o yıllarda egemen olan Amerikan sinemasından etkilenmiş olmakla birlikte Fransa'da yaşamaya başladıktan sonra Avrupa sinemasından ve Yeni Dalga film akımından fazlasıyla etkilendiğini, özellikle de Friedrich Wilhelm Murnau, Orson Welles, Kenji Mizoguchi ve Michelangelo Antonioni'nin filmlerinin onun üzerinde derin etkiler bıraktığını belirtmiştir.

Filmlerinde çok uzun plân-sekanslar kullandığını, hatta bu nedenle Paris'te okuduğu IDHEC sinema okulundan 1961 yılında atıldığını söyleyen Angelopoulos, Eisenstein'ın kuramlarının aksine "kurgu sineması"na sıcak bakmadığını, duyguları çok öne çıkardığı ve ritmi bozduğu için araya sık sık yakın plânların eklendiği kurgu anlayışına karşı olduğunu söylemiştir. Ona göre bu baş döndürücü hızlı tempolu kurguda "ölü zaman" denilen şey de ortadan kalkmaktadır. Oysa Angelopoulos'un 'müzikal dinlenme' olarak adlandırdığı ve ancak uzun plânlarla elde edilebilecek bu "ölü zaman", etki oluşturabilmek için çok gereklidir.

Angelopoulos, filmlerinde (özellikle de "Kumpanya" filminde) sıklıkla başvurduğu zamanda ve mekânda ileri geri sıçramalarla, Bertolt Brecht'in epik tiyatrosuna en yakın sinemayı yapan yönetmen olduğunu, ayrıca çokları modası geçmiş olarak tanımlasa da filmlerinde Freud'cu öğelere yer verdiğini, ilk filmlerinde politik sinema yaparken, değişen dünya şartlarında son filmlerinde artık siyaseti sadece bir arka plân olarak kullandığını da sözlerine eklemiştir[3].

Angelopoulos'un hemen hemen tüm filmlerinin görüntü yönetmeni Yorgos Arvanitis'ti. Senarist Tonino Guerra ve besteci Eleni Karaindrou da yönetmenin ilk dönemi haricindeki birçok filmine katkıda bulunmuşlardır. Bu ikilinin katkılarıyla Angelopoulos'un filmleri daha lirik ve hüzünlü bir çizgiye gelmiştir[4].

Filmografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Konulu filmleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Filmin adı
Özgün adı
Katkısı Notlar
1970 Yeniden Canlandırma
(Anaparastasi)
Yönetmen
1972 '36 Günleri
(Meres tou '36)
Yönetmen
1975 Kumpanya
(O Thiassos)
Yönetmen/Senaryo
1977 Avcılar
(I Kinighi)
Yönetmen/Senaryo
1980 Büyük İskender
(O Megalexandros)
Yönetmen
1984 Kitera'ya Yolculuk
(Taxidi stin Kythira)
Yönetmen/Senaryo
1986 Arıcı
(O Melissokomos)
Yönetmen/Senaryo
1988 Puslu Manzaralar
(Topio stin Omichli)
Yönetmen/Senaryo Avrupa Film Ödülü, En İyi Film 1989
1991 Leyleğin Geciken Adımı
(To Meteoro Vima tou Pelargou)
Yönetmen/Senaryo
1995 Ulis'in Bakışı
(To Vlemma tou Odyssea)
Yönetmen/Senaryo
1998 Sonsuzluk ve Bir Gün
(Mia aioniothta kai mia mera)
Yönetmen/Senaryo Altın Palmiye 1998
2004 Ağlayan Çayır
(To Livadi pou dakryzi üçlemesinin 1. Filmi)
Yönetmen Gayrıresmi üçleme bölüm 1
2009 Zamanın Tozu
(I skoni tou chronou)
Yönetmen Gayrıresmi üçleme bölüm 2
2012? Öteki Deniz
(L'altro mare)
Yönetmen/Senaryo Gayrıresmi üçleme bölüm 3. Gösterime verilmedi

Diğer filmleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Filmin adı
Özgün adı
Katkısı Notlar
1968 Yayın
(I Ekpombi)
Yönetmen/Senaryo Kısa film
1983 Athens
(Athina, epistrofi stin Akropoli)
Yönetmen/Senaryo Televizyon filmi
1995 Lumiere ve Ortakları
(Lumière et compagnie)
Yönetmen/Senaryo Antolojik film|Çeşitli ülkelerden 41 yönetmenin Lumière kardeşler'in Cinématographe adını verdikleri özgün kamerasını kullananarak çektikleri kısa sekanslardan oluşmuş filmin 52 saniyelik bir bölümünü de Angelopulos çekmişti.
2007 To Each His Own Cinema
(Chacun son cinéma)
Yönetmen/Senaryo Trois minutes (Üç Dakika) Cannes Film Festivali'nin 60. yılı için ısmarlanmış filmin 36 yönetmeninden biri de Angelopulos'tu.

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Balkanların Belleği - Theo Angelopoulos" (Türkçe). www.altinkoza.org. http://www.altinkoza.org/haberler/. Erişim tarihi: 25 Eylül 2010. 
  2. ^ "Ünlü yönetmeni polis mi öldürdü?" (Türkçe). www.gazeteciler.com. http://www.gazeteciler.com/gundem/unlu-yonetmeni-polis-mi-oldurdu-46733h.html. Erişim tarihi: 25 Ocak 2012. 
  3. ^ Sinema, Dergisi (Mart 2012). "Angelopoulos'un Ardından". Sinema Sayı 2012-3: Sayfa 32. 
  4. ^ Sinema, Dergisi (Mart 2012). "Sonsuzluğa Yolculuk". Sinema Sayı 2012-3: Sayfa 80. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]