I. Friedrich (Kutsal Roma İmparatoru)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Friedrich Barbarossa sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara
I. Friedrich (Kutsal Roma İmparatoru)
Friedrich Barbarossa
Barbarossa.jpg
Kutsal Roma İmparatoru
Hüküm süresi 1155 – 1190
Taç giymesi 18 Haziran 1155
Önce gelen III. Lothar
Sonra gelen VI. Heinrich
Çocukları VI. Heinrich, Swaben Dükü VI. Friedrich
Tam ismi
Friedrich Barbarossa
Hanedan Hohenstaufen
Babası Swabiya Dükü II. Friedrich
Annesi Judith (Bavyera Dükü IX. Heinrich'in kızı)
Doğum 1122
Ölüm 10 Haziran 1190
Silifke, Mersin

I. Friedrich veya Friedrich Barbarossa (d. 1122 – ö. 10 Haziran 1190), 12. yüzyılda yaşamış Almanya kralı ve Kutsal Roma Cermen İmparatoru.

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Friederich 1122 yılında doğdu. 1147 yılında Swabiya dükü oldu, ve hemen sonrasında amcası Alman kral III. Konrad tarafından başlatılan İkinci Haçlı seferinde kendisinin ilk seyahatini Doğu'ya yaptı. Schwabiya dükü II. Friedrich (1090-6 Nisan 1147) ile Welf hanedanından Bavyera dükü IX. Heinrich'in kızı Judith'in oğluydu. 1147'de babası ölünce Schwabiya dükü, 4 Mart 1152'de amcası İmparator III. Konrad ölünce Almanya kralı oldu. 18 Haziran 1155'de de Kutsal Roma Cermen İmparatoru ilan edildi.

İtalya Seferleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Friedrich ilk önce Papa III. Eugenius'la çatışmaya girdi. Ancak papayı Konstanz Anlaşması'nı imzalamak zorunda bıraktı (1153). Eugenius'un ölümü üzerine yerine geçen yeni Papa IV. Hadrianus, ona Kutsal Roma Cermen İmparatoru tacını giydirdi (1155). Alman prensleri Sicilya kralı II. Ruggiero'nun ardılı I. Guglielmo'nun döneminde (1154-1166) ağır bir bunalıma giren Sicilya'yı kurtarmak için hazırlanan Friedrich'e yardım etmeyi reddettiler. Guglielmo, ülkesindeki iç çatışmayı sona erdirdikten sonra Papa IV. Hadrianus'a Benevento Konkardosu'nu imzalamaya mecbur etti (1156). Bu konkardoyla Papalığın gücü Sicilya'da zayıfladı.

Friedrich ülkesindeki iç sorunların bir kısmını çözdükten sonra 1158'de İtalya'ya akın düzenledi. İtalyan kentlerini kendisine bağladı. Friedrich'in bu uygulamaları, İtalyan devletlerle olduğu gibi Papalık'la da arasını açtı. Papalık 1159'da Kardinal Rolando'yu Papa III. Alexander adıyla seçti. Ancak Alexander'ı tanımayan Friedrich kendisinin desteklediği Kardinal Ottaviano'yu Papa IV. Victor adıyla anti papa seçti (1160).

Ahrweiler bölgesindeki Sinzig'de Friedrich Barbarossa heykeli

Sicilya kralı I. Guglielmo'nun da desteklediği Roma'daki Papa Alexander 1160'ta Friedrich'i aforoz etti. Avrupa'daki büyük devletlerin çoğunluğu hatta Bizans İmparatoru I. Manuel Komnenos bile Papa Alexander'ı destekliyordu. Papa Alexander, Fransa'ya giderek Kral VII. Louis'i kendisini desteklemesi için ikna etti. Ancak Friedrich Fransa kralını kendisini desteklemesi için ikna etmeye çalıştı ancak sonuç alamadı. Bizans imparatoru I. Manuel Fransa'yla ittifak kurarak Papayı tanımaya hazırlanırken Friedrich 1162'de Milano'yu yerle bir etti.

1164'te Friedrich'in desteklediği Papa IV. Victor öldü. Friedrich bunun üzerine III. Paschalis'i yeni Papa seçti ve III. Alexander'ı tanımamaya yemin etti. 1166'da Sicilya kralı I. Guglielmo ölünce Friedrich Alexander'a ve yandaşlarına kesin bir darbe vurmaya karar verdi ve bu amaçla İtalya'ya 4. kez sefer düzenledi; ancak ordusu sıtmadan kırılınca sefer fiyaskoyla sonuçlandı. Friedrich'in düzenlediği 5. sefer de bir sonuç getirmedi. Friedrich 1177'de Papa Alexander'la Venedik Barış Anlaşması'nı imzalayarak onu papa olarak tanımak zorunda kaldı.

Son dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

19. yüzyılda yapılmış bir Friedrich Barbarossa ahşap oyma heykeli

Bu arada İmparatorlukta da gelişmeler yaşanıyordu. Friedrich'ten sonra en güçlü prens Saksonya dükü olan kuzeni Aslan Henrinch'ti. Friedrich, Heinrich ile Avusturya markgrafı olan Heinrich Jasomirgott arasındaki düşmanlığı giderdi Aslan Heinrich'e Bavyera'yı verdi. Heinrich Jasomirgott ise markgraflıktan düklüğe terfi etti.

1157 ve 1172'de Lehistan'a karşı sefer düzenleyen Friedrich Lehistan düklerini tekrar imparatorluğa bağladı. Ancak Aslan Heinrich birkaç kez ülkede barışı bozunca Friedrich Heinrich'in elinde bulunan Lübeck'e girdi ve onu tüm unvanlarından azletti (1180). İngiliz kraliyet ailesinin soyundan gelen Mathilde ile evli olan Heinrich İngiltere'ye kaçarak İngiltere kralı II. Henry'e sığındı.

Üçüncü Haçlı seferi ve ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

1188'de I. Friedrich Mainz Diet'inde Kudüs'e Haçlı olrak gitmek için and içti. 27 Mart 1188'de yeni bir Haçlı seferine katılacağını ve bu sefere katılacak Alman haçlılara komuta edeceğini halka ilan etti. Büyük bir Alman haçlı ordusu toplandı.[1] 1188'de Nuremberg'e gelen Bizans elçileri Balkanlarda Bizans arazilerinde geçiş için organizasyon planları üzerinde uyuşma sağlandı.[2]

İmparator ve üçüncü oğlu Swabia Dükü IV. Friedrich komutasındaki Alman Haçlı ordusu 11 Mayıs 1189'da Ratisbon'dan törenle ayrıldı. Bu ordu toplanan en büyük Haçlı ordusu konumundaydı ve iyi silahlı ve çok iyi disiplinli idi. Ordu Macaristan üzerinden, Bizanslılar elindeki Balkanlardan, Konstantinopolis'e doğru yürüyüşe geçti. Bu orduya 2.000 askerle Macaristan kralı III. Bela'nın en genç kardeşi Geza da katıldı. Alman Haçlı ordusu Bizans arazilerinden yeniden organize edilmiş şekilde merhale merhale geçişe başladı. Haçlı ordusu Balkanlardan geçişi sırasında daha önce Friedrich ile Bizanslılar arasında yapılan anlaşmaya genellikle uydular. Yine de Haçliler disiplinsizlik örnekleri gösterdiler. Filibe (o zamanki Philippopolis şimdiki Plovdiv) şehrini işgal ettiler ve bu şehri tekrar Bizans eline geçirmek için gönderilen 3.000 kişilik Bizans ordusunu yenik düşürdüler. Ayrıca Adrianopolis (Edirne) şehrini yaktılar. [2]

Bizanslıların 1176 Miryokefalon Muharebesi mağlubiyetinden sonra, ancak 1185'de Bizanslılar ve Anadolu Selçuklu Devleti Sultanı II. Kılıç Arslan arasında imzalanan barış ve müteffiklik antlaşması ile Anadolu'da durum dengelenmişti. Bizanslılar Alman Haçlı ordusunun topraklarında bulunmasından hoşnutsuzdular ama Alman ordusunun büyüklüğü karşısında direniş gösterememekte idi. Friedrich ve Alman ordusu 1189 sonbaharında Konstantinopolis'e gelirgelmez biran önce Boğaz'dan karşıya taşındı. Bazı kaynaklar Bizans Imparatoru II. İsaakios Angelos'un Eyyubiler Mısır Sultanı Selahaddin Eyyubi ile Selahhadin'ın Bizans topraklarına hücum etmeme garantisine karşılık Bizanslıların Haçlı ordusunu zayıflatmak için ellerinden geleni yapacağı hakkında gizli bir antlaşma yaptığını bildirirler.[2]

İmparator I. Friedrich'in Göksu'da boğularak ölümü Ressam:Gustave Döre

II. Kılıç Arslan da Friedrich'in Alman Haçlı ordusuyla çatışmadı ve Almanlarla antlaşma yaparak bu ordunun Anadolu'dan Selçuklu ordusunun hücumlarına maruz kalmadan geçişini garantiledi. Alman kaynakları bu ordunun Anadolu'dan geçişi sırasında kimseye buyruk olmayan Türkmenlerin zaman zaman hücumlarına maruz kaldığını bildirirler. Akşehir üzerinden gelen Alman Haçlı ordusu 17 Mayıs'da Anadolu Selçuklu başkenti olan Konya önlerine vardı. Anlaşma gereğince barış içinde ordunun şehir kenarından geçmesi gerekmekteydi. Fakat imparator Friedrich şehre hücum edip eline geçirmeye karar verdi. Alman tarihçilerine göre Alman Haçlı ordusu Konya önlerine geldiğinde İmparator Friedrich'in Türkmen hücumlarına karşı sabrı tükenmişti ve Türklere karşı bir yaptırım uygulamak istemekteydi. Diğer tarihçiler Haçlılar Konya önüne geldiğinde II. Kılıç Arslan'ın büyük oğlu Kutabeddin'in bu durumu kaldıramamış olduğunu ve babasını tutuklattırarak Haçlı ordusuna karşı koymayı denediğini bildirirler. Her nedenle olursa olsun, Friedrich yapılan antlaşmaya aykırı olarak 18 Mayıs'da (bazı tarihçilere göre bir askeri çatışmadan sonra Kutabeddin'in ordusunun çekilmesini takiben) Konya'yı işgal etti. Ama Friedrich ve ordusu Konya'da ancak 5 gün kaldılar ve sonra şehri terkedip yine yürüyüşe geçtiler. [2]

Haçlıların Göksu Irmağı vadisini takip edip Akdeniz'e inmeleri planlanmıştı. Fakat Alman Haçlı ordusu 10 Haziran 1190'da tam dağlık araziden çıkıp Silifke civarına geldiği zaman İmparator I. Friedrich ordusunun ve korumalarının biraz ilerisinde bulunmaktaydı. I. Friedrich'in Göksu Irmağı içinde boğularak öldüğü gayet açıkça bilinmektedir. Fakat bunun nedeni değişik şekillerde anlatılmıştır.Bazı tarihçilere göre İmparator çok sıcak olan bir günde kendi soğutmak için ırmağa atlamış ve suyun çok soğuk olması dolayısıyla kriz geçirip boğulmuş; ya da suyun hızı beklediğinden çok olup bu hızlı su akışına karşı koyamayıp boğulmuştur. Diğer tarihçiler I. Friedrich'in atının sürçtüğünü; imparatorun ırmağa düştüğünü ve çok ağır zırh giydiği için yahut başını bir kayaya çarptığı için suya batıp boğulduğunu bildirirler. Ordu birlikleri ırmak kenarına geldikleri zaman nehir kıyısında I. Friedrich'in ölü ceseti ile karşılamışlardır.[2] [3]

Askerleri onun cesedini tahnit etmek için sirke dolu bir küpe koyup Kudüs'e taşımak istediler. Ama bu başarısız kaldı. Cesedin kalbi ve iç organları Tarsus'da katedrale gömülüp; cesedin etleri kemiklerinden ayrıldı ve et kısmı Antakya'da Katedrale; kemikleri Sayda'da katedrale gömüldü. [4]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Bu Alman Haçlı ordusunun büyüklüğü hakkında zamanın tarihçileri arasında anlaşmazlık bulunmaktadır. Bazı tarihçiler ordunun 20.000'i zırhlı şövalye olan 100.000 asker olduğunu diğerleri ise 3.000 şövalye ve 15.000 asker olduğunu yazmaktadırlar.
  2. ^ a b c d e Runciman, Steven (çev. Fikret Işıltan) (1992), Haçlı Seferleri Tarihi: III. Cilt - Akkâ Krallığı ve Daha Sonraki Haçlı Seferleri, Ankara:Türk Tarih Kurumu Yayınları ISBN 975-16-0497-4
  3. ^ Silifke-Mut yolu üzerinde İmparator I. Friedrich anısına bir anıt bulunmaktadır.
  4. ^ Canduci, Alexander (2010), Triumph & Tragedy: The Rise and Fall of Rome's Immortal Emperors, Pier 9, ISBN 978-1-74196-598-8 (İngilizce)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]