Histeri

Vikipedi, özgür ansiklopedi

	Bu maddedeki yazılar yalnızca bilgi verme amaçlıdır.
	Yazılanlar, doktor uyarısı ya da önerisi değildir. Ayrıntılar için Vikipedi'nin tıbbi sorumluluk reddini okuyunuz.

Histeri veya isteri psişik ve motor bozukluklar, özellikle duygusal reaksiyonlarda taşkınlık, hareket bozuklukları, geçici kişilik değişimi ve çeşitli sistemlere ait psikosomatik şikayetlerle belirgin psikonevroz bozukluk. Denetim dışına çıkıp kişinin işlevselliğini aksattığında; aşırı hayal gücü veya korkuları ifade eden nevrotik zihinsel bir hastalığı tanımlar. Histeri, hastalarda ani sinirsel nevrotik bir hastalık olarak bilinir. Histerik hasta, kendindeki ruh sağlığının bozukluğundan habersizdir.

Çeşitli duyu bozuklukları, çırpınmalar, kimi zaman da inmelerle kendini gösteren nevroz tipinde akıl hastalığı olup sıklıkla 30 yaş altındaki bireylerde görülür. Genellikle bilinçaltında kalmış zihinsel bir nedenin çok çeşitli fiziksel ya da psikopatik bozukluklara yol açtığı isteride, ya geçici ve çok şiddetli krizler ya da sürekli davranış bozuklukları görülür. Fransız hekimi Charcot'nun tanımladığı "büyük kriz" dışında, bedensel belirtileri şunlardar: Felçler, ağrıya duyarsızlık, kasılma, görme ve işitme bozuklukları, spazm hatta sinirsel gebelikler. Daha seyrek olmak üzere rastlanan psikopatik bozuklukların en önemlileri bellek yitimleri (amnezi), konuşma bozuklukları, uyurgezerlik ya da taşkınlıklardır. Büyük değişmeler gösteren, çok güçlü bir duygusal bağımlılık, teşhirciliğe ve mitomaniye (hastalık derecesinde yalan söyleme eğilimi) açık bir eğilimle kendini belli eden histerik bir kişilikten söz edilebilir.

Histeri ayrıca, doğrudan psikanalizin de kökeninde yeralır, Freud, Charcot'nun görüşlerine dönmüş ve isteriyi, hastanın bilinçaltına ittiği, çoğunlukla cinsel kökenli, daha derin bir bozukluğu bedenine yansıttığı sürece çok kolay tanınabilen bir nevroz olarak betimlemiştir. Freud, dönüşme (hasta ruhsal yıkımını bedensel bozukluklara dönüştürür) ve korku (fobi) histerisi olarak iki büyük isteri biçimi ayırt etmiştir.

[değiştir] Tarihte

Tarihte histeri ilk defa yunanlılar tarafından "hysterikos" ismi ile anıldığı bilinmektedir. Bir hastalık olarak ilk defa Hipokrat tarafından teşhis edilmiş ve yine ismi de Hipokrat tarafından verilmiştir. Hipokrat bu hastalığı ilk olarak kadınlarda bulgulayıp, hastalığın kadın rahminin uterus isimli bölümünün yarattığı bir buhran olarak açıklamıştır. Yine aynı bağiamda kadının seksüel doyumsuzluğunun da aynı biçimde histeriye yol açtığını düşünmüştür. Yine Hipokrat hastalığın tedavisinde kadında orgazma yol açmak amacı ile genital bölgeye tazikli su püskürtme yöntemini kullanmıştır. Kelime kökeni olarak da hysterikos vajina anlamına gelmektedir.

[değiştir] Toplumsal Histeri

Histeri kişisel bir hastalık olmanın dışında bazı toplumlarda da panik benzeri korkular ve buna dayalı davranışlar şeklinde gözlenmiş ve teşhis edilmiştir. Herhangi bir biyolojik, fizyolojik sorun olmadığı halde görülen bedensel yakınmalar şeklindeki psikolojik kaynaklı bozukluktur.

Freud de Viyana Üniversitesi'ndeki eğitiminde histeri vakalarına özel bir ilgi duymuştur.

g • t • d Duygular

Acıma · Aldırmazlık · Anksiyete · Arzu · Aşağılama · Aşk · Başkasının zararına sevinme · Beklenti · Bıkkınlık · Boşluk · Coşkunluk · Dehşet · Depresyon · Dikkat · Duyarsızlık · Düşmanlık · Empati · Endişe · Fanatiklik · Gıpta · Gurur · Gücenme · Halinden memnunluk · Hayal kırıklığı · Hayret · Heves · Hışım · Histeri · Hoşnutluk · Istırap · İçine doğma · İğrenme · İlgi duyma · İlham · Kabullenme · Kafa karışıklığı · Kafaya takma · Kaygı · Kendine acıma · Kınama · Kıskançlık · Kızgınlık · Korku · Küçümseme · Mahcubiyet · Melankoli · Merak · Merhamet · Minnet · Mutluluk · Nezaket · Nefret · Özlem · Panik · Pişmanlık · Rahatsızlık · Sabır · Sempati · Sevinç · Sıkıntı · Suçluluk · Sükûnet · Sürpriz · Şaşkınlık · Şehvet · Şefkat · Şüphe · Tövbe · Umut · Umutsuzluk · Utanç · Utangaçlık · Üzüntü · Vicdan azabı · Yalnızlık