Arches Ulusal Parkı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Arches Ulusal Parkı
Arches National Park
The Organ at Arches National Park Utah Corrected.jpg
Arches Ulusal Parkı'nda "Organ Arch (Org Kemeri)"
LocMap Arches National Park.png
Alan türü Ulusal Park
Sınıflandırma IUCN II
Devlet Amerika Birleşik Devletleri ABD
Devlet ABD
Federasyon Utah
Şehir Moab, Utah
İlçe Grand
Koordinatları K 38° 41' 00" B 109° 34' 00"
Karasal alanı 130 km2
31 031 ha
Kuruluş tarihi 12 Kasım 1971
Ziyaretçi sayısı 1 040 758 (2011)
Kontrol kuruluşu Ulusal Park Hizmeti
[Arches Ulusal Parkı Websitesi]


Arches Ulusal Parkı ABD'nin Utah Eyaleti'nde bulunan ulusal park.

Bu ulusal parkın yüzölçümü 310 kilometre karedir. Bu alanda 2000'den daha çok sayıda doğal kumtaşı kaya kemer bulunmaktadır. Ayrıca değişik jeolojik kaya formasyonları ve peri bacaları'na benzer kumtaşından sütunlar ve kuleler bulunmaktadır. 1970'den beri 43 kaya kemeri erozyon dolayısıyla çökmüştür ve bunlardan en iyi bilineni Ağustos 2008'de çöken "Wall Arch (Duvar Kemeri)" olarak bilinmekteydi.

Park arazisi ilk defa 12 Nisan 1929'da "Ulusal Anıt" olarak kamu koruması altına alınmıştır. 17 Kasım 1971'de ABD Kongresi'nden geçen bir kanuna uygun olarak "Arches Ulusal Park" olarak "Ulusal Park Hizmetleri" idaresi altına geçmiştir.[1]

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Arches Ulusal Parkı fiziksel haritası

Bu Amerikan ulusal parkı doğu Utah'da 310 km²lik bir alan kaplamaktadır. Parka girişi Utah'da küçük bir şkent olan Moab'dan 8 km uzaktadır. Bu alan coğrafik olarak Batı Amerika'daki Colarado platosunu hemen hemen ortasında bulunmaktadır. Parkın rakımı 1245-1723 metre arasında değişmektedir. Park yarı-çöl karakteri taşıyan bir arazi içindedir. Genel olarak bu yarı-çölde kumtaşıdan nisbeten yumuşak ve kırmızımzi renkli kayalıklar bulunmakta bunlar devamlı olarak erozyandan aşınmaktadırllar. Bu ulusal parkın komşusu olan diğer kamu korumalı araziler de bulunmaktadır. Bunlar Canyonlands Ulusal Parkı, Dead Horse Point Eyalet Parkı ve "Colorado Ulusal Anıtı" adlıdırlar.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Arches Ulusal Parkı'nda ısı aydan aya çok değişiklikler göstermektedir. En sıcak ay Temmuz'dur ve en soğuk ay Ocak'tır. Yağış da aydan aya çok değişiklikler göstermektedir. Ekim en çok yağış gören aydır. Kış aylarından yağışlar kar olarak da düşmektedir.

Şu tablo Arches Ulusal Parkı için işi ve yağış gözlemlerinin aylık özetlerini vermektedir:[2]

Nuvola apps kweather.pngArches Ulusal Parkı gözlemleri

Ay Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haz. Tem. Ağus. Eylül Ekim Kasım Ara. Yıl
Aylık en yüksek ısılar (°C) 5 11 16 21 28 30 37 36 30 23 12 7 21
Aylık en düşük ısılar (°C) -8 -3 1 6 11 13 18 18 14 6 -2 -6 6
Aylık yağış ortalamaları (mm) 9 12 12 19 14 11 14 23 22 29 17 17 196

Görülebilecek yerler[değiştir | kaynağı değiştir]

Parkda görülebilecek doğal kaya ve kemer formasyonları arasında şunlar çok ilgi çekenlerdir:

  • "Balanced Rock (Dengeli Kaya)" – nisbeten küçük bir BACA-sütun gibi kayanın üzerinde dengelenmiş duran büyük, üç şehir otobüs büyüklüğünde, bir kaya.
  • "Courthouse Towers (Adliye Sarayı Kuleleri)" – Yüksek kaya baca-sütunları koleksiyonu
  • "Dark Angel (Karanlık Melek)" – "Devil's Garden (Şeytanın Bahçesi)" adı verilmiş bir yürüyüş patikasının sonunda bulunan 46m yüksekliğinde kendi başına duran kule gibi bir kaya.
  • "Delicate Arch (Zarif Kemer)" – Utah eyaletinin sembolü olan ve parkda en iyi bilinen, ince zarif kayadan kemer.
  • "Devil's Garden (Şeytanın Bahçesi)" veya "Klondike Yarları" - Bir zirve sırtın üzerinde düzensiz olarak sıralanmış kaya kemerleri ve sütünleri.
  • "Double Arch (Çifte Kemer)" - tek bir sonu paylaşan iki kaya kemer.
  • "Fiery Furnace (Ateşli Fırın)" – Çok sayida yüksek kaya baca-sütunlarının birbirine yakın durup aralarında geçitlerin bir labirent gibi olduğu büyükçe bir tepe yamaç.
  • "Landscape Arch (Manzara Kemeri) – Gayet ince ve 88 m uzunluğunda bir açıklığı olan kaya kemer.
  • "Petrified düneş (Taşlaşmış kumullar)" – Bölgede bulunan tarih oncesi bir golden rüzgarın getirip kurduğu kumsalların taşlaşıp fosilleşmesinden ortaya çıkan bir kayalık bölge.
  • "Wall Arch (Duvar Kemeri)" – "Devil's Garden (Şeytanın Bahçesi)" yürüyüş patikasından bulunan bir kaya kemeri iken Ağustos 2008'de çöken bir kaya formasyonu.[3][4]

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

"Fiery Furnace" bölgesi panoraması
"Babıl Kulesi kemerleri" bölgesi panoraması

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]