János Hunyadi

Maddede ad soyadı sırasıyla yazılmaktadır. Macar geleneğine göre Hunyadi János olarak yazılır.

János Hunyadi

János Hunyadi (1407 civarı - 11 Ağustos 1456), Orta Çağ Macar ordu komutanıdır. Türkçe kaynaklarda "Hunyadi Yanoş" olarak da geçer.

Erdel (Transilvanya) bölgesinden, büyük olasılıkla Macar-Sekel kökenli bir aile olan Hunyadi'ler (Macar-Sekel kökenli olduklarına dair pek çok kanıt olduğu gibi,Janos Hunyadi'nin Kosova Savaşı'nda ölen aynı isimli yeğeni Sekel Yanoş-Janos Szekely olarak anılır.) 1409 yılında Kutsal Roma Germen İmparatoru ve Macaristan Kralı Sigismund'dan Hunyad kalesinin derebeylik haklarını aldılar.

János Hunyadi gençliğinde Kral Sigismund'un askeri hizmetine girdi. Bulgarlara, sonra Osmanlılara karşı savaşlarda yararlılıklar gösterdi. Macaristan kralı I. Ulászló (Lehistan kralı III. Władysław) taradından 1441'de Erdel voyvodalığına atandı. Hunyadi, Osmanlı Sultanı II. Murad'ın son zamanlarında Osmanlı ordusunu Belgrad civarlarında birkaç defa bozguna uğrattı.

Fatih Sultan Mehmed'i yerine geçirerek Manisa'ya çekilen II. Murad, Macarlarla 1444 yılında Segedin barışını imzaladı. İki hükümdar kutsal kitaplarına el basarak yemin etmelerine rağmen, Papanın teşviki ile barış bozuldu. İçinde Hunyadi'nin de olduğu Haçlı ordusu, Varna'yı kuşattı. Varna Muharebesinde Haçlılar müthiş bir bozguna uğradı. Hunyadi, savaşta ölen kral I. Ulászló'nun yerine seçilen V. László'nun çocuk yaşta olmasından dolayı, naib sıfatı ile Macaristan'a hakim oldu, bu görevini 1446 ve 1453 yılları arasında sürdürdü.

János Hunyadi'nin 1456 Belgrad Kuşatması sırasında Osmanlı kuvvetlerinin yenilmesinde oynadığı rol, daha sonraki yüzyıllarda Macar ulusal kahramanı olarak benimsenmesini sağladı. Hunyadi, 1454 kuşatması sırasında ordusunda yayılan veba salgını yüzünden öldü. Oğullarından Mátyás, I. Mátyás adıyla Macaristan kralı olarak hüküm sürdü. (Matthias Corvinus, Hunların bakiyesi olan Sekellerden geldiğini belirtmek için kendisini 2. Attila olarak adlandırmıştır.) (1458-1490).

Kaynakça

• Xenopol, Alexandru D., Histoire des Roumains, i, Paris, 1896
• Milton G. Lehrer and David Martin,Transylvania: History and Reality, Bartleby Press; 1986
• Ion Grumeza, Dacia: Land of Transylvania, Cornerstone of Ancient Eastern Europe, Hamilton Books, 2009
• Constantin C Giurescu,Transylvania in the history of Romania: An historical outline,Garnstone P; 1969
• Stefan Pascu, A History of Transylvania, Wayne State Univ Pr, 1983