II. Henri (Fransa Kralı)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
II. Henri
Clouet atelier Henri II Roi de France.jpg
Fransa Kralı
Hüküm süresi 30 Mart 1547 – 10 Temmuz 1559
Önce gelen I. François
Sonra gelen II. François
Eş(leri) Catherine de Médicis
Hanedan Valois Hanedanı
Babası I. François
Annesi Claude de France
Doğum 31 Mart 1519(1519-03-31)
Saint-Germain-en-Laye
Ölüm 10 Temmuz 1559 (40 yaşında)
Paris
Defin Saint-Denis Bazilikası

II. Henri, Orléans Dükü (1547'ye değin) olarak da bilinir (31 Mart 1519, Saint-Germain-en-Laye, Paris yakınları - 10 Temmuz 1559, Paris), 1547-59 arasında Fransa kralı. Huguenot'lara (Fransız Protestanları) uyguladığı yoğun baskılarla ülkesini iç savaşa sürüklemiştir.

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Fransa kralı I. François'yla Claude de France'ın ikinci oğluydu. 1526'da ağabeyi Veliaht Prens François'yla birlikte rehin olarak İspanya'ya gönderildi. Fransa'ya ancak Cambrai Antlaşması'nın (1529) imzalanmasından sonra dönebildi (1530). 1533'te, babası tarafından İtalya ile bağların güçlenmesi açısından Catherine de Médicis ile evlendirildi. Ağabeyi François'nın ölmesi üzerine (1536) tahtın varisi oldu. Kralın güvenini yitirmiş olan başkomutan Montmorency dükü Anne'ı desteklemeyi sürdürmesi ve metresi Diane de Poitiers'yle babasının metresi Étampes düşesi Anne arasındaki rekabet, babasıyla arasındaki anlaşmazlıkların daha da artmasına yol açtı.

Hükümdarlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

1547'de tahta çıktı. Krallığı dönemince çeşitli hiziplerin etkisi altında kaldı. Karısı Catherine de Médicis, gözdesi Diane de Poitiers, Guise dükü, Coligny Ailesi, Montmorency connétable'ı dönem dönem kendisini yönlendirmeyi başardıysalar da esas olarak babası I. François'nın politikasını devam ettiren, tutumluluk yanlısı, içine kapanık, siyasi becerisi çok yüksek düzeyde olmayan bir kral olarak tanındı.

Henri, ülke içinde güçlü bir merkezi iktidarın devamını ve pekişmesini sağladı. Tahta çıktıktan sonra başlattığı yönetsel reformlarla, danışma konseyi içinde farklı bölümler arasında işbölümü artırıldı, yerel yargıçlarla yüksek mahkemeler (parlement) arasında ara mahkemeler kuruldu ve taşraya “kralın buyruklarını yerine getirmek üzere”, sonradan intendant (mülki yönetici) adını alacak temsilciler gönderilmeye başladı.

Babasıyla Kutsal Roma-Germen imparatoru V. Karl arasında başlayan savaşı da sürdüren Henri, ona karşı Protestan Alman prensleri ve Osmanlı Sultanı Kanuni Sultan Süleyman'la ittifak yaptı. 1552'de Protestan Alman prensleriyle imzaladığı Chambord Antlaşması'yla onlara asker ve para yardımı sağlayacağına söz verdi. Prensler ise bu yardım karşılığında Metz, Toul ve Verdun piskoposluklarını Fransa'ya bırakmayı kabul ettiler. Henri 1556'da Karl'la ateşkes imzaladıysa da Papa IV. Paulus'a yardım etmek için Guise dükü François komutasındaki bir Fransız birliğinin İtalya'ya gönderilmesi üzerine (1557) savaş yeniden başladı.

II. Henri, François Clouet'nin bir portre çalışması, 1559.

Savaş sırasında, Felemenk'te bulunan İspanyollar Picardie bölgesindeki Saint-Quentin'i kuşattılar. Montmorency dükünün kenti kurtarma girişimi başarısızlıkla sonuçlandı. Ama Guise dükü, Calais, Guines ve Thionville'i alarak Fransızların durumunu bir ölçüde düzeltti. Bu arada hem Fransa'nın, hem de İspanya'nın karşı karşıya kaldığı mali güçlükler ve Henri'nin tüm gücünü Fransa'daki Protestanlara karşı kullanmak istemesi Cateau-Cambrésis Barışı'nın imzalanmasına yol açtı (1559).

İngiltere'ye savaş açarak 1550'de Boulogne'u geri aldı.

Koyu Katolik olan Henri, Protestanlara karşı yoğun bir baskı uyguladı ve heretikleri yargılamak amacıyla Paris Yüksek Mahkemesi'nde, suçlulara yakılma cezası vermeye yetkili Chambre Ardente adlı bir mahkeme kurdu.

Ölümü ve ardılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Henri, Cateau-Cambrésis Barışı'nı pekiştirmek amacıyla kızları Elisabeth ve Marguerite'i sırasıyla İspanya kralı II. Felipe ve Savoie dükü Emmanuel Philebert'le evlendirdi. Düğün törenleri sırasında düzenlenen bir tunuvada, İskoç muhafız alayının komutanı Montgomery kontu Gabriel tarafından başından mızrakla yaralandı. On gün sonra ölen Henri'nin Catherine de Médicis'yle evliliğinden doğan oğullarından üçü sonradan II. François, IX. Charles ve III. Henri adıyla Fransa tahtına çıktılar; dördüncü oğlu François ise önce Alençon, sonra Anjou dükü oldu. 1572'de Navarre kralı Henri ile evlenen Marguerite'le Elisabeth'den sonra doğan üçüncü kızı Claude, Larraine dükü III. Charles'la (Büyük) evlendi. Henri'nin evlilik dışı çocuklarından Diane de France sonradan hanedanın meşru üyesi olarak kabul edildi.

Henri'nin ölümü merkezi gücün zayıflamasına ve din savaşlarına yol açtı.

II. Henri (Fransa Kralı)
Doğumu: 31 Mart 1519 Ölümü: 10 Temmuz 1559
Resmî unvanlar
Önce gelen
I. François
Fransa Kralı
31 Mart 1547–10 Temmuz 1559
Sonra gelen
II. François