Glarus (kanton)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 46°59′K 9°4′D / 46.983°K 9.067°D / 46.983; 9.067

Glarus
Arma {{{Name}}}
Temel Veriler
Başkent: Glarus
Alan: 685.3 km²
(Sıralama )
Nüfus: 38,608 (2010)
(Sıralama )
Nüfus Yoğunluğu: 56 kişi/km²
(Sıralama )
Konfederasyona Katılma Yılı: 1352
Kısaltma: GL
Diller: Almanca
İnternet adresi: Glarus
Harita
Harita Glarus


Glarus Kantonu (Almanca: Kanton Glarus, Fransızca: Canton de Glaris), İsviçre'nin orta-doğu kesiminde kanton.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Güneydoğuda Glarus Alpleri'nin en yüksek doruğu Tödi'nin (3.620 m) buzullarından doğduktan sonra kuzey ve kuzeydoğu yönünde akarak Walen Gölü'ne dökülen Linth Nehrinin derin ve düz yukarı vadisini kapsar. Linth Vadisi, Hausstock'ta 3.160 m'ye Glärnisch'te ise 2.915 m'ye ulaşan dağlarla kuşatılmıştır. Batıdan (Reuss) ya da doğudan (Ren) geçerek Alpler'i aşan ulaşım yollarına uzak düşen Glarus kantonunda, 18. yy'a kadar, yükseltiye bağlı bitki katmanlanmasına uyarlanmış, ama artan nüfusu beslemekte yetersiz kalan çokürünlü tarım uygulandı. Yaklaşık 260 km²'yi bulan verimli alanların 85 km²'lik bölümü ormanlarla kaplıdır.

Yüzölçümü 685 km²'dir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Linth Vadisinde Hıristiyanlığı 6. yüzyılda Basel'in doğusunda bulunan Sackingen'deki Benedikten manastırının kurucusu İrlandalı keşiş Aziz Fridolin'in yaydığı söylenir. 9. yüzyıldan sonra manastıra bağlanan yöre, Habsburgların 1288'e doğru başlayan hak iddiaları üzerine, 1352'de İsviçre Konfederasyonu'na katıldı. Reformcu din adamı Huldrych Zwingli, 1506-16 arasında burada rahiplik yaptı. Reform hareketinin kısa sürede benimsenmesine karşın, Zwingliciler 1564'te saf dışı edildi. Zamanla Protestanlarla Katolikler arasında çekişmeler baş gösterince, barışı sağlamak amacıyla ortak Landsgemeinde'nin (kantonun açık hava parlamentosu) yanı sıra her iki tarafın ayrı Landsgemeindeler (1623) ve ayrı mahkemeler (1683) oluşturması yoluna gidildi. 1798-1803 arasındaki Linth kantonu yönetiminin ardından 1814'te yeniden eski düzene dönüldü, 1836'daki düzenlemeyle tek bir Landsgemeinde ilkesi benimsendi. 1887'den beri yürürlükte olan kanton anayasası uyarınca, açık hava parlamentosu günümüzde de her yıl toplanır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Zürich'in ihracata yönelik tekstil sanayisini bölgeye sokması, Glarus'un köklü sanayilerine (yün ipliği sanayisinin yanı sıra 18. yüzyıldan kalma pamuk iplik ve basma) sahip olmasını sağlamıştır. Öteki sanayi kuruluşları arasında arduvaz işleme (17. yüzyıldan beri), hidroelektrik santrallar, metal, makine, kağıt ve karton fabrikaları sayılabilir. Dağdaki otlaklarda hayvancılık ve mandıracılık önem taşır.

Ulaşımı, kuzey-güney doğrultusunda kanton merkezi Glarus üzerinden Linthal köyüne giden ve Schwanden ile Elm'i birbirine bağlayan iki demiryolu hattı sağlar.

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

2010 itibariyle Glarus'un nüfusu 38,608'dir. Halkın çoğu Almanca konuşur.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Glarus (kanton) ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.