IQ

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
IQ testleri, standart çan eğrisini verecek şekilde tasarlanmıştır.

Zekâ katsayısı, zekâ bölümü veya İngilizce intelligence quotient 'den IQ, zekâyı ölçme amaçlı birkaç farklı standartlaştırılmış testlerden çıkarılan değerdir. IQ deyimi Almanca Intelligenzquotient olarak Alman psikolog Wilhelm Stern tarafından 1912 yılında Alfred Binet ve Theodore Simon'un tasarladığı gibi zekayı değerlendirmek için ortaya koyduğu bir yöntemdir. IQ deyimi yaygın olsa da, Wenchsler Yetişkin Ölçüsü gibi modern IQ test değerlendirmeleri artık orta değeri (ortalama zeka) 100 olan ve standart sapması 15 olan bir çan eğrisine göre öznenin konumlandırılmasına dayanır. Fakat bazı testlerde farklı standart sapma değerleri olabilir.

IQ sonuçları ölümlülük, hastalıklılık,[1] ailevi sosyal konum ve önemli ünvanlarla ve ailesel IQ ile ilişkilendirilmiştir.[2] Veraseti neredeyse yüzyıldır araştırılsa da, kalıtsallık miktarı ve kalıtsallığının tartışma konusu olup olmasında anlaşmazlıklar vardır.[3][4][5] IQ sonuçları, eğitimsel başarının kâhini veya özel ihtiyaç olarak nüfustaki IQ değerlerini ve bunlarla diğer değişkenlerin ilişkisini inceleyen toplum bilimcileri tarafından ve iş veriminin ve gelirin kâhini olarak kullanılır.

20. yüzyılın başlarına kadar birçok halkın zekâ katsayısı, Flynn etkisi adı verilen bir fenomenle her on yılda üç sayı artacak şekilde yükseliyor. Bu sonuçlardaki değişmelerin gerçek hayattaki zihinsel yetenekleri veya yalnız geçmiş ve şimdiki zamandaki testlerin metodolojik sorunlarını mı yansıtıp yansıtmadığı tartışmalıdır.

IQ düzeyleri [kaynak belirtilmeli][değiştir | kaynağı değiştir]

  • 20-34 Embesil
  • 35-49 Yüksek Derecede Zeka Geriliği
  • 50-69 Orta Derecede Zeka Geriliği
  • 70-79 Düşük Derecede Zeka Geriliği
  • 80-89 Donuk Normal
  • 90-109 Normal Zeka
  • 110-119 Parlak Zeka
  • 120-129 Üstün Zeka
  • 130-139 Çok Üstün Zeka
  • 140-149 Neredeyse Dahi
  • 150+ Dahi

Zeka testleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Cattell Zeka Testi: Kültürden arınmıştır ve soruların belli bir zaman içerisinde cevaplanması istenir.
  • Alexander Pratik Zeka Testi: İlkokulu bitiren çocukların teknik becerilerinin belirlenmesi ve daha ileri sınıflara (özellikle sanat okullarına) yöneltmek için geliştirilmiştir. Testte tahta kutular, boyalı küpler verilerek çeşitli problemlerin çözümü istenir.
  • Porteus Labirent Testi: Zeka fonksiyonunun özel bir şekli ölçülür. Örneğin, temkinli davranmak, ileriyi görmek, çeşitli engellerden kendini korumak gibi. Bu test özellikle insanın günlük yaşamındaki davranışlarda gösterdiği beceriyi ölçer.
  • Binet-Terman Testi: Sözlü bir testtir. Okul, aile bilgisine ve kültürüne dayanır.
  • WISC-r Zeka Testi: Açılımı Welcher Intelligence Scale for Children olan, 6-16 yaş arasındaki çocuklara uygun olarak hazırlanmış, iki ana hat ve 12 alt testten oluşan, ülkemizde en yaygın olarak kullanılan ve günümüzün en geçerli IQ testidir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Deary Ian J., Batty G. David (2007). "Cognitive epidemiology". J Epidemiol Community Health 61 (5): 378–384. doi:10.1136/jech.2005.039206. PMC =pmcentrez 2465694. PMID 17435201. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=2465694. 
  2. ^ Intelligence: Knowns and Unknowns (Report of a Task Force established by the Board of Scientific Affairs of the American Psychological Association - Released August 7, 1995Şablon:Emdasha slightly edited version was published in American Psychologist: Neisser, Ulric; Boodoo, Gwyneth; Bouchard, Thomas J., Jr.; Boykin, A. Wade; Brody, Nathan; Ceci, Stephen J.; Halpern, Diane F.; Loehlin, John C. ve diğ. (1996). "Intelligence: Knowns and unknowns". American Psychologist 51 (2): 77–101. doi:10.1037/0003-066X.51.2.77. http://internal.psychology.illinois.edu/~broberts/Neisser%20et%20al,%201996,%20intelligence.pdf. )
  3. ^ Johnson, Wendy; Turkheimer, Eric; Gottesman, Irving I.; Bouchard Jr., Thomas J. (2009). "Beyond Heritability: Twin Studies in Behavioral Research". Current Directions in Psychological Science 18 (4): 217–220. doi:10.1111/j.1467-8721.2009.01639.x. PMC =pmcentrez 2899491. PMID 20625474. http://people.virginia.edu/~ent3c/papers2/Articles%20for%20Online%20CV/Johnson%20%282009%29.pdf. 
  4. ^ Turkheimer, Eric (spring 2008). "A Better Way to Use Twins for Developmental Research". LIFE Newsletter (Max Planck Institute for Human Development): 2–5. http://people.virginia.edu/~ent3c/papers2/Articles%20for%20Online%20CV/Turkheimer%20%282008%29.pdf. Erişim tarihi: 29 June 2010. 
  5. ^ Devlin, B.; Daniels, Michael; Roeder, Kathryn (1997). "The heritability of IQ". Nature 388 (6641): 468–71. doi:10.1038/41319. PMID 9242404. http://www.psych.umn.edu/courses/spring06/mcguem/psy5137/readings/devlin%201997.pdf. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ek okumalar[değiştir | kaynağı değiştir]