Doğu Roma-Norman savaşları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Bizans-Norman Savaşları sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
Doğu Roma-Norman savaşları
Italy and Illyria 1084 v2.svg
1084 yılında Güney İtalya ve Balkanların durumu
Tarih 1050-1185
Bölge Güney İtalya ve Balkanlar
Sonuç Normanlar Güney İtalya'yı işgal etse de Balkanlarda tutunamazlar, Uti possidetis
Taraflar
Doğu Roma
Venedik
Kutsal Roma İmp.
Normanlar
(daha sonra Sicilya Krallığı)
Komutanlar
I. Aleksios Komnenos
II. Yannis Komnenos
I. Manuel Komnenos
I. Andronikos Komnenos
II. İsaakios Angelos
Robert Guiscard
I. Boemondo
II. Roger
1025 yılında Doğu Roma toprakları
1135 yılında Antakya Prensliği
1112 yılında Güney İtalya

Doğu Roma-Norman savaşları, Doğu Roma İmparatorluğu ile Normanlar arasında yaklaşık 1050 yılından 1185 yılına kadar yapılan sayısız çarpışmayı anlatır. Savaşların sonunda iki taraf da birbirine kesin üstünlük sağlayamayacak ve güçten düşecektir. Doğu Roma İmparatorluğu Anadolu bölgesine doğru egemenliğini genişleterek ilerleyen Türk kavimlerinin saldırıları sonucu güçten düşecek, Normanların ve özellikle Hauteville ailesinin Sicilya Krallığındaki egemenliği ise Hohenstaufen Hanedanı tarafından devrilecektir.

Güney İtalya (1050-1071)[değiştir | kaynağı değiştir]

Normanlar günümüzde Fransa sınırları içindeki Normandiya bölgesine yerleşen Vikinglerden gelirler. Çok iyi savaşçı olan Normanlar özellikle İngiltere ve İtalya'ya geçerek bu topraklarda egemen olabilmişlerdir. Güney İtalya'da ilk Norman varlığı görülen 11. yüzyılın başlarında, bölgede çökmekte olan Doğu Roma hakimiyeti ve yerel Lombardlar arasında çekişme hakimdir. II. Basileios döneminde oldukça iyi durumda olan Doğu Roma İmparatorluğu kısa bir süre zarfında çöküşe geçecek, başa geçen hükümdarlardan I. İsaakios Komnenos ve daha sonra tahta çıkan IV. Romanos Diogenes de durumu değiştiremeyeceklerdir. Savaşçı Normanların bölgeye gelmesi jeopolitik durumu hızla değiştirecektir.

Bölgede çeşitli saflarda paralı askerlik yaparak İtalya'da varlık gösteren Normanlar ünlü komutanları Robert Guiscard önderliğinde 1060 yılında Reggio Calabria bölgesini ele geçirirler. İlerleyen Normanlar 1068 yılı Ekim ayında Otranto'yu fethederler. Aynı yıl bölgedeki Doğu Roma merkezi konumundaki Bari kenti kuşatılır. Uzun bir kuşatmanın ardından yardım birlikleri de yenilgiye uğratılınca şehir 1071 yılı Nisan ayında Norman denetimine geçer. Güney İtalya'daki Doğu Roma hakimiyeti fiilen sona ermiş olur.

Normanların ilk Balkan seferi (1081-1085)[değiştir | kaynağı değiştir]

Güney İtalya'nın fethinden sonra Normanlar Doğu Roma hakimiyetindeki topraklara saldırmaya devam ettiler. Ekonomik olarak zor durumdaki Doğu Roma İmparatorluğu topraklarının fethedilmesi için bir engel görülmemekteydi.

Robert Guiscard ve oğlu Boemondo Korfu ve Draç'ı alır. Normanlar Dyrrhachium Muharebesinde başarılı olsalar da iç bölgelere ilerleyişlerinde başarısız olacaktır. Yeni tahta geçmiş olan imparator I. Aleksios Komnenos Kutsal Roma İmparatoru IV. Heinrich'e yüklüce bir rüşvet vererek Normanların İtalya'daki topraklarına saldırmasını sağlar. Bu sayede İtalya'ya dönmek zorunda kalan Normanların büyük kısmının savaş alanından ayrılmasıyla Doğu Roma birlikleri Normanları Tesalya bölgesinden atacaktır.[1] Robert Guiscard'ın 1085 yılında ölmesi ve Normanlara karşı Venedik Cumhuriyetinden alınan yardımlar sayesinde Balkanlarda Doğu Roma egemenliği yeniden sağlanır.

Kutsal topraklar (1104-1140)[değiştir | kaynağı değiştir]

Birinci Haçlı Seferinin ardından çok sayıda Norman savaşçı ve asilzade ganimetin büyük olduğu askeri maceraya dahil olmak için Kutsal Topraklara giderler. Bu dönemde Doğu Roma İmparatorluğu bu savaşçıları Selçuklulara karşı kullanarak önemli başarılar kazanacaktır. Ancak Selçuklu hakimiyetindeki Antakya şehri fethedilince Normanlar şehre Doğu Romalılara devretmek istemezlerse de Normanlar hakim olamaz. İmparator II. Yannis Komnenos'un 1143 yılında ölmesinin ardından Antakya'daki Normanlar ayaklanarak şehirde denetimi ele alırlar, Antakya Prensliği ilan edilir. Normanlar Kıbrıs ve Kilikya bölgelerine de saldıracaklardır. Yeni İmparator I. Manuel Komnenos Antakya yayılmacılığını dengelemeyi başarır. Bölgede Selçuklulara saldırmama güvencesi verilince Nureddin Mahmud Zengi de Antakya ile saldırmazlık antlaşması yapacaktır.

Normanların ikinci Balkan seferi (1147-1149)[değiştir | kaynağı değiştir]

1147 yılında Doğu Roma İmparatoru I. Manuel Komnenos Sicilya Kralı II. Roger ile yoğun bir savaş halindedir. Norman donanması Doğu Roma toprakları olan Korfu'yu ele geçirmiş, Thebai ve Korint'i yağmalamıştır. I. Manuel Komnenos, Balkanlarda Kuman saldırılarına maruz kalmasına rağmen Kutsal Roma Cermen İmparatoru III. Konrad ile işbirliği yapar. Venedik Cumhuriyeti donanmasının da yardımıyla Normanları yenilgiye uğratır. 1149 yılında Korfu'yu geri alan Manuel Komnen Cermenlerle ittifakını güçlendirerek Norman tehlikesini savuşturmaya çalışır.

II. Roger'in 1154 yılında ölümünün ardından başa geçen oğlu I. Guglielmo Norman egemenliğine karşı Güney İtalya ve Sicilya'da patlak veren isyanlarla karşı karşıya kalır. Doğu Roma sarayına sığınan asil mültecilerin etkisi ve yeni tahta çıkan Kutsal Roma Cermen İmparatoru Friedrich Barbarossa'nın konuyla ilgilenmemesi üzerine İtalya'daki Norman egmenliğine Doğu Roma saldırıları yoğunlaşır. Puglia bölgesine Sebastos ünvanıyla gönderilen Michael Palaiologos ve John Doukas adlı Doğu Romalı komutanlar kısa sürede başarı kazanırlar. Yeni tahta geçen kralın tecrübesizliği, yerel baronların rüşvetle satın alınması ve halkın Norman egemenliğine karşı ayaklanmaya razı edilmeleriyle birlikte Norman varlığı sarsılmaya başlar.

Normanların üçüncü Balkan seferi (1185-1186)[değiştir | kaynağı değiştir]

Kısa süre önce büyük çaplı bir karşılaşma yaşanmış olsa da aynı dönemde yoğun bir çaıtşma yeniden yaşanır. I. Andronikos Komnenos yönetiminin zaaflarından faydalanmak isteyen Normanlar savunmasız Selanik'e saldıracak ve şehri korkunç bir şekilde yağmalayacaklardır.[2] Selanik yağmasının verdiği panik sonucunda II. İsaakios Angelos düzenlediği saray darbesiyle başa geçer. 7 Kasım 1185 yılındaki Demetritzes Muharebesiyle Norman istilacıları büyük oranda Doğu Roma topraklarından atar.[3]

Sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

Balkanlar'da ilerleyemeyen Normanlar dikkatlerini Avrupa'ya çevirecektir. Doğu Roma İmparatorluğu ise İtalya'ya yeni bir çıkartma yapacak güce ve kaynaklara sahip değildir. Özellikle 13.yüzyıl başlarında Doğu Roma İmparatorluğu hayatta kalma mücadelesi verdiğinden Adriyatik Denizinin öte yakasındaki bir koloni artık çok önemsenmemektedir. Sicilya Krallığında kurumsallaşan Normanlar ise 1194 yılında yerlerini Hohenstaufen Hanedanına bırakacaktır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Bu dönem Komnenos restorasyonu olarak adlandırılır
  2. ^ Bakınız Selanik'in yağmalanması (1185). Bu olaydan sonra Katolikler ile Ortodokslar arasında köprülerin onarılmaz biçimde atıldığı iddia edilir. Ayrıca Norman istilaları kısa bir süre sonra olacak olan Konstantinopolis'in yağmalanması hakkında erken bir uyarı niteliğindeydi.
  3. ^ Bölgedeki tek istisnai Norman egemenlik alanı Kefalonia ve Zakintos Adaları 1479 yılına kadar Brindisi kökenli Norman asıllı Margaritus ailesinin denetiminde kalır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]