Dad (harf)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Dad ( ض‎ ) Arap alfabesi'nin onbeşinci harfi. Ebced hesabındaki değeri 800 dür. Şemsî harflerdendir.

Arap Alfabesi
Arap Alfabesi
ﺍ Elif ض‎ Dad
ب Be ط Tı
ت Te ظ Zı
ث Se ع Ayn
ج Cim غ Ğayn
ح Ha ف Fe
خ Hı ق Kaf
د Dal ك Kef
ذ Zel ل Lam
ر Ra م Mim
ز Ze ن Nun
س Sin ه He
ش Şin و Vav
ص Sad ي Ye
(ء Hemze)


Yazılış[değiştir | kaynağı değiştir]

Sad harfi sağdan ve soldan bitişebilen bir harftir.


Sonda Ortada Başta Yalın Transkript Fonetik Karşılık
ـض‎ ـضـ‎ ضـ‎ ض‎‎

Mahreç - Fonetik[değiştir | kaynağı değiştir]

Dad sesi Klasik Arapçada dilin, sağ veya sol üst azı dişinin üzerine getirilmesiyle çıkarılan çok kalın "da" ile çok kalın "za" arasında tok, dolgun, kalın bir sestir (). Telaffuzu en zor seslerden olan bu ses sadece Arapçada bulunmaktadır. Bu yüzden Araplar, Arapçaya Lisanu’d-Dâd (Dâd Dili) da derler. Bu harfin adı bazı kaynaklarda Dzad (Dzade) olarak da telafuz edilir. Modern Arapça'da ise kesinlikle (Arapça konuşan tüm ülkelerin şive ve lehçeleri de dahil olmak üzere) harfin bu klasik ses değeri değişime uğrayarak kaybolmuştur ve yalnızca Kuran-Kerim'e özgü hale gelmiştir.[1] Modern telafuz biraz daha farklıdır ve dilin azı dişlere kaydırılması söz konusu değildir.[2] Sert ve dolgun bir D ses verir, ancak Z vurguludur. ض harfi Türkçede mevcut değildir. Ancak Arapçadan Osmanlıcaya geçen kelimelerde yer alır. Örneğin: Ramaḋan, Kaḋı, Kaḋa, Ḋarb, Ḋarbe, Arḋ.

Dad sesinin Türkçe karşılığı olmamakla birlikte Arapçadan ve Farsçadan Türkçeye geçen kelimelerde Dad sesi bazen "d" bazen de "z" olarak telaffuz edilmiştir.

Örnekler:

رمضان - Ramazan , ضرف - Zarf , ضرب - Darp , قضاء - Kaza , عضلة - Adale

DZ Sesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bazı alfabelerde ise Arapçadaki Dad harfinden biraz daha farklı olan Slavik bir DZ sesini göstermek için ۻ harfi kullanılmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi – 8.Cild
  2. ^ H. Fleisch, El-2, İngilizce Versiyon,II,75

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]