Monolit

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yeryüzündeki en büyük monolit: Mount Augustus.

Monolit, yekpare taş veya kayadan meydana gelen, görünüşte dağ benzeri bir jeolojik veya teknolojik, büyük boyutlu bir kitledir. Sıklıkla çok sert ve katı metamorfik kayadan olan bu kitleleri, genellikle erozyon açığa çıkarmıştır.

İsim Latince monolithus sözcüğünden gelir ki bu da Yunanca μονόλιϑος (monolithos) sözcüğünden gelmektedir. μονόλιϑος sözcüğü ise μόνος yani "tek" ve λίϑος yani "taş"tan türemiştir. İngilizce ve Türkçeye ise Fransızca monolithe sözcüğünden geçmiştir.

Jeolojik Monolitler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bugün yeryüzündeki en büyük üç monolit şunlardır:

  1. Mount Augustus (Augustus Dağı), Avustralya
  2. La Peña de Bernal, Meksika
  3. Stone Mountain (Taş Dağı), Atlanta, Georgia, ABD

Diğer monolitlerden bazıları:

Stone Mountain yani "Taş Dağı", ABD.

Kuzey Amerika[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa[değiştir | kaynağı değiştir]

Afrika[değiştir | kaynağı değiştir]

Asya[değiştir | kaynağı değiştir]

Avustralya[değiştir | kaynağı değiştir]

Güney Amerika[değiştir | kaynağı değiştir]

Antarktika[değiştir | kaynağı değiştir]

Uluru[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllar boyunca Uluru/Ayers Kayası'nın dünyanın en büyük monoliti olduğu yazılmış ve söylenmiştir. Aslında bu iki açıdan da yanlıştır. Zira Uluru bir monolit değildir ve bir monolit olsa bile Mount Augustus ondan yaklaşık 2,5 kat daha büyüktür.

Yapay Monolitler[değiştir | kaynağı değiştir]

Monolit, Expo.02 İsviçre

Yekpare taştan meydana gelen abidelere tarihte sıklıkla rastlanır. Bunlar diğer özelliklerine göre farklı isimlerle anılır. Bunun dışında insan eliyle, farklı amaçlar için yapılmış monolitler bulunur. Bazı insan eliyle yapılmış monolitler ve tipler:

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]