El-Enfal Operasyonu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
El-Enfal Operasyonu
Bölge Kuzey Irak
Tarih 1986 – 1989
Saldırı türü Katliam
Ölü 180.000 sivil.[1][2]
İşleyenler Irak Ordusu

El-Enfal Operasyonu veya El-Enfal Harekâtı (Arapça: الأنفال ‎حملة veya عمليات الأنفال) Irak'taki Saddam Hüseyin rejimi tarafından yürütülen ve liderliğini Ali Hasan el-Mecid'in yapmış olduğu, esas olarak Kürtleri hedef alan bir operasyondur. Operasyon ismini Kur'an'daki Enfal Suresinden almaktadır. Irak'taki Baas rejimi bu kodadı ile gerek peşmerge isyancılara gerekse kırsal Kuzey Irak'ın çoğunluğu Kürt sivillerden oluşan nüfusuna karşı 1986 ve 1989 arasında bir dizi saldırıda bulunmuştur. Operasyon özellikle 1988 yılında doruğuna ulaşmıştır. Enfal Operasyonu kara harekatları, havadan bombalamalar, yerleşkelerin sistematik bir şekilde yıkılması, toplu zorunlu göçler, idam mangaları ve kimyasal silah kullanımı içermiştir[3] ki operasyonun baş ismi el-Mecid buradan hareketle daha sonra "Kimyasal Ali" olarak anılmaya başlanmıştır.[4] Operasyon ayrıca Süryanileri ve Irak Türkmenlerini de hedef almıştır.[kaynak belirtilmeli]

Bağımsız kaynaklar ölü sayısı üzerine 100.000 ile 150.000 üzeri gibi tahminlerde bulunurken, 100.000 kadar kadının dul kaldığı ve daha büyük sayıda çocuğun yetim kaldığı tahmin edilmiştir.[5] Uluslararası Af Örgütü ise sadece 1988 yılında "ortadan kaybolmuş" 17.000'den fazla kişinin ismini toplamıştır.[6] Operasyon doğası ve içerdiği çeşitli özellikler gereği birçok soykırımsal diye nitelendirilirken,[7][8][9][10] Human Rights Watch (Uluslararası İnsan Hakları İzleme Örgütü)'a göre bu nitelemenin sebeplerinden birisi de eli silah tutabilecek yaştaki erkeklerin operasyon boyunca ana hedef teşkil etmesidir.[11]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ sabah.com.tr
  2. ^ BBC Türkçe
  3. ^ Webster, Paul (21 Şubat 2009). "Aff an Hamakhan Jafar: treating trauma in northern Iraq". The Lancet 373: 623. doi:10.1016/S0140-6736(09)60385-8. 
  4. ^ O’Leary, Carole A. (Aralık 2002). "THE KURDS OF IRAQ: RECENT HISTORY, FUTURE PROSPECTS". Middle East Review of International Affairs 6. http://meria.idc.ac.il/journal/2002/issue4/jv6n4a5.html. 
  5. ^ McDowall, David (2004). A Modern History of the Kurds. I.B. Tauris. ss. 359,391. ISBN 1850434166. 
  6. ^ "Iraq: 'Disappearances' – the agony continues". Amnestry International (Uluslararası Af Örgütü). http://web.amnesty.org/pages/irq-article_6-eng. 
  7. ^ Black, George; Human Rights Watch (Organization), Middle East Watch (Organization) (1993). Genocide in Iraq: the Anfal campaign against the Kurds. Human Rights Watch. ISBN 1564321088. 
  8. ^ Zanger, Maggy (2002). "Refugees in Their Own Country". Middle East Report (Middle East Research and Information Project). http://www.jstor.org/stable/1559269. 
  9. ^ Martin, Gus (2009). Understanding Terrorism: Challenges, Perspectives, and Issues. SAGE. ss. 125. ISBN 1412970598. 
  10. ^ Totten, Samuel; Paul Robert Bartrop, Steven L. Jacobs (2008). "Anfal". Dictionary of Genocide. Greenwood Publishing Group. ISBN 0313346429. 
  11. ^ "Whatever Happened To The Iraqi Kurds?". Human Rights Watch. 1991. http://www.hrw.org/reports/1991/IRAQ913.htm. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]