Kuzey Doğu İngiltere

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Kuzey Doğu İngiltere
Kuzey-Doğu
Kuzey-Doğu bölgesinin İngiltere'de konumu
Coğrafya
Statü Bölgeler
Yüzölçümü:
— Toplam
Sıra 8
1 E7 m²|8,592 km²
3,317 sq mi
İstatistik için Bölgesel Birimler İsimlendirme: UKC
Demografi
Nüfus
— Toplam
— Yoğunluk
Sıra 9'uncu
2.515.442 (2001)
293/km²
Kişi başına gayrisafi katma değer
Kişi Başına Katma Değer
— Kişi Başına Katma Değer
Sıra 9'uncu
££15,688
Yörel idare
Merkez Newcastle upon Tyne
İngiltere'de Bölgesel Asembleler
— Tip
Kuzey Doğu Yerel Meclisleri Kurulu
Bölgesel Gelişme Kurumu One NorthEast
Avrupa Parlamentosu Kuzey Doğu İngiltere
Websitesi

Kuzey Doğu İngiltere ((İngilizce): North East England)), Birleşik Krallık İngiltere ülkesinde 9 resmi yörel bölge'den biridir. Londra dışında bulunan diğer İngiltere bölgeleri gibi Kuzey Doğu İngiltere'de de seçilmiş bir bölge meclisi ve idaresi bulunmamaktadır.

Kuzey Doğu İngiltere bölgesi Northumberland, County Durham, Tyne ve Wear törensel kontluğu'ndan ve (Kuzey Yorkshire kontluğunun parçası olan) Teesside'dan oluşur.

Bölgenin (2001 Nüfus Sayımı'na göre) nüfusu 2.515.442 kişi olup İngiltere'nin 9 bölgesinde 9. sıradadır.

Bu bölgede şerefsel "şehir" statüsü bulanan büyük yerleşkeler Durham, Newcastle upon Tyne ve Sunderland'dir; "şehir" statatüsü olmayan büyük kentler ise Darlington, Gateshead, Hartlepool, Middlesbrough, Redcar, South Shields ve Stockton-on-Tees'dir. Bölgede Birleşik Krallık coğrafi şehirleşmiş büyük metropoliten bölgelerden olan "Teesside", "Wearside" ve "Tyneside" bulunur. Bunlardan en büyüğü Newcastle upon Tyne merkezli "Tyneside"'dir ve nüfus itibariyle Birleşik Krallık içinde şehirleşmiş büyük metropoliten bölgeler arasında 6. sıradadır.

Coğrafi konular[değiştir | kaynağı değiştir]

Lindisfarne adası git sırasında
Durham Katedrali
Middleborugh'da Tees Nehri üzerindeki özel yapımlı taşıma köprüsü

Genellikle "Kuzey Doğu İngiltere" bölgesinin kuzeyi ve batısı engebeli ve az nüfuslu olup doğuşu ve güneyinde ise şehirleşmiş ve sulanabilir tarıma elverişli alanlar bulununmaktadır. En önemli tapeler silsilesi "Cheviot Tapeleri" olup bunlarain en yüksek zirvesi olan "Cheviot" 815 metre rakımlıdır.

Kuzey Doğu bölgesinin şehirleşmiş alanları önemli nehirler ağızlarında bulunan ve Sanayi Devrimi'nde çok önemli bölgesel sanayi merkezleri olan "Tyneside", "Wearside" ve "Teesside" metropolleridir. Ama bunlarain yanında Kuzey Doğu İngiltere kırları ve doğa güzelliklerinin zenginlikleri ile de tanınamaktadır. Bunlar arasında "Northhümberland Milli Parkı"; bölgenin Kuzey Denizi sahilleri; bölgedeki kuzey Peninne Dağları; kara içinde kırsal vadiler olan "Teesdale" ve "Weardale" sayılabilir. Buolgenin büyük tarihsel önemi bölgede bulunan kalelerlden açıkça görülür. Antik Romalı'lardan kalma Hadrian'ın Duvarı, Durham Kalesi, Northhumberland sahilerinde bulunan Alnwick, Bamburgh, Dunstanburgh, Warkworth kaleleri bunlardan en önemlileridir ve bunlardan "Durham Kalesi" ve "Hadrian'ın Duvarı" İngiltere için UNESCO Dünya Mirası listesindedir. Bölgenin İngiltere'nin Hiristiyanlık dinine katkısı da önemlidir. İngiltere'ye Hiristiyanlığı getiren İrlandalı kesişlerin yerleşiği Lindesfarne Adası bu bölgededir. Durham Katedrali] İngiltere için UNESCO Dünya Mirası listesindedir. Sunderland, Monkwearmouth'da bulunan "Aziz Petrus Kilisesi (St Peter's Church)]] ve Jarrow'daki "St Paul Kilisesi" birlikte UNESCO Dünya Mirası listesine alınma namzetleridir.

Yerel idare[değiştir | kaynağı değiştir]

Northumberland, Tyne ve Wear, Durham County ve kısmen North Yorkshire törensel kontluktan oluşmaktadır. Günümüzde coğrafyacılar bu bölgede 4 ayrı "alt-bölge" bulunduğunu kabul etmektedirler:

Kasım 2004'te yeni doğrudadn doğruya seçimle kurulması öngörülen bir "Bölgesel Assemble" hakkında halk oyuna başvurulmuştur. Bu İngiltere'nin diğer Londra dışı bölgelerinde de yöresel assembleler kurulmasının halk oyuna sunulması için bir deneme mahiyetinde idi. Halk oylaması Kuzey Doğu İngiltere bölgesinde 696.519 oy (%78) aleyhte ve 197.310 oy (%22) lehde sonuç vermistir. Bu halk oylamasında yöresel halkın çok büyük çoğunluğunun aleyhte olması nedeni ile hükümette olan İşçi Partisl bundan sonra doğruya seçilmiş assemblelerle idare edilen bölgeler planlarını rafa kaldırmıştır.

Resmi yörel bölge olan Kuzey Doğu İngiltere'de şu yerel idare birimleri bulunmaktadır:

Harita törensel kontuluk Tek seviyeli yerel idare Metropoliten yerel idare borough/bölgeleri
EnglandNorthEastNumbered .png 1. Northumberland
Tyne ve Wear * 2. Newcastle upon Tyne, 3. Gateshead, 4. North Tyneside, 5. South Tyneside, 6. Sunderland
Durham 7. Durham
8. Darlington
9. Hartlepool
10. Stockton-on-Tees (Tees Nehri kuzeyi)
North Yorkshire
(part only)
10. Stockton-on-Tees (Tees Nehri Güneyi)
11. Redcar ve Cleveland
12. Middlesbrough

Not: * = "metropoliten kontluk"

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ellington Madne Ocagi - KGuneydogu'da en son yeralti komur madeni ocagi olup 2005'de kapanmistir.

Kuzey Doğu İngiltere bölgesinin cari fiyatlarla gayrisafi toplam katma değer ve önemli sektörlerin gayrisafi katma değerlerinin gelişmesi şu tabloda gösterilir:[1]

Yıl Bölgesel Gayrisafi Katma Değer (mil. £)[2] Tarım (mil. £)[3] Sanayi (£mil.)[4] Hizmetler(mil. £)[5]
Kuzey Dogu Ingiltere
1999 27.437 225 9.104 18.106
2002 31.167 228 9.416 21.433
2005 36.204 211 10.367 25.625
2007 40.916 278 11.120 28.250

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Anayol kenarinda "Kuzeyin Melegi" buyuk heykeli
Duzenli Iskandinavya seferi yapan giden feribot "Queen of Scandinavia" Newcastle limaninda

Ulaşım stratejisi ve politikası[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir milli Birleşik Krallık ulaşım sistemi planlamasına katkı yapmak üzere Bölgesel Asemble'ler bölgedeki uzun döne ulaşımı hakkında bir Bölgesel Ulasım Stratejisi doküman hazırlama ile görevlendirilmişlerdir. Bu bölgesel planlar ülke tümü için "Highways Agency (Karayolları Kurumu" ve "Network Rail (Demiryolları Ağı)" tarafından hazırlanmış stratejik planların bölgesel kısımlarıyla koordineli olması gerekmektedir [6]

Bölge içinde ise stratejik planlama ile görevli yerel bölge idareleri kendi stratejilerini, politikalarını ve uygulama planlarını açıklayan yerel planlar hazırlamaları ve bu planların bölge planı ile koordineli olamsini sağlaması ile görevlendirilmişlerdir.

Demiryolu ulaşımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Karayolu ulaşımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Üniversiteler[değiştir | kaynağı değiştir]

Newcastle Upon Tyne Üniversitesi

Kuzey Doğu İngiltere'de bulunan 5 üniversite hakkında bazı bilgiler şöyle özetlenebilir:

İsim Kurulma tarihi Coğrafi konumu Kayıtlı toplam öğrenci Rektör (Vice Chancellor) Websitesi
Durham Üniversitesi 1832 Durham 15,529[7] Prof. Chris Higgins www.dur.ac.uk
Newcastle Üniversitesi 1834 - Tip ve Cerahi Okulu
1963 - Durham Universitesi'nde ayrilip bagimsiz universite olamsi
Newcastle upon Tyne 19.700[7] Prof. Chris Brink www.ncl.ac.uk
Northumbria Üniversitesi 1894 - Rutherford College of Technology
1969 - Newcastle Politeknik
1992 - "Northumbria Universitesi" adiyla kralice beratiyla universite statusu
Newcastle upon Tyne 29.850[7] Prof. Andrew Wathey www.northumbria.ac.uk
Sunderland Üniversitesi 1901 - Sunderland Technical College
1969 - Sunderland Politeknik
1992 - "Sunderland Universitesi" adiyla kralice beratiyla universite statusu
Sunderland 20.325[7] Prof. Peter Fidler www.sunderland.ac.uk
Teeside Üniversitesi 1929 - Constantine Technical College
1969 - Teeside Politeknik
1992 - "Teeside Universitesi" adiyla kralice beratiyla universite statusu
Middlesborough 29.285[7] Prof. Graham Henderson www.dur.ac.uk

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_economy/CRC2008ALL.pdf
  2. ^ Yuvarlama yapıldığı için toplam değişik olabilir
  3. ^ Avcılık ve ormancılık hasılalarını da kapsar
  4. ^ Enerji üretimi ve inşaat hasılasını da kapsar.
  5. ^ Finans sektörü hizmetlerini dolaylı olarak kapsar.
  6. ^ "Regional Transport Strategy: the National Picture". Government Office for the North East. http://www.gos.gov.uk/gone/transport/rts/?a=42496. Erişim tarihi: 2009-05-07. 
  7. ^ a b c d e "Table 0a - All students by institution, mode of study, level of study, gender and domicile 2006/07" (Microsoft Excel spreadsheet). Higher Education Statistics Agency. http://www.hesa.ac.uk/dox/dataTables/studentsAndQualifiers/download/institution0607.xls. Erişim tarihi: 2008-08-06. 

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]