Aargau (kanton)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 47°5′K 8°0′D / 47.083°K 8°D / 47.083; 8

Aargau
Arma {{{Name}}}
Temel Veriler
Başkent: Aarau
Alan: 1403.73 km²
(Sıralama )
Nüfus: 612,611 (2010)
(Sıralama )
Nüfus Yoğunluğu: 436.4 kişi/km²
(Sıralama )
Konfederasyona Katılma Yılı: 1803
Kısaltma: AG
Diller: Almanca
İnternet adresi: Aargau
Harita
Harita Aargau

Aargau Kantonu (Almanca: Kanton Aargau, Fransızca: Canton d'Argovie), İsviçre'nin kuzey kesiminde, ülkenin Almanya ile sınırının bir bölümünü oluşturan kanton. Batıda Basel-Landschaft yarı kantonu ve Solothurn kantonuyla, güneyde Luzern kantonuyla, doğuda Zug ve Zürich kantonlarıyla komşudur.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Yüzölçümü 1.405 km² 'dir. Adını aldığı Aare Nehri aşağı çığırı kantonun içinden geçer. Ren, Aare, Limmat ve Reuss nehirlerinin birleşme bölgesinde yer alır. Aargau, Alpleri ile Jura Dağları arasında uzanan büyük İsviçre Platosunun kuzeydoğu kesimini oluşturur. Göz okşayıcı ormanlarla kaplı tepeler ve vadiler burada birbirini izler. Ilıman iklim ve alüvyonlu topraklar, vadilerde hayvancılık ve çok türlü tarım (meyvei sebze, tütün) yapılmasına olanak verir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Habsburgların ataları, bugün kantonun merkezi olan Aarau yakınların yerleşmişti. İsviçre Konfederasyonu 1415'te bölgeyi Habsburglardan aldı. Bern'in elinde kalan güneybatı bölümü 1798'de Helvetia Cumhuriyeti'nin Aargau kantonu oldu; geri kalan bölüm de Baden kantonunu oluşturdu. 1803'te bu iki kanton (ve 1802'de Avusturya tarafından Helvetia Cumhuriyeti'ne bırakılan Frick) birleştirildi ve Aargau Kantonu adıyla İsviçre Konfederasyonu üyeliğine kabul edildi.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

İsviçre'nin en verimli bölgelerinden biri olan kantonun ekonomisinde tarım, mandıracılık, meyve ve tahıl üretimi ile hasır örmeciliği ön sırayı alır.

Ulaşım yolları (demiryolu: Zürich-Basel ve Zürich-Bern; Zürich-Bern otoyolu), enerji kaynakları (Ren ve Aar nehirleri üstünde barajları, Beznau'da iki nükleer enerji santralı), Zürich sermayesi ve dinamizmi birçok kentte (Lenzburg, Brugg, Zofingen) sanayinin gelişmesini sağlamıştır. Ama kantonun iktisadi yaşamında başlıca yeri sanayi tutar; elektrikli araçlar, hassas ölçü araçları, tekstil, çimento ve puro imalatı, tuz çıkarımı ve arıtımı belli başlı sanayi etkinlikleridir.

Kantonun güzel doğa görüntüleri, eski şatoları, zengin müzeleri ve Schinznach Bad ile Baden'deki sıcak su kaynakları çok sayıda turisti bölgeye çeker.

Nüfusun hemen hemen tamamı Almanca konuşur. Kantonun şehirleri küçük olmakla birlikte, nüfus yoğunluğu ülke ortalamasının iki katıdır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]