Northumberland

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 56°10′07″N, 01°41′15″W

Törensel Northumberland Kontluğu
ve Tek-Seviyeli Yerel Idare Bolgesi

Ceremonial County of Northumberland
and Unitary District
Morpeth'de Northumberland Kontluk İdare Merkezi
Morpeth'de Northumberland Kontluk İdare Merkezi
Törensel Northumberland Kontluğuve Tek-Seviyeli Yerel Idare Bolgesi
Bayrak
Northumberland'in İngiltere'de konumu
Northumberland'in İngiltere'de konumu
Koordinatlar: 56°10′07″K 01°41′15″B / 56.16861°K 1.6875°B / 56.16861; -1.6875
Ülke İngiltere İngiltere
Bölge Kuzey Doğu İngiltere
Kontluk ve merkezi Northumberland,
Morpeth
Yüz ölçümü
 - Toplam 5.013 km2 (1.935,5 mi2)
Nüfus (2008)
 - Toplam 311.000
 - Yoğunluk 62/km² (160,6/sq mi)
  Tahmin


Northumberland kontluğu Kuzey Doğu İngiltere bölgesinde İngiltere-İskoçya sınırlarında bulunan bir törensel kontluk ve 2009 itibaren bir tek-seviyeli yerel idare olarak idare edilen bir yerel idare birimidir. 1981'den itibaren Kontluk merkezi idare binalarının çoğu Kontluğun doğusunda Morpeth'de bulunmaktadır.

Avrupa Birliği Eurostat standartlarına göre Northumberland bir NUTS 3 (kod UK21) bölgesi ve NUTS 2 bölgesinde bulunan "Northumberland ve Tyne ve Wear" bölgesini oluşturan 3 ikinci-seviyeli borough veya tek-seviyeli bölge olark tanımlanmıştır.

Northumberland Ingıltere'deki en az yoğun nüfuslu (2008de 62 kişi/km2) kontluktur. Kontluk arazisinin büyük bir kısmı günümüzde "Milli Park" olarak tanımlanıp belirlenmiş yüksek rakımlı tepelik ağaçsız boş kırlardır. Bu sanayi ve şehirsel gelişmeden men edilmiş doğa arazileri günümüzde çok sayıda turist çekmektedir. Kontluğunun diğer bir turist çekme nedeni de ortaçağlardan beri İngiltere-İskoçya sınırında olması dolayısıyla çok sayıda kaleler bulunmasıdır. Bunlar içinde Alnwick, Bamburgh, Dünstanburgh, Warkworth en önemlileridir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Törensel Kent Kontluğu Ingiltere'de Cumbria, Durham Kontlugu ve Tyne ve Wear kontluklari, Iskocya'da Borders yerel idaresi ile komsudur. Uzun (103 km) Kuzey Denizi sahilleri bulunur.

Kuzeybatı:
IskocyaBorders Yerel Idaresi
Kuzey:
IskocyaBorders Yerel Idaresi
Kuzeydoğu:
Kuzey Denizi
Batı:
Cumbria
Northumberland Doğu:
Kuzey Denizi
Güneybatı:
Cumbria
Güney:
Durham Kontlugu
Güneydoğu:
Tyne ve Wear
Northumberland'in fiziksel cografya haritasi

Northumberland'in fiziksel cografyasi Kontlukda cok degisik araziler bulundugunu gosterir. Dogu'da Kuey Denizi kiyilari alcak rakimli ve duzluk olmakla beraber kuzey batiya gittikce arazi tepelik ve Ingiltere'ye nisbeten daglik olmaktadir. Kontlugun kuzeybatisinda bulunan Cheviot Tepeleri Devon-tipi granit ve andasit-lav olarak magmatik kayaçlar seklindedir. Kontlukta bulanan diger magmatik kayaçlar Hadrian'in duvarinin uzerinde bulundugu "Whin Sill" tepeleridir. Bu tepelik araziler bos ve agacsiz kirlik arazilerdir. "Whin Sill" tepelereinin iki tarafindan kirectasli yarli arazi bulunup bir "karstik arazi sekli gostermektedir. Bu bos araziler birer dogal parak olarak korunmakta ve turist cekmektedir.[1] Northumberland'in dogusunda Kuzey Denizi uzerinde yine "dolorit" yapimli "Farne Adalari" bulunmaktadir ve bu adalarin yarlari cok sayida deniz kusunun yerlesip yuvalanmalari ile unludur.

Northhumberland'un kuzeydogu sahillerinde itibaren sahillerde guneydoguya Tyne Nehri kuzeyine dogru uzunan komur madenleri bulunmaktadir. Tarihsel olarak bu madenlerlen denizin kopartif sahile yigdigi "deniz komuru" yillardir Ingiltere'nin enerji kaynagi olmustur ve sonradan bu yorelerde bircok ocagi acilmistir. Ama Margaretr Thatcher'in komur madencilerine karsi politikasi yuzunden bu madenler 20.yy'in son ceyreginde kapanmistir.

Northumberland 55° enlem ve daha kuzeyinde oldugu icin ve nisbeten cok tepelik arazisi oldugu icin Ingiltere icinde en soguk kontluk olarak bilinir. Kontlugun yillik ortalama isisi 7,1-9,3 °C civarlarinda olup bu Ingiltere'de en soguk ortalama isidir. 1971-2000 kontlukta yillik gunesli hava yill icinde ortalam olarak 1321-1390 saat olarak gozumlenmistir. Kontluk doguda deniz kiyisinda olup batiaya dogru rakimi yukseldigi icin yuksek arazi uzerine ve onlerine yuksek yagis bulunmakta ve yillik ortalama yagis 466-1060 mm civarinda olmaktadir. [2][3][4]

Northumberland'in yuzolcumunun yaklasik bir ceyregi ozellikle 240m rakimdan yuksek arazilerin hemen hepsi "Northumberland Milli Parki" icinde olup sehirsel ve sanayi gelismeye izin verilmemekte ve ya tarim ya da bos kir arazisi olarak korunmaktadir. Bu park Hadrian Duvari'ni icine almakta ve Iskocya sinirlarina kadar erismektedir. Northumberland sahilleri de "Goze Carpar Dogal Guzellik Bolgesi" olarak tanimlanarak diger bir sekil koruma altina alinmistir. Bu sahilde deniz kiyisinda 103km uzunlugunda bir ozel "yaya yuruyus yolu" bulunmaktadir.

Tarihce[değiştir | kaynağı değiştir]

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

İdari yapılanma[değiştir | kaynağı değiştir]

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Northumberland'in iktisadi gelismesi diger Ingiltere kontluklari ve tek-seviyeli yerel idarelerine kiyasla zayiftir ve Ingiltere ulkesinde bulunan 63 yerel idarenin ekonomik siralanmasinda alttan 6. sirayi alir. [5]

Sanayi Devrimi doneminde onemli bir sanayi bolgesi olan bu kontluk 20. yy.da bu sektorlerini kaybetmistir ve gunumuzde kontlukta en onemli istihdanm alani turizm hizmetleridir. Gunumuzde kontluk yaklasik olarak 1.1 milyon Britanyali ve 50 bin yabanci ulkeli turist cekmektedir ve (2004 itibariyle) turizmin kontluga gettirdigi yillik harcama £162 milyonu gecmektedir. [6]

Tek-seviyeli Northumberland Kontluğu'nda cari fiyatlarla gayrisafi toplam katma değer ve önemli sektörlerin gayrisafi katma değerleri şu tabloda gösterilir.[7]

Yıl Bölgesel Gayrisafi Katma Değer (£mil.)[8] Tarım (£mil.)[9] Sanayi (£mil.)[10] Hizmetler(£mil.)[11]
Northumberland Kontluğu
1995 2.585 130 943 1.512
2000 2.773 108 831 1.833
2003 3.470 109 868 2.494

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Northumberland National Park Authority, n.d. "The topology and climate of Northumberland National Park."
  2. ^ Met Office, 2000. "Birlesik Krallikta yillik ortalama isilar."
  3. ^ Met Office, 2000. "Birlesik Krallikta yillik ortalama guneslik."
  4. ^ Met Office, 2000. "Birlesik Krallikta ortalama yagis."
  5. ^ Northumberland County Council, 2003 "Northumberland in context.". MS Word, HTML (Google)
  6. ^ Northumberland InfoNet, 2004 "Key Statistics: Tourism." (PDF)
  7. ^ http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_economy/RegionalGVA.pdf
  8. ^ Yuvarlama yapıldığı için toplam değişik olabilir
  9. ^ Avcılık ve ormancılık hasılalarını da kapsar
  10. ^ Enerji üretimi ve inşaat hasılasını da kapsar.
  11. ^ Finans sektörü hizmetlerini dolaylı olarak kapsar.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Northumberland ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.