Arecibo mesajı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Gönderilen mesajın görünüşü.
Mesajın, ayrı bölümlerin anlaşılması için renklendirilmiş hali. Gönderilen esas mesajda renk bilgisi bulunmamaktadır.

Arecibo mesajı, frekans modülasyonlu radyo dalgaları yoluyla, Arecibo radyo teleskobunun yenilenmesini kutlamak için yapılan 16 Kasım 1974 tarihindeki törende, yalnızca bir kez (tekrarlı değil) uzaya gönderilmiştir.[1] Törenin yapıldığı tarihte ve yerde, gökyüzünde görülebilen yakın ve geniş bir yıldız topluluğu olması sebebiyle, 25.000 ışık yılı uzaklıktaki M13 küresel yıldız kümesi bölgesine doğru gönderilmiştir.[2] Mesaj 1679 ikilik sayı sistemi rakamından oluşur ve yaklaşık olarak 210 bayttır. 2380 MHz frekanstadır ve "sıfırlar" ve "birler" arasındaki fark 1000 kW gücündeki 10 Hz'lik değişimlerle ayarlanmıştır. Bilgi saniyede 10 bit olacak şekilde yayımlanmıştır. Yayının toplam süresi üç dakikadan daha kısa sürmüştür.[1][3]

Mesajdaki bit sayısı olan 1679, bir yarı asal (iki asal sayının çarpımı) olduğu için seçilmiştir. Bu sayı, mesaj içeriğindeki her bir bit 23 sütun ve 73 satır olacak şekilde art arda dizildiğinde, içinde çeşitli desenler barındıran bir dikdörtgen oluşturmasını sağlar. 73 sütun ve 23 satır olarak yazılması halinde ortaya anlamsız ve karmaşık bir desen çıkar. Resimdeki bitler grafik karakterlere ya da boşluklara çevirildiğinde sağdaki resimde görülen desen (renk bilgisi taşınmadığı için renksiz olarak) oluşur.[4]

O dönemde Cornell Üniversitesi'nde olan ve meşhur Drake denkleminin yaratıcısı Dr. Frank Drake, Carl Sagan ve başka kişilerin yardımıyla mesajı yazmıştır.[1] Mesaj yedi parçadan oluşmuştur. Bu parçalar şunları anlatır:[4]

  1. 1'den 10'a kadar sayılar
  2. Deoksiribonükleik asidi (DNA) oluşturan elementler olan hidrojen, karbon, nitrojen, oksijen ve fosforun atom numaraları
  3. DNA nükletotitlerindeki şeker ve bazların formülleri
  4. DNA nükleotitlerinden bazıları ve DNA'nın ikili sarmal yapısını gösteren bir figür
  5. Bir insan figürü, ortalama boydaki yetişkin bir erkeğin boyu ve Dünya'daki insan nüfusu
  6. Güneş sisteminin bir grafiği
  7. Arecibo radyo teleskobunun bir grafiği ve mesajın gönderildiği anten çanağının çapı

Mesajın ulaşmasının hedeflendiği yıldızlara ulaşması 25000 yıl (ve olası bir cevabın buraya ulaşması için 25000 yıl daha) alacağı için Arecibo mesajı, dünya dışı akıllı varlıklarla bir iletişim kurma çabasından ziyade, insanlığın teknolojik gelişmişliğinin bir sunumu olmuştur. Gerçekte, mesajın ulaşmasının hedeflendiği yıldızlar mesaj oraya ulaştığında orada olmayacaklardır.[1] Cornell News gazetesinin 12 Kasım 1999 tarihli basılı sürümüne göre, bu gönderimin esas amacı mesajın birilerine ulaşması değil, yeni kurulan ekipmanın yeterliliklerinin bir sunumunun yapılmasıdır.[1]

Ağustos 2001'de, Birleşik Krallık'ta Chilbolton teleskobu yakınlarındaki bir tarlada bulunan çember biçimli yapıların, Arecibo mesajına dünya dışından gelen bir cevap olduğu iddia edilmiştir[5][6]. SETI'ye göre, bu grafiklerin dünya dışı kaynaklı olduğunu iddia edebilmek için hiçbir kanıt yoktur.[7]

Açıklaması[değiştir | kaynağı değiştir]

Sayılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölüm 1 — 1'den 10'a dek sayılar
1 2 3 4 5 6 7 8  9  10
----------------------
0 0 0 1 1 1 1 00 00 00
0 1 1 0 0 1 1 00 00 10
1 0 1 0 1 0 1 01 11 01
X X X X X X X X  X  X <- son basamak belirteci


Mesajın en baştaki kısmı 1'den 10'a kadar sayıların ikili sayı sisteminde gösterimlerini içerir. İlk üç satır sayılarla ilgili verileri belirlerken, en alt satır her sayının bitim noktasını işaret eder.

Olası alıcıların ikili sayı sistemini anlayabildiğini varsaymamız halinde dahi, sayıların kodlanışı (yazılış yönteminden ötürü) tam olarak açık olmayabilir. İlk yedi sayıyı okumak için en alttaki satır görmezden gelinerek, üç tane ikili sayı sistemi rakamı olarak yukarıdan aşağıya okunmalıdır. Örneğin, 10 tabanında 1 sayısı, ikilik sayı sisteminde 001 olarak yazılabilir. Bu dönüşümleri şu şekilde açabiliriz:

10 tabanında İkili sayı
sisteminde
Dönüşümü
1 001 0012 = 1×20+0×21+0×22
2 010 0102 = 0×20+1×21+0×22
3 011 0112 = 1×20+1×21+0×22
4 100 1002 = 0×20 + 0×21 + 1×22
5 101 1012 = 1×20 + 0×21 + 1×22
6 110 1102 = 0×20 + 1×21 + 1×22
7 111 1112 = 1×20 + 1×21 + 1×22

8, 9 ve 10 sayılarının okunması, iki sütun olarak yazıldıkları için biraz daha değişiktir. Bu sayıların tek sütunda yazılması fazla yer kaplayacağı için bu şekilde yazılmışlardır. Bunların basamakları şu şekilde dizilmiştir:

41
52
63

Bu sırayla örneğin 8 sayısının mesajdaki formunu açmak istersek,

00
00
01
X

sayısı 001000 şeklinde yazılır. Buradan 8, 9 ve 10 sayıları ve dönüşümleri şu tabloyla açıklanabilir:

10 tabanında İkili sayı
sisteminde
Dönüşümü
8 001000 0010002 = 0×20 + 0×21 + 0×22 + 1×23 + 0×24 + 0×25
9 001001 0010012 = 1×20 + 0×21 + 0×22 + 1×23 + 0×24 + 0×25
10 001010 0010102 = 0×20 + 1×21 + 0×22 + 1×23 + 0×24 + 0×25

DNA'daki elementler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölüm 2 — DNA'yı oluşturan elementler
H C N O P
1 6 7 8 15
----------
0 0 0 1 1
0 1 1 0 1
0 1 1 0 1
1 0 1 0 1
X X X X X


İkili sayı sisteminde belirtilen sayılar, yine yukarıdan aşağı okunarak 10 tabanına çevirildiğinde 1, 6, 7, 8 ve 15 sayıları elde edilir. Bunlar DNA'yı oluşturan elementler olan hidrojen (H), karbon (C), nitrojen (N), oksijen (O) ve fosfor (P) elementlerinin atom numaralarıdır.

10 tabanında İkili sayı
sisteminde
Dönüşümü
1 0001 00012 = 1×20 + 0×21 + 0×22 + 0×23
6 0110 01102 = 0×20 + 1×21 + 1×22 + 0×23
7 0111 01112 = 1×20 + 1×21 + 1×22 + 0×23
8 1000 10002 = 0×20 + 0×21 + 0×22 + 1×23
15 1111 11112 = 1×20 + 1×21 + 1×22 + 1×23

Element numaralarının sayılar gibi ayrı ayrı yazmak yerine bir blok olarak yazılmasının sebebi, sonraki bölümde açıklanan nükleotidleri oluşturan elementleri belirtebilmek içindir.

Nükleotidler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölüm 3 — DNA'daki nükleotidler
Deoksiriboz
(C5OH7)
Adenin
(C5H4N5)
Timin
(C5H5N2O2)
Deoksiriboz
(C5OH7)
Fosfat

(PO4)

    Fosfat

(PO4)

Deoksiriboz
(C5OH7)
Sitozin
(C4H4N3O)
Guanin
(C5H4N5O)
Deoksiriboz
(C5OH7)
Fosfat

(PO4)

    Fosfat

(PO4)


Nükleotidler önceki bölümde tanımlanan beş elementten kaç tane içerdikleriyle belirtilmiştir. Her blok, DNA'da bağlanmış haldeki sayılarıyla nükleotidlerin molekül formüllerini gösterir.

Örneğin, tabloda sol üstte gösterilen deoksiriboz molekülü (DNA'da bağlıyken C5OH7 — bağımsızken C5O4H10) şu şekilde okunmalıdır:

HCNOP
-----
11000
10000
11010
XXXXX
-----
75010

7 hidrojen, 5 karbon, 0 nitrojen, 1 oksijen ve 0 fosfor atomu.

İkili sarmal[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölüm 4 — DNA'nın ikili sarmal yapısı
11
11
11
11
11
01
11
11
01
11
01
11
10
11
11
01
X

1111111111110111 1111101101011110 (ikili)
= 4,294,441,822 (onluk sistemde)


DNA'nın ikili sarmal yapısı. Ortadaki düşey çubuk insan genomundaki nükleotidlerin sayısını yaklaşık olarak verir. Buradaki değer 4.3 milyar civarında olmasına rağmen aslında insan genomunda yaklaşık 3.2 milyar ikili nükleotid vardır.

İnsanlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölüm 5 — İnsan yapısı, boyu ve insan nüfusu
        X011011
         111111
X0111    110111
         111011
         111111
         110000

1110 (ikili) = 14 (onluk)

000011 111111 110111 111011 111111 110110 (ikili)
= 4,292,853,750 (onluk)


Ortadaki element insanı temsil eder. Resme göre soldaki element yetişkin bir erkeğin ortalama boyunu verir: 1764 mm. Bu sayı, yatay olarak yazılmış 14 sayısının (bitiş belirteci en solda) mesajın dalgaboyuyla (126 mm) çarpılmasıyla elde edilmiştir. Sağdaki element 1974 yılındaki insan nüfusunu gösterir: yaklaşık 4.3 milyar. Burada sayılar düşey değil yatay olarak belirtilmiştir, okunmaya sağ alttan başlanmalıdır. Bitiş belirteci sol üsttedir.

Gezegenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölüm 6 — Güneş ve gezegenler
                   Dünya
Güneş Merkür Venüs       Mars Jüpiter Satürn Uranüs Neptün Plüton


Güneş sistemi, Güneş ve Güneş'ten uzaklıkları sırasıyla gezegenler. (Plüton, 2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği'nce yeniden sınıflandırılarak cüce gezegen olarak tanımlanmıştır.)

Dünya, Güneş'ten uzaklık sıralamasında üçüncü sıradadır. Grafikte de mesajın gönderildiği gezegeni belirtmek amacıyla Dünya diğer gezegenlerin bulunduğu hattın dışında gösterilmiştir. Grafikte insan figürü, Dünya'nın "üzerinde duruyor" gibi görünür.

Bu grafik gezegenlerin konumlarını göstermesinin yanı sıra, Güneş'in ve gezegenlerin yaklaşık boyutları hakkında da bilgi verir.

Teleskop[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölüm 7 — Arecibo radyo teleskobu
alttaki iki satır:
     100101
XXXX 111110X XXXX
100101 111110 (ikili) = 2,430 (onluk)


Mesajın son bölümü Arecibo radyo teleskobu ve çapını gösterir. 2430 sayısı mesajın dalgaboyuyla çarpıldığında 306.18 m sonucu elde edilir. Burada 2430 sayısı yatay olarak, soldan sağa gidecek şekilde okunmalıdır. Bu sayının son basamak belirteci sağ alttadır.

Düz metin olarak mesaj[değiştir | kaynağı değiştir]

Mesajdaki bitler 0 ve 1 olarak doğru en ve boy değerlerinde bir tabloda yazıldığında şöyle bir sonuç elde edilir:[4]

00000010101010000000000
00101000001010000000100
10001000100010010110010
10101010101010100100100
00000000000000000000000
00000000000011000000000
00000000001101000000000
00000000001101000000000
00000000010101000000000
00000000011111000000000
00000000000000000000000
11000011100011000011000
10000000000000110010000
11010001100011000011010
11111011111011111011111
00000000000000000000000
00010000000000000000010
00000000000000000000000
00001000000000000000001
11111000000000000011111
00000000000000000000000
11000011000011100011000
10000000100000000010000
11010000110001110011010
11111011111011111011111
00000000000000000000000
00010000001100000000010
00000000001100000000000
00001000001100000000001
11111000001100000011111
00000000001100000000000
00100000000100000000100
00010000001100000001000
00001100001100000010000
00000011000100001100000
00000000001100110000000
00000011000100001100000
00001100001100000010000
00010000001000000001000
00100000001100000000100
01000000001100000000100
01000000000100000001000
00100000001000000010000
00010000000000001100000
00001100000000110000000
00100011101011000000000
00100000001000000000000
00100000111110000000000
00100001011101001011011
00000010011100100111111
10111000011100000110111
00000000010100000111011
00100000010100000111111
00100000010100000110000
00100000110110000000000
00000000000000000000000
00111000001000000000000
00111010100010101010101
00111000000000101010100
00000000000000101000000
00000000111110000000000
00000011111111100000000
00001110000000111000000
00011000000000001100000
00110100000000010110000
01100110000000110011000
01000101000001010001000
01000100100010010001000
00000100010100010000000
00000100001000010000000
00000100000000010000000
00000001001010000000000
01111001111101001111000

Eğer en boy değerleri ters olarak yazılırsa ortaya anlam içermeyen bir doku çıkar:[4]

0000001010101000000000000101000001010000000100100010001000100101100101010
1010101010100100100000000000000000000000000000000000001100000000000000000
0011010000000000000000000110100000000000000000010101000000000000000000111
1100000000000000000000000000000000110000111000110000110001000000000000011
0010000110100011000110000110101111101111101111101111100000000000000000000
0000001000000000000000001000000000000000000000000000010000000000000000011
1111000000000000011111000000000000000000000001100001100001110001100010000
0001000000000100001101000011000111001101011111011111011111011111000000000
0000000000000000010000001100000000010000000000011000000000000000100000110
0000000001111110000011000000111110000000000110000000000000100000000100000
0001000001000000110000000100000001100001100000010000000000110001000011000
0000000000001100110000000000000110001000011000000000110000110000001000000
0100000010000000010000010000000110000000010001000000001100000000100010000
0000010000000100000100000001000000010000000100000000000011000000000110000
0000110000000001000111010110000000000010000000100000000000000100000111110
0000000000010000101110100101101100000010011100100111111101110000111000001
1011100000000010100000111011001000000101000001111110010000001010000011000
0001000001101100000000000000000000000000000000000111000001000000000000001
1101010001010101010100111000000000101010100000000000000001010000000000000
0111110000000000000000111111111000000000000111000000011100000000011000000
0000011000000011010000000001011000001100110000000110011000010001010000010
1000100001000100100010010001000000001000101000100000000000010000100001000
0000000001000000000100000000000000100101000000000001111001111101001111000

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]