Adrien-Marie Legendre

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Adrien-Marie Legendre'ın bir karikatürü

Adrien-Marie Legendre (18 Eylül 1752, Paris - 10 Ocak 1833, Paris), Fransız matematikçidir.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Adrien Marie Legendre, 1775 ile 1780 yılları arasında, Paris Askeri okulunda matematik dersleri verdi. 1787 yılında, Paris Gözlemevi ile Greenwich Gözlemevi arasında kurulacak jeodezi bağlantısında görev aldı. Fransız İhtilali sırasında, metre sisteminin kabul edilmesini ve girişilen jeodezi işlemlerinin hazırlıklarına katıldı. Bu fırsatı değerlendirerek, o zamana kadar uygulanan tüm yöntemleri yeniledi. Daha sonra, trigonometri alanında önemli teoremler ileri sürdü. Özellikle küresel üçgeni düzlem olarak düşünüp açılarda bazı düzeltmeler yaparak alanını hesapladı.

1784 yılında, "Gezegenlerin Şekli üstüne" adlı bir inceleme yazısında, kendi adıyla anılan çokterimlileri ortaya attı. 1794 yılında "Geometrinin Temel Bilgileri" adlı eseri yayınlandı. Bu eserde, Öklid postülatını ispatlamak için çok çeşitli ve yeni yollar denedi. Bununla birlikte, Euclidean olmayan geometrilerin ortaya çıkmasıyla, Legendre'nin bulduğu sonuçların geçerliliği yeniden tartışma konusu oldu.

1798 yılında "Sayılar Kuramı" adlı eseri yayınlandı. Bu kitabında, ikinci dereceden kalanların karşıtlığı kanunu gibi ilgi çekici sonuçlar yer alır. Yine de en değerli eseri, 1825 ile 1832 yılları arasında hazırladığı "Eliptik Transandantlar Kuramı" adlı inceleme kitabıdır. Bu eserde, eliptik integrallerden hareket ederek ustaca bir çözümlemeyle bu integralleri kendi adıyla anılan üç şekle indirgemeyi başarmıştır. Legendre'nin bu alandaki araştırmaları daha sonra Abel ve Jacobi'nin çalışmalarıyla tamamlandı. Legendre'nin, kırk yılın üstünde çalışmayla elde ettiği sonuçları, Abel oldukça kısa ve kesin bir yolla elde ediyordu.

Legendre'nin hem matematiğe ve hem de matematikçilerin yetişmesinde önemli hizmetleri vardır. Bazı matematikçiler onun kitaplarından ilham almışlardır. 1833 yılında Paris'te ölen Legendre, Abel'in öncülerinden biriydi.

Bilimsel aktiviteler[değiştir | kaynağı değiştir]

Onun çalışmalarının çoğuna başkaları tarafından mükemmellik getirildi: o Galois teori'sinden ilhamla polinomların kökleri üzerine çalıştı ; Abel'in eliptik fonksiyonları üzerine çalıştı was built on Legendre'nin  ; Gauss'un istatistik içinde bazı işler ve Legendrenin bu tam sayı teorisi. O en küçük kareler metodunu geliştirdi, which has broad doğrusal bağlanım içinde uygulamaları geniştir, sinyal işleme, istatistik, ve eğri oturtma; Bu kuyrukluyıldızların yollarında kitabında bir ek olarak 1806 yılında yayımlandı.Günümüzde kullanılan "en küçük kareler yöntemi" Fransızca "méthode des moindres carrés" doğrudan bir ötelemede kullanılır

O üstel n = 5 için 1830 içinde Fermat'ın son teoreminin bir kanıtını verdi , Ayrıca 1828'de,Lejeune Dirichlet ile kanıtlanmıştır.

sayı teorisinde, o sanı karesel karşılıklılık kanunu ,sonradan Gauss tarafından kanıtladı; Buna bağlı olarak, Legendre sembol adına ithaf edildi.Ayrıca asalların dağılımı ve sayı teorisine analizin uygulanmasına ilişkin öncü çalışmalar yaptı. O'nun 1798 Asal sayı teoreminin sanısı Hadamard ve de la Vallée-Poussin tarafından 1896'da titizlikle kanıtlandı.

Legendre eliptik integrallerin sınıflandırılması dahil eliptik fonksiyonları üzerinde etkileyici bir miktarda çalışma yaptı, ancak Jacobi fonksiyonların tersleri çalışması ve tamamen sorunu çözmek için dahi Abel vuruşunu yaptı O Legendre dönüşümünü bildiği için, Lagrangiandan Hamiltonyene klasik mekanik formülasyonunun kullanımına gider.termodinamikte ayrıca entalpi ve Helmholtz ve Gibbs iç enerjiden (serbest) enerji elde etmekte,ayrıca Legendre polinomlarının ismini veren, solutions to Legendre'nin diferansiyel denklemi çözümlerinde, fizik ve mühendislik uygulamalarında sıklıkla ortaya çıktığı,örneğin elektrostatik'te kullanılır. Legendre en iyi 1794 yılında yayınlanan ve yaklaşık 100 yıldır konuyla ilgili önde gelen temel metin oldu Éléments de géométrie, yazarı olarak bilinir. Bu metin büyük ölçüde yeniden düzenlenmiş ve Öklid'in Elemanları daha etkili bir ders kitabı oluşturmak için gelen önermelerin pek çok basitleştirilmiştir.

Portre fiyaskosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Iki yüzyıl boyunca, 2005 yılında hatanın bulunması yılına kadar, kitaplar, resimler ve yazılar matematikçi Legendre'yi yanlışlıkla karanlık Fransız politikacı Louis Legendrenin(1752–1797) yan-görünüş portresini göstermiştir.Taslağın hata ile sadece "Legendre" etiketli olduğu gerçeği ortaya çıktı. Legendre bilinen tek portresi, son zamanlarda ortaya çıkarılan, 1820 kitapta bulunan Album de 73 portraits-charge aquarellés des membres de I’Institut, Fransız sanatçı tarafından Paris'teki Institut de France yetmiş üç üyeden karikatürlerinin bir kitap Julien-Leopold Boilly , aşağıda gösterildiği gibi::[1]

Fransız matematikçi Adrien-Marie Legendre (solda) ve Fransız sanatçı Julien-Leopold Boilly, suluboya portre numaraları 29 ve Albüm 30 Joseph Fourier(sağda) 1820 suluboya karikatürleriAlbum de 73 portraits-charge aquarellés des membres de I’Institut.[1]
Hata keşfedildiğinde Fransız politikacının yan görünüş çizimi Louis Legendre (1752-1797), yanlışlıkla Fransız matematikçi Adrien-Marie Legendreyi temsil etmek üzere, yaklaşık 200 yıl boyunca kullanılmış olan portre,2005 yılına kadar yani.[2]

Onurlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yayınlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Deneme[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1782 Recherches sur la trajectoire des projectiles dans les milieux résistants (prize on projectiles offered by the Berlin Academy)

Kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Eléments de géométrie, textbook 1794
  • Essai sur la Théorie des Nombres 1797-8 ("An VI"), 2nd ed. in two vol. 1808, 3rd ed. in 2 vol. 1830
  • Nouvelles Méthodes pour la Détermination des Orbites des Comètes, 1806
  • Exercices de Calcul Intégral, book in three volumes 1811, 1817, and 1819
  • Traité des Fonctions Elliptiques, book in three volumes 1825, 1826, and 1830

Memoires in Histoire de l'Académie Royale des Sciences[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1783 Sur l'attraction des Sphéroïdes homogènes (said to contain Legendre polys)
  • 1784 Recherches sur la figure des Planètes p. 370
  • 1785 Recherches d'analyse indéterminée p. 465 (number theory)
  • 1786 Mémoire sur la manière de distinguer les Maxima des Minima dans le Calcul des Variations p. 7 (as Legendre)
  • 1786 Mémoire sur les Intégrations par arcs d'ellipse p. 616 (as le Gendre)
  • 1786 Second Mémoire sur les Intégrations par arcs d'ellipse p. 644
  • 1787 L’intégration de quelques équations aux différences Partielles (Legendre transform)

In Memoires présentés par divers Savants à la l'Académie des Sciences de l'Institut de France[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1806 Nouvelle formula pour réduire en distances vraies les distances apparentes de la Lune au Soleil ou à une étoile (30-54)
  • 1807 Analyse des triangles tracés sur la surface d'un sphéroide (130-161)
  • Tome 10 Recherches sur diverses sortes d'intégrales défines (416-509)
  • 1819 Méthode des moindres carrés pour trouver le milieu le plus probable entre les résultats de différentes observations (149-154), Mémoire sur l'attraction des ellipsoïdes homogènes (155-183)
  • 1823 Recherches sur quelques objets d'Analyse indéterminée et particulièrement sur le théorème de Fermat (1-60)
  • 1828 Mémoire sur la détermination des fonctions Y et Z que satisfont à l'équation 4(X^n-1) = (X-1)(Y^2+-nZ^2), n étant un nombre premier 4i-+1 (81-100)
  • 1833 Réflexions sur différentes manières de démontrer la théorie des paralèles ou le théorème sur la somme des trois angles du triangle, avec 1 planche (367-412)

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Boilly, Julien-Leopold. (1820). Album de 73 portraits-charge aquarellés des membres de I’Institut (watercolor portrait #29). Biliotheque de l’Institut de France.
  2. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Duren2009 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Şablon:PlanetMath attribution

Şablon:Authority control Şablon:Persondata