Nunatsiavut İnuitçesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Nunatsiavut İnuitçesi
Nunatsiavummiutut
Ana dili olanlar Kanada (Newfoundland ve Labrador (Nunatsiavut))
Dil aileleri
Varsayılan
  • Nunatsiavut İnuitçesi
Yazı sistemi Latin
Dil kodları
ISO 639-3
İnuit dilleri coğrafyası

Nunatsiavut İnuitçesi ya da Labrador İnuitçesi (kendilerince Inuttut[1], Inuttitut[2], Nunatsiavummiutut, Labradorimiutut; İngilizce Labrador Inuttut, Labrador Inuttitut), Kanada'da yaşayan Nunatsiavut İnuitleri (Nunatsiavummiut [3]) tarafından konuşulan İnuit dilleri kolundan Doğu Kanada İnuitçesinin bir lehçesidir. Nunavik-Nunatsiavut lehçe grubunda sınıflandırılır[4].

Newfoundland ve Labrador'un Nunatsiavut denilen özerk Eskimo bölümünde Naini (Nain), Hopedale, Maqûvik (Makkovik), Ukkusitsalik (Davis Inlet), Vaali (Goose Bay–Happy Valley), Nutâk (Nutak), Hebron†, Tikirarsuarusik (Rigolet) şehirlerinde konuşulur.

Diyalekt ve kabileleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kuzey Nunatsiavut İnuitçesi (İngilizce Northern Labrador subdialect, Labrador Inuttut (sensu stricto)). Konuşan kabileler: Kongithlushuamiut, Chuckbuckmiut, Nunenumiut, Avitumniut
  • Rigolet İnuitçesi (İngilizce Rigolet subdialect, Rigolet Inuttut). konuşan kabileler: Aivitumiut, (?) Netcetumiut, (?) Puthlavamiut

Alfabe[değiştir | kaynağı değiştir]

Büyük harfler
 A E F G H I J K Κʻ L M N O P R S T U V W
Küçük harfler
â a e f g h i j k ĸ l m n o p r s t u v w
  • â = aa
  • e = ii
  • o = uu
  • ĸ = q

Karşılaştırma[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğu Kanada İnuitçesi ile Nunatsiavut İnuitçesinin karşılaştırması:

Inuktitut[5] Nunatsiavummiutut[6] anlamı
siksik ᓯᒃᓯᒃ sitsik gelengi
qugjuk ᖃᒡᔪᒃ ĸutjuk kuğu
aarluk ᐋᕐᓗᒃ âlluk katil balina
amaruq ᐊᒪᕈᖅ amaguk boz kurt
isunngaq ᐃᓱᙵᖅ isungak küt kuyruklu korsan martı
kanguq ᑲᖑᖅ kangak kar kazı
tuktu ᑐᒃᑐ tuttuk rengeyiği
tiriganniaq ᑎᕆᒐᓐᓂᐊᖅ tigiganniak Kutup tilkisi
umingmak ᐅᒥᖕᒪᒃ umimmak misk sığırı

Almanca alıntılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Moravya Kilisesine(en) bağlı Alman misyonerlerinin kullandığı Almancadan geçme alıntılar[6]:

  • ailvat (< Almanca elf) 'on bir'
  • ainsik (< Almanca eins) 'saat bir'
  • fiarâ (< Almanca vier) 'saat dört'
  • Fraitâg ( < Almanca Freitag) 'Cuma'
  • kâttopalak (< Almanca Kartoffel) 'patates'
  • Metvog (< Almanca Mittwoch) 'Çarşamba'
  • Montâg (< Almanca Montag) 'Pazartesi'
  • naina (< Almanca neun) 'dokuz'
  • sâksit (< Almanca sechs) 'altı'
  • senat (< Almanca zehn) 'on'
  • sepat (< Almanca sieben) 'yedi'
  • silipa (< Almanca Silber) 'madeni para'
  • situnati (< Almanca Stunde) 'saat'
  • Sontâg (< Almanca Sonntag) 'Pazar'
  • Sunâpint (< Almanca Sonnabend) 'Cumartesi'
  • suvai (< Almanca zwei) 'iki'
  • suvailva (< Almanca zwölf) 'on iki'
  • tarai (< Almanca drei) 'üç'
  • taraitijik (< Almanca dreißig) '30 tüfek ve mühimmat'
  • Tenistâg (< Almanca Dienstag) 'Salı'
  • Tonistâg (< Almanca Donnerstag) 'Perşembe'
  • viaga (< Almanca vier) 'dört'
  • vogik (< Almanca Woche) 'hafta'

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]