Saguaro Ulusal Parkı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Saguaro Ulusal Parkı
Saguaro National Park
Saguaronationalparl17102008.jpg
Saguaro Ulusal Parkı'nda "saguaro" türü kaktüsler
LocMap Saguaro.png
Alan türü Ulusal Park
Sınıflandırma IUCN II
Devlet Amerika Birleşik Devletleri ABD
Devlet ABD
Federasyon Arizona
Şehir Tucson
İlçe Pima
Koordinatları K 32° 15' 00" B 110° 30' 00"
Karasal alanı 370,04 km2
37.005 ha
Kuruluş tarihi 14 Ekim 1994
Ziyaretçi sayısı 610 045 (2011)
Kontrol kuruluşu Ulusal Park Hizmeti
Websitesi

Saguaro Ulusal Parkı Amerika Birleşik Devletleri Arizona eyaletinin güneyinde olup, Tucson şehri yakınlarında bulunan Sonora Çölü arazilerini içine alan ve "Tucson Dağları" adı verilen tepeleri ile "Rincon Dağları" arazilerini içine alan iki bölgeden oluşan , 370,04 km² yüzölçümünü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir ulusal park'dır. Bu ulusal park 14 Ekim 1994'de kurulmuş ve ismini kapsadığı çölün tipik bitkisi olan büyük "saguaro" türü kaktüsten almıştır.

Park Sonora Çölü içinde olmakta ve ortada bulunan Tucson şehri tarafından iki "bölge"ye ayrılmıştır: doğuda "Rincon Dağları Bölgesi" ve batıda tepelerden oluşan "Tucson Dağları Bölgesi".

Parkda yaklaşık 240km toplam uzunluğu aşkın devamlı bakımlı ve iyi işaretlenmiş yürüyüş patikaları bulunmaktadır. Ama çok sıcak olan yaz aylarında ağır sırtçantası taşıyarak yapılması planlanan trekking yürüyüşlerinin yapılmaması tavsiye edilmektedir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Parkın bulunduğu toprakların insanlar tarafından ilk yerleşilmesi 7000 yıl önceye götürülebilmektedir. Bu "Amerika'da Arkaik Dönem"de bu bölgede arkeolojik insan izlerine rastlanmakla beraber bu arkeolojik veriler bu dönemde bölgede devamlı olarak oturan yerli Amrıkalı kabileler bulungunu bildirmemektedir. Bu bölgede yerlesen ilk yerli Amerikan kabilelerinin II. ile XV. yüzyıllar arasında bu bölgede yaamış olduğu bilinen "Hohokam"'lar olduğu ve sonradan "Sobaupuri" ve "Tohono O'ödham" kabileleri olduğu belirtilmektedir. Amna bu inyerleşenler bu arazide tarım yapmayıp toplayıcılık ve avcılıkla yaşadıkları kabulk edilmektedir.

Bu güney Arizona bölgesine ilk gelen Avrupa asıllıların XVİ. yüzyılda İspanyollar olduğu ve bunlarain kurdukları ilk kolonilerin XVİİİ. yüzyılda kurulduğu belgelidir. Arizona ABD-Meksika savgaslarından sonra ABD eline geçmiş ve ama birbirine birleşik ABD arazisinde en son kurulan eyalet olarak 1912'de Birleşik Amerika'nın bir eyaleti olmuştur.

Bu ulusal parkın bulunduğu araziler 1 Mart 1933'de ABD Devlet Başkanı Herbert Hoover tarafından "Saguaro Ulusal Anıt" arazileri olarak ilan edilmiştir. [1] 14 Ekim 1994'de bu araziler ABD Kongresi'nden geçen bir kanunla Saguara Ulusal Parki statüstüne geçirilmiştir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Park iki "bölge"'den oluşmaktadır. Her iki bölge de "Sonora Çölü" içindedir. "Rincon Dağları Bölgesi" Tucson şehir merkezinin yaklaşık 24km doğusundadır Tucson Dağları adlı tepelerden oluşan diğer bölge ise Tucson merkezinin 32km batısındadır. Her iki bölgede birer ziyaretçi merkezi bulunmaktadır. Toplam yüzölçümü 37.500 hektar (370,04 km²) olup bunun 28,694 hektar alanı "Ulusal Vahşi Araziler" olarak özel korumalara alınmıştır. Park bölgelerine kamu ulaşımı bulunmamaktdır ama her iki bölgeye kolayca otomobille ulaşım sağlayan karayolu bulunmaktadır.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

İklim çok kurak olmakta bazı aylar hiç yağış göstermeden geçmekte ve yıllık ortalam yağış 300mm altında kalmaktadır. Nisan-Haziran dönemi gayet kurak ve yağışsız geçmekte; Temmuz ve Ağustos en nemli aylar olmaktadır. Bu nemli aylarda Kuzey Amerika mansun yağışları olarak çok şiddetli sağanak yağışlı fırtınalar ortaya çıkmakta ve yıl içinde devamlı kuru olan vadi ve dereler kısa bir dönem için gayet şiddetli yüksek debili seller haline dönüşmektedirler. [2].Yağışlar kışa doğru da uzana bilmektedir.

Şu tablolar Saguaro Ulusal Parkı için ısı ve yağış gözlemlerinin aylık özetlerini vermektedirler:

20px Saguaro Ulusal Parkı gözlemleri[2]
Ay Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haz. Tem. Ağus. Eylül Ekim Kasım Ara. Yıl
En yüksek ısı derecesi gözlemleri (°C) 31 31 36 40 42 46 46 44 42 39 35 31 46 (1994)
En yüksek ısı derecesi aylık ortalamaları (°C) 18 21 23 27 32 38 38 37 35 29 23 19 28
En düşük ısı derecesi aylık ortalamaları (°C) 4 6 8 11 16 21 24 23 20 14 8 4 13
En düşük ısı derecesi gözlemleri (°C) -6 -6 -3 -3 7 11 13 14 8 3 -3 -5 -6 (1985)
Aylık yağış ortalamaları (mm) 24 27 28 7 5 5 52 65 31 28 18 28 318


Hidrografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu ulusal park içinde yılın çok büyük kısmında kuru olan birçok dere ve vadi bulunmkatadır. Ama yılın Kuzey Amerika masun döneminde ( genellikle Temmuz Ağustos yaz aylarında) çok şiddetli sağanak yağışlar olmakta ve bu dereleri ("flash-flood" adı verilen) seller götürmektedir. Bu parkı iki bölgeye ayıran Tucson şehrinde önemli olan akarsu "Santa Cruz Çayı"'dır. Bütün bu dereelr ve çaylar sularını "Kolorado Nehri Havzası"'na, ve dolayışyla Meksika'daki Büyük Okyanus'a bağlı Kaliforniya Körfezi'ne göndermektedirler.

Özel bitki ve hayvanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Park ismini bu bölgeye has olan büyük "saguaro" türü kaktüsden almaktadır ve bu kaktüsler bu park alanında korunmaktadır. Parkda ayrıca çok sayıoda "Varil kaktüsü (Echinocactus)", "chola (Cylindropuntia) " ve "kaynanadılı gibi diğer kaktüs turu bitkiler bulunmaktadır. Parkda kaybolma tehdidi altında olan ve özel koruma altında bulunan "Meksika Benekli Baykuşu (Strix) " ve "Uzun-Burunlu Yarasa" bulunmaktadır.

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Saguaro Ulusal Parkı panoraması

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Saguaro Celebrates its 75th Anniversary". National Park Service. 
  2. ^ a b (İngilizce) "National Parks Climate Means". The Weather Channel. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Saguaro Ulusal Parkı ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.