Kuzey Doğu İngiltere
 Kuzey-Doğu bölgesinin İngiltere'de konumu |
|
| Coğrafya | |
|---|---|
| Statü | Bölgeler |
| Yüzölçümü: — Toplam |
Sıra 8 1 E7 m²|8,592 km² 3,317 sq mi |
| İstatistik için Bölgesel Birimler İsimlendirme: | UKC |
| Demografi | |
| Nüfus — Toplam — Yoğunluk |
Sıra 9'uncu 2.515.442 (2001) 293/km² |
| Kişi başına gayrisafi katma değer | |
| Kişi Başına Katma Değer — Kişi Başına Katma Değer |
Sıra 9'uncu ££15,688 |
| Yörel idare | |
| Merkez | Newcastle upon Tyne |
| İngiltere'de Bölgesel Asembleler — Tip |
Kuzey Doğu Yerel Meclisleri Kurulu |
| Bölgesel Gelişme Kurumu | One NorthEast |
| Avrupa Parlamentosu | Kuzey Doğu İngiltere |
| Websitesi | |
Kuzey Doğu İngiltere ((İngilizce): North East England)), Birleşik Krallık İngiltere ülkesinde 9 resmi yörel bölge'den biridir. Londra dışında bulunan diğer İngiltere bölgeleri gibi Kuzey Doğu İngiltere'de de seçilmiş bir bölge meclisi ve idaresi bulunmamaktadır.
Kuzey Doğu İngiltere bölgesi Northumberland, County Durham, Tyne ve Wear törensel kontluğu'ndan ve (Kuzey Yorkshire kontluğunun parçası olan) Teesside'dan oluşur.
Bölgenin (2001 Nüfus Sayımı'na göre) nüfusu 2.515.442 kişi olup İngiltere'nin 9 bölgesinde 9. sıradadır.
Bu bölgede şerefsel "şehir" statüsü bulanan büyük yerleşkeler Durham, Newcastle upon Tyne ve Sunderland'dir; "şehir" statatüsü olmayan büyük kentler ise Darlington, Gateshead, Hartlepool, Middlesbrough, Redcar, South Shields ve Stockton-on-Tees'dir. Bölgede Birleşik Krallık coğrafi şehirleşmiş büyük metropoliten bölgelerden olan "Teesside", "Wearside" ve "Tyneside" bulunur. Bunlardan en büyüğü Newcastle upon Tyne merkezli "Tyneside"'dir ve nüfus itibariyle Birleşik Krallık içinde şehirleşmiş büyük metropoliten bölgeler arasında 6. sıradadır.
Konu başlıkları |
Coğrafi konular[değiştir]
Genellikle "Kuzey Doğu İngiltere" bölgesinin kuzeyi ve batısı engebeli ve az nüfuslu olup doğuşu ve güneyinde ise şehirleşmiş ve sulanabilir tarıma elverişli alanlar bulununmaktadır. En önemli tapeler silsilesi "Cheviot Tapeleri" olup bunlarain en yüksek zirvesi olan "Cheviot" 815 metre rakımlıdır.
Kuzey Doğu bölgesinin şehirleşmiş alanları önemli nehirler ağızlarında bulunan ve Sanayi Devrimi'nde çok önemli bölgesel sanayi merkezleri olan "Tyneside", "Wearside" ve "Teesside" metropolleridir. Ama bunlarain yanında Kuzey Doğu İngiltere kırları ve doğa güzelliklerinin zenginlikleri ile de tanınamaktadır. Bunlar arasında "Northhümberland Milli Parkı"; bölgenin Kuzey Denizi sahilleri; bölgedeki kuzey Peninne Dağları; kara içinde kırsal vadiler olan "Teesdale" ve "Weardale" sayılabilir. Buolgenin büyük tarihsel önemi bölgede bulunan kalelerlden açıkça görülür. Antik Romalı'lardan kalma Hadrian'ın Duvarı, Durham Kalesi, Northhumberland sahilerinde bulunan Alnwick, Bamburgh, Dunstanburgh, Warkworth kaleleri bunlardan en önemlileridir ve bunlardan "Durham Kalesi" ve "Hadrian'ın Duvarı" İngiltere için UNESCO Dünya Mirası listesindedir. Bölgenin İngiltere'nin Hiristiyanlık dinine katkısı da önemlidir. İngiltere'ye Hiristiyanlığı getiren İrlandalı kesişlerin yerleşiği Lindesfarne Adası bu bölgededir. Durham Katedrali] İngiltere için UNESCO Dünya Mirası listesindedir. Sunderland, Monkwearmouth'da bulunan "Aziz Petrus Kilisesi (St Peter's Church)]] ve Jarrow'daki "St Paul Kilisesi" birlikte UNESCO Dünya Mirası listesine alınma namzetleridir.
Yerel idare[değiştir]
Northumberland, Tyne ve Wear, Durham County ve kısmen North Yorkshire törensel kontluktan oluşmaktadır. Günümüzde coğrafyacılar bu bölgede 4 ayrı "alt-bölge" bulunduğunu kabul etmektedirler:
- Durham Kontluğu (Darlington dahil)
- Northumberland
- Tyne ve Wear
- Teesside (1974-1994 döneminde "Clevaland Kontluğu"'nun parçaları olan günümüzde North Yorkshire ve Durham Countytörensel kontluğu parçaları)
Kasım 2004'te yeni doğrudadn doğruya seçimle kurulması öngörülen bir "Bölgesel Assemble" hakkında halk oyuna başvurulmuştur. Bu İngiltere'nin diğer Londra dışı bölgelerinde de yöresel assembleler kurulmasının halk oyuna sunulması için bir deneme mahiyetinde idi. Halk oylaması Kuzey Doğu İngiltere bölgesinde 696.519 oy (%78) aleyhte ve 197.310 oy (%22) lehde sonuç vermistir. Bu halk oylamasında yöresel halkın çok büyük çoğunluğunun aleyhte olması nedeni ile hükümette olan İşçi Partisl bundan sonra doğruya seçilmiş assemblelerle idare edilen bölgeler planlarını rafa kaldırmıştır.
Resmi yörel bölge olan Kuzey Doğu İngiltere'de şu yerel idare birimleri bulunmaktadır:
| Harita | törensel kontuluk | Tek seviyeli yerel idare | Metropoliten yerel idare borough/bölgeleri |
|---|---|---|---|
 |
1. Northumberland | ||
| Tyne ve Wear * | 2. Newcastle upon Tyne, 3. Gateshead, 4. North Tyneside, 5. South Tyneside, 6. Sunderland | ||
| Durham | 7. Durham | ||
| 8. Darlington | |||
| 9. Hartlepool | |||
| 10. Stockton-on-Tees (Tees Nehri kuzeyi) | |||
| North Yorkshire (part only) |
10. Stockton-on-Tees (Tees Nehri Güneyi) | ||
| 11. Redcar ve Cleveland | |||
| 12. Middlesbrough | |||
Not: * = "metropoliten kontluk"
Ekonomi[değiştir]
Kuzey Dogu Ingiltere bolgesinin cari fiyatlarla gayrisafi toplam katma değer ve önemli sektörlerin gayrisafi katma değerlerinin gelismesi şu tabloda gösterilir.[1]
| Yıl | Bölgesel Gayrisafi Katma Değer (£mil.)[2] | Tarım (£mil.)[3] | Sanayi (£mil.)[4] | Hizmetler(£mil.)[5] | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kuzey Dogu Ingiltere | |||||||
| 1999 | 27.437 | 225 | 9.104 | 18.106 | |||
| 2002 | 31.167 | 228 | 9.416 | 21.433 | |||
| 2005 | 36.204 | 211 | 10.367 | 25.625 | |||
| 2007 | 40.916 | 278 | 11.120 | 28.250 | |||
Ulaşım[değiştir]
Ulaşım stratejisi ve politikası[değiştir]
Bir milli Birleşik Krallık ulaşım sistemi planlamasına katkı yapmak üzere Bölgesel Asemble'ler bölgedeki uzun döne ulaşımı hakkında bir Bölgesel Ulasım Stratejisi doküman hazırlama ile görevlendirilmişlerdir. Bu bölgesel planlar ülke tümü için "Highways Agency (Karayolları Kurumu" ve "Network Rail (Demiryolları Ağı)" tarafından hazırlanmış stratejik planların bölgesel kısımlarıyla koordineli olması gerekmektedir [6]
Bölge içinde ise stratejik planlama ile görevli yerel bölge idareleri kendi stratejilerini, politikalarını ve uygulama planlarını açıklayan yerel planlar hazırlamaları ve bu planların bölge planı ile koordineli olamsini sağlaması ile görevlendirilmişlerdir.
Demiryolu ulaşımı[değiştir]
Karayolu ulaşımı[değiştir]
Üniversiteler[değiştir]
Kuzey Doğu İngiltere'de bulunan 5 üniversite hakkında bazı bilgiler şöyle özetlenebilir:
| İsim | Kurulma tarihi | Coğrafi konumu | Kayıtlı toplam öğrenci | Rektör (Vice Chancellor) | Websitesi |
|---|---|---|---|---|---|
| Durham Üniversitesi | 1832 | Durham | 15,529[7] | Prof. Chris Higgins | www.dur.ac.uk |
| Newcastle Üniversitesi | 1834 - Tip ve Cerahi Okulu 1963 - Durham Universitesi'nde ayrilip bagimsiz universite olamsi |
Newcastle upon Tyne | 19.700[7] | Prof. Chris Brink | www.ncl.ac.uk |
| Northumbria Üniversitesi | 1894 - Rutherford College of Technology 1969 - Newcastle Politeknik 1992 - "Northumbria Universitesi" adiyla kralice beratiyla universite statusu |
Newcastle upon Tyne | 29.850[7] | Prof. Andrew Wathey | www.northumbria.ac.uk |
| Sunderland Üniversitesi | 1901 - Sunderland Technical College 1969 - Sunderland Politeknik 1992 - "Sunderland Universitesi" adiyla kralice beratiyla universite statusu |
Sunderland | 20.325[7] | Prof. Peter Fidler | www.sunderland.ac.uk |
| Teeside Üniversitesi | 1929 - Constantine Technical College 1969 - Teeside Politeknik 1992 - "Teeside Universitesi" adiyla kralice beratiyla universite statusu |
Middlesborough | 29.285[7] | Prof. Graham Henderson | www.dur.ac.uk |
Kaynakça[değiştir]
- ^ http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_economy/CRC2008ALL.pdf
- ^ Yuvarlama yapıldığı için toplam değişik olabilir
- ^ Avcılık ve ormancılık hasılalarını da kapsar
- ^ Enerji üretimi ve inşaat hasılasını da kapsar.
- ^ Finans sektörü hizmetlerini dolaylı olarak kapsar.
- ^ "Regional Transport Strategy: the National Picture". Government Office for the North East. http://www.gos.gov.uk/gone/transport/rts/?a=42496. Erişim tarihi: 2009-05-07.
- ^ a b c d e "Table 0a - All students by institution, mode of study, level of study, gender and domicile 2006/07" (Microsoft Excel spreadsheet). Higher Education Statistics Agency. http://www.hesa.ac.uk/dox/dataTables/studentsAndQualifiers/download/institution0607.xls. Erişim tarihi: 2008-08-06.
Ayrıca bakınız[değiştir]
Dış bağlantılar[değiştir]
- Kuzey Doğu için bilgi dosyası (İngilizce)
- Kuzey Dogu Hükümet Ofisi resmi sitesi (İngilizce)
|
|||||||
