Mayday

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Mayday (/ˈmeɪˌdeɪ/), bir tehlike sinyali yayınlanırken sözlü veya yazılı olarak kullanılan sözcük. Denizdeki veya havadaki bir taşıtın ve onun içindeki kişilerin, yangın, patlama, çatışma, su alma, denge kaybı, karaya oturma, yere çakılma gibi olaylara ve bunların sonuçlarına maruz kalması veya bu olaylarla karşılaşma olasılığı durumlarında yapılan yardım çağrısına Mayday kelimesi ile başlanır.

Mayday taşımacılıktaki en önemli çağrı başlangıcıdır. Mayday'den sonraki ikinci derecede önemli çağrı mesajı ise Pan-pan'dır.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

1920'lerde Fransızca "venez m'aider" (gel, bana yardım et) cümlesinden kısaltılarak sadece "m'aider" kelimesinin İngilizce okunuşu olan "mayday" şeklinde İngilizceye girmiştir.

Havacılıkta[değiştir | kaynağı değiştir]

Havacılıkta mayday çağrısı bulunulan radyo istasyonunda veya uluslararası acil durum frekansı 121.5 mhz'de yapılır. Yer üniteleri ile temasa geçilemediyse diğer hava araçlarından mayday mesajını iletmeleri (relay) talep edilmelidir. Bir uçak mayday çağrısı yaptığında aynı frekanstaki tüm şahıslar mutlak sessizlik sağlamalıdır.

Mayday çağrısı gerektiren durumlar

Uçuş emniyeti ve telsiz disiplini açısından doğru acil durum çağrısını yapmak çok önemlidir. Havacılıkta mayday çağrısı gerektiren durumlara örnek olarak şunlar verilebilir:

  • Tek pilotlu bir uçakta pilotun uçamaz hâle gelmesi[1] (Yolcu rahatsızlıkları -ciddîler dahil- pan-pan çağrısı gerektirir.[2])
  • Motor durması, yangın veya yapısal hasar[1] (Sarsıntılı motor pan-pan gerektirir.[2])
  • Zorunlu iniş[1]
  • Tamamen kaybolmak veya çok az yakıtın kalması[1] (Konumundan emin olmamak pan-pan gerektirir.[2])
  • Meteoroloji koşullarının (bulut, görüş vs.) pilotun uçamayacağı seviyeye düşmesi[1] (Kademeli gerileme pan-pan gerektirir.[2])
  • Gece uçuşuna müsaade edilmeyen bir uçuşta (pilot veya uçak kısıtlaması nedeniyle) karanlık çökmesi[1]
Mayday çağrısı formatı

Bir mayday çağrısı -zaman elverdiğince- şu sırada yapılmalıdır:[3]

  • Mayday Mayday Mayday
  • Aranılan istasyon (zaman ve şartlar müsaitse)
  • Uçak çağrı adı
  • Uçak tipi
  • Acil durumun türü
  • Sorumlu pilotun niyeti
  • O andaki veya bilinen son konum, irtifâ/seviye, baş (istikâmet)
  • Pilot lisansı ve derecelendirmeleri (ICAO gereksinimi değildir ancak tavsiye edilir.[3])
  • Diğer yararlı bilgiler: remaining endurance (havada kalış süresi), uçaktaki kişi sayısı (POB), uçak rengi ve işaretleri, uçaktaki hayatta kalma araç-gereçleri

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Robson, David, Dorothy Pooley, ve Helena Hughes. The Air Pilot's Manual 7: Radiotelephony. 3ncü baskı. Cranfield. Aviation Theory Centre, 2009.
  1. ^ a b c d e f Robson, s 136
  2. ^ a b c d Robson, s 139
  3. ^ a b Cap 413 Radiotelephony Manual. Chapter 8. Page 3

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]