Bayan Ölgii ili

Bayan Ölgii İli
Bayan Ölgii İli bayrak Bayan Ölgii İli [[{{{official_ad}}}|Arma]]
Bayan Ölgii' nin Moğolistan'daki yeri
Ülke	Moğolistan
Yüz ölçümü
- Toplam	45.704 km2 (17.646,4 mi2)
Nüfus (2009)
- Toplam	93.017
- Yoğunluk	2,03/km² (5,3/sq mi)
Zaman dilimi	UTC+7 ()
Alan kodu	+976 (0)142
Web sitesi: [6]

Bayan-Ölgey ili (Kazakça: Баян-Өлгей аймағы ; Kazakça başkaca adı — Байөлке; Moğolca: Баян-Өлгий Аймаг, ) Bayan Ölgiy Eyaleti Moğolistan'daki 21 il içerisinde en batıda yer alan ildir. Eyalet 1940'ta kurulmuştur. Başkenti Ölgii'dir.Öglii ilçesinde Ulan Batur ve Almatı'ya seferler yapan Ölgii Havaalanı bulunmaktadır.Tsagaannuur'dan başlayan ve Rusya'ya bağlanan bir otoyol vardır.Çin sınırı yazın kısa bir süreliğine açılır.

Çevre

Bayan Ölgii'de

• Altai Tavan Bogd - 6,362 km²
• Khökh Serkhiin Nuruu - 659 km²
• Develiin Aral - 103 km²
• Tsambagarav Lul - 1,115 km²

Ulusal parkları bulunmaktadır.

Nüfus ve nüfus yapısı

Bayan Ölgii'de oturanların çoğu %88.7 oranla Kazak Türkleridir. Küçük topluluklar halinde Uranhay Türkleri (%7.2), Dörvödler (%1.5), Halha Moğolları, Tuva Türkleri ve Hoşudlar yaşar. Bu bakımdan eyalet nüfusunun %98'i kadarını Türk halkları oluşturmaktadır.

İldeki önemli bir nüfus Kazak Türkçesi konuşmaktadır.

Bayan-Ölgii ili popülasyonu

1975	1979	1981	1985	1989	1991	1993	1995	1998	2000	2002	2004	2005	2008	2009
66,600	71,400	74,500	82,400	90,900	102,817	75,043	82,259	87,341	94,094	98,066	99,112	95,758	93,931	93,017

İlçeleri - Alt birimleri

Bayan-Ölgii'nin ilçeleri

Bayan-Ölgii'nin ilçeleri

İlçe	Moğolca	Populasyon (1985)	Populasyon (1994)	Populasyon (2005)	Populasyon (2008)	Populasyon (2009)	Merkez popülasyonu (2009)	Alan (km²)	Sıklık (/km²)	Ölgii'den Uzaklık(km)
Altay	Алтай	3,400	3,237	3,914	3,659	3,811	973	3,163.56	1.20	112
Altantsögts	Алтанцөгц	3,300	3,038	3,038	3,114	3,080	826	1,786.10	1.72	43
Bayannuur	Баяннуур	4,800	4,507	5,320	5,012	5,033	1,784	2,339.50	2.15	126
Bugat	Бугат	3,300	2,777	3,604	3,741	3,642	1,161	2,049.10	1.78	5
Bulgan	Булган	5,000	5,115	5,901	5,827	5,528	944	4,977.33	1.11	294
Buyant	Буянт	2,300	2,546	3,002	2,683	2,514	653	1,845.67	1.36	72
Delüün	Дэлүүн	6,600	6,782	8,183	7,078	7,133	1,642	5,594.99	1.27	158
Nogoonnuur	Ногооннуур	7,500 *	6,331	6,539	6,566	6,375	2,165	5,221.94 *	1.22 *	92
Ölgii	Өлгий	24,000	21,569	28,248	28,496	28,448	28,448	100.92	281.89	0
Sagsai	Сагсай	4,100	3,746	5,185	5,174	5,089	1,375	3,139.99	1.62	27
Tolbo	Толбо	4,100	3,746	4,260	4,076	4,136	1,067	2,974.69	1.39	76
Tsagaannuur	Цагааннуур	-	1,878	1,528	1,452	1,473	1,473	-	-	69
Tsengel	Цэнгэл	6,700	6,539	8,364	8,305	8,348	2,028	6,463.17	1.29	79
Ulaankhus	Улаанхус	7,300	6,807	8,672	8,748	8,407	1,480	6,047.93	1.39	46

Alfabe

Bayan-Ölgey'de Kazak Türklerinin kullandığı Kazakistan Alfabesi

Kiril	Latin (QazAqparat)	Arap	Arap harflerin adı	IPA uyarlama
А а	A a	ا	Alif	/ɑ/
Ә ә	Ä ä	ٴا	Hamza + Alif	/æ/
Б б	B b	ب	Ba	/b/
В в	V v	ۆ	Waw V ile	/v/
Г г	G g	گ	Gaf	/ɡ/
Ғ ғ	Ğ ğ	ع	Ghayin	/ɣ, ʁ/
Д д	D d	د	Dal	/d/
Е е	E e	ه	Ha	/e/
Ё ё	Yo yo	يو	Yo	/jo/
Ж ж	J j	ج	Jeem	/ʒ/
З з	Z z	ز	Za	/z/
И и	Ï ï	ي	Ya	/ɯj/, /ij/, /i/
Й й	Y y	ي	Ya	/j/
К к	K k	ك	Kaf	/k/
Қ қ	Q q	ق	Qaf	/q/
Л л	L l	ل	Lam	/l/
М м	M m	م	Meem	/m/
Н н	N n	ن	Noon	/n/
Ң ң	Ñ ñ	ڭ	Kaf 3 noktalı	/ŋ/
О о	O o	و	Waw	/o/
Ө ө	Ö ö	وٴ	Hamza + Waw	/ø/
П п	P p	پ	Pa	/p/
Р р	R r	ر	Ra	/r/
С с	S s	س	Seen	/s/
Т т	T t	ت	Ta	/t/
У у	W w	ۋ	Waw 3 notalı	/w/, /uw, /yw/, /u/
Ұ ұ	U u	وُ	Waw damma ile	/ʊ/
Ү ү	Ü ü	ٴوُ	Hamza + Waw damma ile	/ʏ/
Ф ф	F f	ف	Fa	/f/
Х х	X x	ح	Kha noktasız	/x, χ/
Һ һ	H h	ھ	İlk Ha	/h/
Ц ц	C c	تس	T + S	/ʦ/
Ч ч	Ç ç	چ	Cheem	/tʃ/
Ш ш	Ş ş	ش	Sheen	/ʃ/
Щ щ	Şş şş	شش	Sh + Sh	/ʃtʃ/, /ʃː/
Ъ ъ	(ʺ)	--	--	--
Ы ы	I ı	ى	Ya noktasız	/ɯ/, /ɤ/
Іі	İ i	ٴى	Hamza + Ya noktasız	/i/, /ɪ/
Ь ь	(ʹ)	--	--	--
Э э	Ee (Éé)	ه	Ha	/e/
Ю ю	Yu yu	يۋ	Y + U	/ju/, /jy/
Я я	Ya ya	يا	Y + A	/ja/, /jɑ/

Dış bağlantılar

• Bayan-Ulgii blog (İngilizce)