Tiroit bezi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Tiroid ve paratiroid bezleri

Tiroit bezi, tiroit ya da kalkan bezi, yutağın (farinks) altında, boynun ön ve yanlarını saran çok damarlı iç salgı bezi. Sağ ve sol olmak üzere 2 lobu ve bu lobları birleştiren isthmus adı verilen bir parçası bulunur. İnsanların yaklaşık %40'ında isthmustan hyoid kemiğe uzanım gösteren piramidal lob adı verilen bir bölüm de bulunabilir.[1]

Yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Soluk borusunun yanlarında bulunan iki lobunu, soluk borusu önünden geçen bir bölüm birleştirir. İçinde koloid bir madde bulunan keseciklerden oluşur. Her iki lobun içinde paratiroid bezi bulunur. Normal ağırlığı insanda 20-40 gr'dır. Tiroid bezi, iyot ve tirozinden tiroksin (T4) ve triiyodotironin (T3) yaparak, kana tiroid hormonunu salgılar. Tiroid bezi, öteki iç salgı bezleriyle ilişkili olarak etkinlik gösterir. Çalışması özellikle hipofizin salgıladığı uyarıcı tireotrop hormonunun (TSH)etkisine bağlıdır.

Az hormon salgılaması[değiştir | kaynağı değiştir]

bozulması nedeni ile gerçekleşmiş olabilir.

Çalışması[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Az çalışması: Tiroid bezinin gereğinden az çalışması (hipotiroidizm), iltihaplanmalar, kireçlenmeler, kolloid şişkinliği (guatr) gibi bozukluklar sonucu ortaya çıkar ve miksödem ve kreten hastalığına neden olabilir.
  • Aşırı çalışması: Tiroid bezinin aşırı çalışması (hipertiroidizm), parankimanın (özek doku) şişmesi sonucu olur ve Basedow, Plummer hastalıklarını yapar.

Salgının işlevinde değişiklik olmaksızın da iyotsuzluk ya da iyot azlığı sonucu ortaya çıkan basit şişlikler; adenomlar (bez urları), kistler, kanser ortaya çıkabilir.

Paratiroit bezi, tiroidin arkasında mercimek şeklinde 4 tane küçük bezdir. Her bir bez ince kapsüle sarılmıştır. Paratiroid bezlerden salgılanan hormona parat hormon denir. Parathormon protein yapısındadır. Bu hormonun görevi, kemiklerden kana kalsiyum geçişini ayarlayarak kanın kalsiyum iyonu düzeyini sabit tutmaktır.

ayrıca bakınız...

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kim DW, Jung SL, Baek JH et al. The prevalence and features of thyroid pyramidal lobe, accessory thyroid, and ectopic thyroid as assessed by computed tomography: a multicenter study. Thyroid 2013 Jan;23(1):84-91

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]