Al Capone

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Al Capone
AlCaponemugshotCPD.jpg
Doğum 17 Ocak 1899(1899-01-17)
Amerika Birleşik Devletleri Brooklyn, New York, ABD
Ölüm 25 Ocak 1947 (48 yaşında)
Amerika Birleşik Devletleri Florida, ABD
Meslek Mafya, gangster

Alphonse Capone (kısaca Al Capone), (17 Ocak 1899, New York25 Ocak 1947, Florida). İtalyan asıllı Amerikalı mafya lideridir. 1920- 1933 yılları arasındaki ABD alkol yasağından yararlanarak güçlendi. 1929'da Amerikan ekonomosinin zor günler yaşadığı Büyük Bunalım dönemindeki fırsatlardan yararlanarak gücünü arttırdı.

1929 Büyük Bunalımı yıllarında neredeyse hükümet sahibi olan ünlü gangster Al Capone suç işlemeye çocukken başladığını şu sözlerle açıklamıştır;

Çocukken her akşam yatmadan önce ve aklıma geldiği her an Tanrı'ya bana bir bisiklet vermesi için dua ederdim. Bir gün Tanrı'nın çalışma tarzının bu olmadığını anladım. Ertesi gün gittim kendime yeni bir bisiklet çaldım ve her akşam yatmadan önce Tanrı'ya günahlarımı affetmesi için dua ettim.

Kartvizitinde "İkinci el mobilya satıcısı" yazan Al Capone, 17 Mayıs 1929'da ruhsatsız silah taşımaktan sekiz ay hapis cezası yedi. Diğer suçlarından yakalanamadığı için 1931'de vergi kaçakçılığından hapse girdi.

Erken Dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

17 Ocak 1899'da Brooklyn, New York'ta doğdu. Babası Gabriele Capone (12 Aralık 1864- 14 Kasım 1920) berberdi ve Napoli'nin 26 kilometre güneyindeki bir İtalya kasabasından geliyordu. Annesi Teresina Capone (28 Aralık 1867- 29 Kasım 1952) terziydi ve o da İtalyan asıllıydı. Aslen Yahudi olduğu söylenen ailesi, Katolik gibi davranıyordu. Ailenin dokuz çocuğu vardı: Alphonse Scarface Al Capone, James Capone (İki Silahlı lakabıyla da anılır), Raffaele Capone (Raffaele Kasa Capone), Salvatore Frank Capone, John Capone, Albert Capone, Matthew Capone, Rose Capone ve daha sonra John Maritote'la evlenen Mafalda Capone. Erkek kardeşlerinin bir kısmı ona yasa dışı işlerinde yardımcı olmuştur. Aile 1893'te henüz en büyük çocukları Al Capone doğmadan İtalya'dan Fiume'ye, ordan gemiyle ABD'ye gittiler. Capone 11 yaşındayken Brooklyn, Navy Sokağı'ndan taşınıp Brooklyn'de başka bir eve geçtiler.

Oldukça sıkı olan yerel bir Katolik okuluna gitti ve 14 yaşında bayan öğretmeninini yumrukladığı için okuldan atıldı. Şekerci dükkanında, bowling salonunda çalıştı. Bu dönemde gazinocu Johnny Torrio'dan etkilendi. Frankie Yale'in Harvard Hanı adlı gece kulübünde barmenlik yaptı.

Kariyer[değiştir | kaynağı değiştir]

Kısa sürede çeşitli çetelerle ilişkisi oldu. Çocuk çetelerinde yer aldı. Manhattan merkezli Beş Nokta Çetesi'ne girdi. Sicilya kökenli mafya üyeleri bu dönemde İrlanda kökenli mafya üyelerinin sahasına sızmışlardı. Beş Nokta Çetesi de tıpkı İtalya'daki Cosa Nostra gibi ABD'de organize olmuştu. Lucky Luciano, Vito Genovese, Johnny Torrio, Meyer Lansky, Frankie Yale; çete içindeki önemli adamlardı. Capone, Frankie Yale'in tahsilat ve tetikçilik işlerini hallediyor, diğer yandan da gece kulübünde çalışıyordu. Burada çalışırken hakaret ettiği kızın ağabeyi Frank Gallucio tarafından saldırıya uğradı, yüzünün sol yanına üç bıçak darbesi aldı. Scarface namını bu yaralardan dolayı aldı ve ilerde bu izleri savaşta aldığını iddia ederek vatanseverlik imajını güçlendirdi. Halbuki Capone'un ayakkabılarını ABD bayrağıyla parlattığı söylenmektedir. Torrio'nun İtalya'ya kaçmasından sonra Chicago Outfit'in başına geçti.

30 Aralık 1918'de Mae Josephin Coughlin ile evlendi. Coughlin, İrlanda kökenli Katolik'ti. 4 Aralık 1918'de oğlu Albert Francis Sonny Capone doğmuştu. 21 yaşının altında yaptığı bu evliliği ailesi onayladı.

Chicago Outfit[değiştir | kaynağı değiştir]

Yale, Capone karşı çeteden birini hastahanelik edince işlerin sakinleşmesi için onu New York'tan Chicago'ya gönderdi. Burada Johnny Torrio ile olan ilişkisini ilerletti ve onun için adam topladı, içki kaçakçılığı işinde beraber çalışmayı düşündüler. Chicago'nun Michigan Gölü üzerindeki konumu, uygun ortamı hazırlıyordu. Chicago Outfit lideri Jim Colosimo öldürülünce başa Torrio geçti. Frankie Yale, Capone ve Torrio'nun iki adamı şüpheliler içindeydi ancak sonuca ulaşılamadı.

1924'teki ünlü Cicero hileli seçimlerinde seçilen başkan, Chicago Outfit'in desteğiyle başa gelmişti ama güçlenmesinden korkup Capone'u şehirden kovdu. Capone, bunun üzerine Florida'da ev aldı. Ayrıca kardeşi Frank Capone da polislerin elinde öldü. Kardeşine duyduğu saygıdan ötürü içki üretim yerlerini Cicero'da bir gün için kapattı. 1930'da kardeşi Mafalda, Cicero'da neogothik tarzdaki bir kilisede John Maritote'la evlendi.

Genna suç ailesi ve Chicago Outfit'in yasa dışı içki kaçakçılığı ortaklığı, İrlanda kökenli Kuzey Kesimi Çetesi'nin tepkisini çekti ve aralarında savaş başladı. Karşı çetenin lideri Dean O'Banion federal polislerin bastığı içki tesisindeki hisselerini Torrio'ya satıp onu zarara soktu. 10 Ekim 1924'te O'Banion'u öldürten Torrio, kendisi de karşı saldırıya uğrayıp ağır yaralandı. Yerine Capone'u bırakıp üç yıl için İtalya'ya kaçtı. Chicago Outfit'in geliri yıllık 100 milyon dolar olmuştu. Bu servet kumar gibi yan işlerden elde edildiği gibi, asıl para kaçakçılıktan geliyordu.

Kaçakçılık ağı ABD'nin doğu sahillerine kadar uzandı. Burada Detroit merkezle Yahudi Mor Çete, Kanada Kralı olarak da bilinen Blaise Diesbourg sayesinde kaçak viski getirtiyor ve ABD'nin kuzeydoğusunda üretilen içkiler de gece taşınıyordu. Meyer Lansky'nin de yardımıyla Mor Çete, Chicago Outfit'in müttefiki oldu, bu işten beraber kazanç elde ediyorlardı. Hukuksal ve politik gücünü arttıran Capone, merkezini Chicago'da bulunan Lexington Hotel'e taşıdı, Sevgililer Günü Katliamı sonrasında burası Capone'un Kalesi olarak anılmaya başlandı. Zamanında onu Chicago'dan kovan belediye başkanı William Big Bill Hale Thompson'a rüşvet verildi ve kaçakçılık işi kolaylaştırıldı. Chicago kumarhane ve içki üretim tesisleriyle dolduruldu. Capone, harcamalarını arttırdı. Sadece Iowa eyaletinden gelen Templeton Rye adlı içkiyi ve Küba purolarını kullanıyordu. Medyanın ilgisini çekiyor ve sadece işadamı olduğunu, tek isteğinin halk adamı olmak olduğunu söylüyordu.

Kuzey Kesimi Çetesi liderleri Bugs Moran ve Hymie Weiss onu öldürtmeye çalıştılar. Birden fazla kez arabasında silahlı saldırıya uğradı. Hawthorne Hotel'de yemek yerken 7-8 arabalık bir araç konvoyu otelin restaurantına Thompson otomatik silahlarıyla ateş yağmuruna tuttu. Capone ve iki sadık adamı Frankie Roe ile Henry kurtuldu ancak diğer müşterilerden bazıları yaralandı. Saldırıda yaralanan bir gencin tıbbi masraflarını Capone karşıladı. Ateşkes istese de barış sağlanmadı.

Bugs Moran'ın saldırılarına karşılık Lexington Hotel ve Michigan Caddesi'ndeki adamlarını silahlandırdı. Adamları silah uçlarına x şeklinde işaret koyarlardı. Böylece kurşunun verdiği hasar artardı. Ayrıca uca sarımsak suyu sürerler, böylece kurşunla vücuda giren sarımsak suyu zehir etkisi yapardı. Yaklaşık 407 dönüm arazisi ve kaçakçılık için uygun bölgeleri vardı. Devlet davetlerine gitmekten kaçınmaz ve valilerle, belediye başkanlarıyla dostluk kurardı.

Sevgililer Günü Katliamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bugs Moran'ın çetesi, Capone'un kaçak içki taşıdığı uçakları kaçırmış, Chicago Outfit'in yönettiği kukla belediye başkanlarından ikisini öldürmüş ve üç kez kilit adamlardan Jack McGurn'u öldürmeye çalışmıştı. Mor Çete Bugs Moran'ı ve adamlarının çoğunu bir oyunla Chicago'dan uzaklaştırdı ve Kuzey Kesimi Çetesi'nin Lincoln Park'taki bir garaj yerinde çok az adamı kaldı. Capone'un adamlarından Fred Burke ve birkaç güvenilir adam daha polis kılığına girdi ve 14 Şubat 1929'da Kuzey Clark Sokağı'nda Moran'ın yerini bastılar. Mücadelesiz altı çete üyesi ve bir ziyaretçileri duvara dizilip tarandı. Cinayetler tam olarak aydınlatılamadığı için duruşma olmadı. Capone, kendisine yönelik suçlamaları 14 Şubat 1929'da Florida'da olduğunu ispat ederek çürüttü.

Iceride bulunan bir maktul gercek polisler gelene kadar yasayabilmis, kendisine yoneltilen "seni kim vurdu" sorusuna "kimse, kimse vurmadi" seklinde cevap vermistir. super planlanmis olsa da, asil hedef bugs moran o gun gec kaldigindan kapidaki polis arabasini gorup ortamdan uzaklasmistir.

Bugs Moran bu olaydan sonra hemen hemen piyasadan cekilmistir

Bugs Moranin bu cinayetin ocunu yillar sonra gene bir sevgililer gununde, olayin mimari ve tetikcilerinden Jack McGurn'u oldurerek aldigi soylenir. Mcgurn'un olduruldukten sonra elinde bir sevgililer gunu karti bulunmustur.kartta su cumleler okunmaktadir:

you've lost your job, you've lost your dough, your jewels and handsome houses. but things could be worse, you know. you haven't lost your trousers.

Siyasi Gücü[değiştir | kaynağı değiştir]

Capone, mafya teşkilatlanmasını devlet içinde kadrolaştırmıştı. Pek çok vali ve belediye başkanıyla yakın dostluk kurmuştu, bir kısmı emrinden çıkmıyordu. Yaptıklarına bu sayede göz yumuluyordu. Meyer Lansky onu başkan Hoover'la tanıştırdıktan sonra kariyerindeki yükseliş hızlandı. Hoover, yanlış ekonomi politikaları sonucunda devleti Büyük Buhran'a sürüklemişti ve sendikalar sürekli hareket halindeydi. Sendikalara baskı yapan Capone, işçilerin grevlerini bastırmaya ve ABD'nin komünizm dalgasından etkilenmemesini sağlamaya çalıştı. Polis içinde de adamları vardı.

İş yerlerinin önünde sabıka kağıtlarıyla pek çok işsiz sabıkalı kuyruk oluşturuyor, yanında iş bulmaya çalışıyorlardı. Açtığı lokantalarda da uzun kuyruklar oluyordu. North Western Üniversitesi gibi yerlerde konferanslar verdi. Kazandığı yasa dışı paraları çamaşırhane zincirleri açarak akladı. Mafya teşkilatını devlet kademelerine taşıdığı için devletçi mafyanın kurucusu sayılır. Frengi hastalığı nedeniyle antibiyotik tedavisinin uygulandığı ilk kişidir. Kazandığı servetle derneklere bağışlar yaptı, zamanla halk kahramanı oldu. Bazı kesimlerce modern Robin Hood kabul edildi. Halkın gözünde yarattığı bu imaj, Sevgililer Günü Katliamı ile zedelendi.

Tutuklanışı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ajan Eliot Ness Capone hakkında soruşturma açılmasını sağladı. Frank Wilson da vergilerini kontrol etmek için çalışma başlattı. Vergi kaçakçılığından 1931'de hakkında soruşturma açıldı. Avukatları pazarlık talebinde bulundu ve hakim James Herbert Wilkinson'a rüşvet vermeye, bazı yetkilileri tehdite kalkıştılar. Bu çalışmaları, Eliot Ness'in Dokunulmazlar adlı ekibi fark etti. Uzun bir duruşmadan sonra 17 Ekim 1931'de vergi kaçakçılığından suçlu bulundu. 11 yıl hapis cezası ve varlığıyla orantılı para cezası aldı. Cezaya itirazda bulunsa da Meyer Lansky'nin aleyhinde mahkemeye verdiği delillerin de etkisiyle federal hapishaneye gönderildi.

Mayıs 1932'de Atalanta Hapishanesi'ne özel haklarla gitti. Lincoln Hapishanesi'ne ve 11 Ağustos 1934'te Alkatraz Hapishanesi'ne gönderildi. Bu ada hapishanesinde adamlarıyla ve dış dünyayla bağlantısı tamamen kesildi. Bu hapishanede Teksas'tan gelmiş bir banka soyguncusu olan James Lucas tarafından saldırıya uğradı. Lucas, tek kişilik bir odaya atıldı. 6 Ocak 1939'da Kaliforniya'da başka bir hapishaneye aktarıldı. 16 Kasım 1939'da şartlı tahliyeyle salındı. Bir süre hastahanede kalıp Florida'ya döndü. Çetede Capone'un yerine geçen Frank Nitti, Moran'la savaşı şiddetlendirdi ve çeteyi zarara soktu. Capone, çeteye geri dönemedi.

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Hapishane günleri ve çeteden kopuşu Capone'u bunalıma sürükledi. Frengi nedeniyle sağlık sorunları da şiddetlendi. Psikiyatristlerin yaptığı testler sonucu algılama düzeyinin 12 yaş seviyesine indiği gözlemlendi. Akli dengesi kısmen bozulan Capone'un durumu, Florida'daki evinde 21 Ocak 1947'de ağırlaştı ve 25 Ocak 1947'de öldü. Cesedi Illionis'te yakıldı.

Popüler Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

The Godfather serisinde Don Vito Corleone, Al Capone ve Vito Genovese'den esinlenerek yaratıldı. Corleone tıpkı Capone gibi İtalya'dan ABD'ye göç etmişti ve Vito Genovese ile aynı adı taşıyordu. Corleone'nin büyük oğlu Sonny, Capone'un oğluyla aynı addaydı. Corleone ailesinin consiglier rütbesindeki adamı Tom Hagen'ın İrlandalı oluşu Sicilya ve İrlanda asıllıların ABD mafyasını nasıl yönettiğini gösteriyordu. Genovese suç ailesini de içine alan New York'un beş ailesi The Godfather'da farklı adlarla temsil edildi (Chicago Outfit bu beş aileden biri değildir, Beş Nokta Çetesi de bu suç ailelerinden ayrıdır).

Azap Yolu'nda Capone'un ismi geçer ancak yönetmen Mendes Capone'un etkileyiciliğini ve ulaşılmazlığını simgelemek için filmde görünmesini istemez. Dokunulmazlar filminde Capone'u Robert de Niro canlandırdı. Filmde Eliot Ness rolünü Kevin Costner canlandırdı. James Bond filmleriyle ünlenen Sean Connery da filmde rol aldı.


Konuyla ilgili diğer Wikimedia sayfaları :

Commons'ta Al Capone ile ilgili çoklu ortam dosyaları bulunmaktadır.

Vikisöz'de Al Capone ile ilgili alıntılar bulunmaktadır.


Chicago Outfit Liderleri[değiştir | kaynağı değiştir]



Giacomo Colosimo
1910-1920

Johnny Torrio
1920-1925

Al Capone
1925-1932

Frank Nitti
1932-1943

Paul Ricca
1943-1950

Tony Accardo
1950-1957

Sam Giancana
1957-1966

Sam Battaglia
1966-1966

John Cerone
1966-1969

Felix Alderisio
1969-1971

Joseph Aiuppa
1971-1986

Joseph Ferriola
1986-1989

Samuel Carlisi
1989-1993

John DiFronzo
1993-2003

James Marcello
2003-2007

John DiFronzo
2007-halen