Oksitosin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Oksitosin (İngilizce: Oxytocin), primer olarak beyinde nöromodülatör görevi olan bir memeli hormonudur. Beyinde hipotalamusta sentez edilir ve arka hipofizden salınır.

Oksitosin en fazla üremedeki rolü ile bilinir. Özellikle doğum esnasındaki ve doğum sonrasındaki rolü önemlidir. Doğum esnasında serviks ve uterusun gerilmesi ile çok miktarlarda salınır, rahim kaslarının kasılmasını uyarır ve doğumu kolaylaştırır. Doğumdan sonra ise meme başı uyarısı ile sütün salınımını sağlayarak emzirmeye yardımcı olur.

Son zamanlardaki çalışmalar oksitosin hormonunun davranışlar üzerine etkisini de ortaya koymaktadır. Örneğin; orgazm, sosyal tanıma, eşler arasındaki bağ, anksiyete ve anne davranışları bu davranışlar arasında sayılabilir.[1] Bu nedenle bu hormona bazen "aşk hormonu" da denmektedir. Oksitosin salgılanmasındaki yetersizlik sosyopati, psikopati, narsisizm ve genel manipülasyon eğilimi ile ilişkili bulunmuştur. .[2]

Oksitosin Yunanca ὼκυτοκίνη, ōkytokínē, “hızlı doğum” kelimesinden gelmektedir. Britanyalı farmakolog Sir Henry Hallett Dale 1906 yılında bu hormonun uterus kasılmalarında ki etkilerini keşfinden sonra bu ismi kullanmıştır.[3] Süt atılımındaki etkileri Ott ve Scott tarafından 1910 yılında,[4] ve Schafer ve Mackenzie tarafından 1911 yılında tanımlanmıştır.[5] Hormonun 9 aminoasitlik dizilimi Vincent du Vigneaud ve ark. ve Tuppy tarafından 1953'de tanımlanmıştır.[6] Kimyasal sentezi Vigneaud ve arkadaşları tarafından 1953'de yapılmıştır.[7][8]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Lee HJ, Macbeth AH, Pagani JH, Young WS (June 2009). "Oxytocin: the Great Facilitator of Life". Progress in Neurobiology 88 (2): 127–51. doi:10.1016/j.pneurobio.2009.04.001. PMC =pmcentrez 2689929. PMID 19482229. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=2689929. 
  2. ^ O'Callaghan, Tiffany (7, June 2010). "Thanks, Mom!". Time Magazine (Time, Inc.). http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1992405,00.html. Erişim tarihi: 2010-06-08. 
  3. ^ Dale HH (May 1906). "On some physiological actions of ergot". J. Physiol. (Lond.) 34 (3): 163–206. PMC =pmcentrez 1465771. PMID 16992821. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=1465771. 
  4. ^ Ott I, Scott JC. The Action of Infundibulum upon Mammary Secretion. Proc Soc Exp Biol. (1910) p.8:48–49.
  5. ^ Schafer EA, Mackenzie K. The action of animal extracts on milk secretion. Proceedings of the Royal Society of London Series B-Containing Papers of a Biological Character. (1911) p.84:16–22.
  6. ^ du Vigneaud V, Ressler C, Trippett S (December 1953). "The sequence of amino acids in oxytocin, with a proposal for the structure of oxytocin". J. Biol. Chem. 205 (2): 949–57. PMID 13129273. 
  7. ^ du Vigneaud V, Ressler C, Swan JM, Roberts CW, Katsoyannis PG, Gordon S (1953). "The synthesis of an octapeptide amide with the hormonal activity of oxytocin". J. Am. Chem. Soc. 75 (19): 4879–80. doi:10.1021/ja01115a553. http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ja01115a553. 
  8. ^ du Vigneaud V, Ressler C, Swan JM, Roberts CW, Katsoyannis PG (June 1954). "The synthesis of oxytocin". J. Am. Chem. Soc. 76 (12): 3115–3121. doi:10.1021/ja01641a004. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]