János Hunyadi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

János Hunyadi (1407 civarı - 11 Ağustos 1456), Orta Çağ Macar ordu komutanıdır. Türkçe kaynaklarda "Hunyadi Yanoş" olarak da geçer.

Erdel (Transilvanya) bölgesinden, büyük olasılıkla Rumen kökenli bir aile olan Hunyadi'ler, 1409 yılında Kutsal Roma Germen İmparatoru ve Macaristan Kralı Sigismund'dan Hunyad kalesinin derebeylik haklarını aldılar.

János Hunyadi gençliğinde Kral Sigismund'un askeri hizmetine girdi. Bulgarlara, sonra Osmanlılara karşı savaşlarda yararlılıklar gösterdi. Macaristan kralı I. Ulászló (Lehistan kralı III. Władysław) taradından 1441'de Erdel voyvodalığına atandı. Hunyadi, Osmanlı Sultanı II. Murad'ın son zamanlarında Osmanlı ordusunu Belgrad civarlarında birkaç defa bozguna uğrattı.

Fatih Sultan Mehmed'i yerine geçirerek Manisa'ya çekilen II. Murad, Macarlarla 1444 yılında Segedin barışını imzaladı. İki hükümdar kutsal kitaplarına el basarak yemin etmelerine rağmen, Papanın teşviki ile barış bozuldu. İçinde Hunyadi'nin de olduğu Haçlı ordusu, Varna'yı kuşattı. Varna Savaşında Haçlılar müthiş bir bozguna uğradı. Hunyadi, savaşta ölen kral I. Ulászló'nun yerine seçilen V. László'nun çocuk yaşta olmasından dolayı, naib sıfatı ile Macaristan'a hakim oldu, bu görevini 1446 ve 1453 yılları arasında sürdürdü.

János Hunyadi'nin 1454 Belgrad kuşatması sırasında Osmanlı kuvvetlerinin yenilmesinde oynadığı rol, daha sonraki yüzyıllarda Macar ulusal kahramanı olarak benimsenmesini sağladı. Hunyadi, 1454 kuşatması sırasında ordusunda yayılan veba salgını yüzünden öldü. Oğullarından Mátyás, I. Mátyás adıyla Macaristan kralı olarak hüküm sürdü (1458-1490).