Liçi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Liçi
Lychee.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida
(İki çenekliler)
Takım: Sapindales
Familya: Sapindaceae
(Sabun ağacıgiller)
Cins: Litchi
Sonn.
Tür: L. chinensis
İkili adı
Litchi chinensis
Sonn.
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Liçi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Liçi ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

Liçi (Litchi chinensis) (Çince: 荔枝 liçi), başlıca olarak Çin'in güneyinde yetişen bir meyve. Geçmişte kral meyvesi olarak anılmış olan bu meyve Çin'de vergi olarak da halktan toplanmıştır.

Morfolojik özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Liçi ağacı, yaklaşık 15-20 m boyuna ulaşan, dört mevsim yeşil kalan bir ağaçtır. Meyvesi 3-4 cm uzunluğunda, yaklaşık 3 cm çapındadır. Kabuğu pembemsi kırmızı renkli ve serttir. Acımsı olan ve yenilmeyen kabuğu, oldukça incedir ve kolayca soyulur. Meyvesi yarı saydam-beyaz, üzüme benzer yumuşak kıvamda ve tatlıdır. Çekirdeği yaklaşık 2 cm uzunluğunda, 1-15 cm çapında, sert ve parlak kahverengidir. Çekirdeği hafifçe zehirlidir[kaynak belirtilmeli] ve yenilmez.

Yetişme dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Liçi meyvesi, çiçek açmasından yaklaşık 100 gün sonra, Temmuz - Ekim ayları arasında olgunlaşır. Liçi, C vitamini açısından oldukça zengindir.

Yetiştiği coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Liçi meyvesi Çin dışında, Hindistan, Vietnam, Filipinler,İsrail,ABD'nin Teksas,Florida,Hawaii eyaletleri ve Kaliforniya eyaletinin kıyı kesimleri ve Endonezya'da da yetişir.Ülkemizde ise şu anda yanlızca Mersin ve ilçelerinde yetiştirilmektedir.Liçi kışın serin ancak dondan korunaklı yağışlı bir iklim yazın ise sıcak ve nem ister.Yetişkin bir liçi ağacı en fazla-4 dereceye kadar olan soğukları tolere edebilir.

Besin değeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kabuklu ve kabuğu soyulmuş halde meyveler

Liçinin toplam ağırlığının %60'ı yenilebilir.

Besin değerleri: [1]

Liçide doymuş yağ oranı düşük ve sodyum ile kolestrol bulunmamaktadır,polyfenol oranı bazı meyvelere nazaran daha yüksektir bununda birlikte bir kap liçi meyvesi normal günlük 2000 kalori tüketen bir insanın çinko ihtiyacının %14ünü fosfor ihtiyacının %9'unu potasyum ihtiyacının %6sını karşılar.[2]

Ortalama 9 liçi meyvesi bir yetişkinin bir günlük C vitamini ihtiyacını karşılar.

Liçi ve longanın besin değerleri açısından karşılaştırması[değiştir | kaynağı değiştir]

Çeşit Besin Liçi (100 g) Longan (100 g)
Proximates Su 81.76 g 82.75 g
Enerji 66 kcal 60 kcal
Protein 0.83 g 1.31 g
Toplam lipidler (yağlar) 0.44 g 0.1 g
Kül 0.44 g 0.7 g
Karbonhidrat (Farklılıklarına göre) 16.53 g 15.14 g
Lif (toplam diet lifleri) 1.3 g 1.1 g
Şeker 15.23 g
Mineral Kalsium (Ca) 5 mg 1 mg
Demir (Fe) 0.31 mg 0.13 mg
Magnezyum (Mg) 10 mg 10 mg
Fosfor (P) 31 mg 21 mg
Potasyum (K) 171 mg 266 mg
Sodyum (Na) 1 mg
Çinko (Zn) 0.07 mg 0.05 mg
Bakır (Cu) 0.148 mg 0.169 mg
Manganez (Mn) 0.055 mg 0.052 mg
Selenyum (Se) 0.6 mcg
Vitaminler C Vitamini (toplam askorbik acid) 71.5 mg 84 mg
Tiamin 0.011 mg 0.031 mg
Riboflavin 0.065 mg 0.14 mg
Niasin 0.603 mg 0.3 mg
B-6 Vitamini 0.1 mg
Folate 14 mcg
Kolin 7.1 mg
E Vitamini (alpha-tocopherol) 0.07 mg
K Vitamini (phylloquinone) 0.4 mcg
Lipidler Yağ Asitleri (toplam Doymuş) 0.099 g
14:00 0.002 g
16:00 0.07 g
18:00 0.024 g
Yağ Asitleri (toplam tekli doymamış) 0.12 g
16:1 farklılaşmamış 0.001 g
18:1 farklılaşmamış 0.119 g
Yağ Asitleri (toplam çoklu doymamış) 0.132 g
18:2 farklılaşmamış 0.067 g
18:3 farklılaşmamış 0.065 g
Amino Asitler Triptofan 0.007 g
Lizin 0.041 g 0.046 g
Methionine 0.009 g 0.013 g
Threonine 0.034 g
Isoleucine 0.026 g
Leucine 0.054 g
Fenilalanin 0.03 g
Tirozin 0.025 g
Valin 0.058 g
Arginine 0.035 g
Histidin 0.012 g
Alanin 0.157 g
Aspartik asit 0.126 g
Glutamik asit 0.209 g
Glisin 0.042 g
Prolin 0.042 g
Serin 0.048 g

Kaynak: USDA Nutrient Database

Alt türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

"Litchi chinensis"in iki alt türü vardır:

Resim galerisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İngilizce Vikipedi

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]