Adrien-Marie Legendre
Adrien-Marie Legendre (18 Eylül 1752, Paris - 10 Ocak 1833, Paris), Fransız matematikçidir.
[değiştir] Hayatı
Adrien Marie Legendre, 1775 ile 1780 yılları arasında, Paris Askeri okulunda matematik dersleri verdi. 1787 yılında, Paris Gözlemevi ile Greenwich Gözlemevi arasında kurulacak jeodezi bağlantısında görev aldı. Fransız İhtilali sırasında, metre sisteminin kabul edilmesini ve girişilen jeodezi işlemlerinin hazırlıklarına katıldı. Bu fırsatı değerlendirerek, o zamana kadar uygulanan tüm yöntemleri yeniledi. Daha sonra, trigonometri alanında önemli teoremler ileri sürdü. Özellikle küresel üçgeni düzlem olarak düşünüp açılarda bazı düzeltmeler yaparak alanını hesapladı.
1784 yılında, "Gezegenlerin Şekli üstüne" adlı bir inceleme yazısında, kendi adıyla anılan çokterimlileri ortaya attı. 1794 yılında "Geometrinin Temel Bilgileri" adlı eseri yayınlandı. Bu eserde, Öklid postülatını ispatlamak için çok çeşitli ve yeni yollar denedi. Bununla birlikte, Euclidean olmayan geometrilerin ortaya çıkmasıyla, Legendre'nin bulduğu sonuçların geçerliliği yeniden tartışma konusu oldu.
1798 yılında "Sayılar Kuramı" adlı eseri yayınlandı. Bu kitabında, ikinci dereceden kalanların karşıtlığı kanunu gibi ilgi çekici sonuçlar yer alır. Yine de en değerli eseri, 1825 ile 1832 yılları arasında hazırladığı "Eliptik Transandantlar Kuramı" adlı inceleme kitabıdır. Bu eserde, eliptik integrallerden hareket ederek ustaca bir çözümlemeyle bu integralleri kendi adıyla anılan üç şekle indirgemeyi başarmıştır. Legendre'nin bu alandaki araştırmaları daha sonra Abel ve Jacobi'nin çalışmalarıyla tamamlandı. Legendre'nin, kırk yılın üstünde çalışmayla elde ettiği sonuçları, Abel oldukça kısa ve kesin bir yolla elde ediyordu.
Legendre'nin hem matematiğe ve hem de matematikçilerin yetişmesinde önemli hizmetleri vardır. Bazı matematikçiler onun kitaplarından ilham almışlardır. 1833 yılında Paris'te ölen Legendre, Abel'in öncülerinden biriydi.
[değiştir] Ayrıca bakınız
[değiştir] Kaynakça
Adrien-Marie Legendre was born in Paris (or possibly, in Toulouse, depending on sources) on 18 September 1752 to a wealthy family. He was given a top quality education at the Collège Mazarin in Paris, defending his thesis in physics and mathematics in 1770. From 1775 to 1780 he taught at the École Militaire in Paris, and from 1795 at the École Normale, and was associated with the Bureau des longitudes from 1813. In 1782, he won the prize offered by the Berlin Academy for his treatise on projectiles in resistant media, which brought him to the attention of Lagrange. In 1783 he became an adjoint of the Académie des Sciences, and an associé in 1785. During the French Revolution, in 1793, he lost his private fortune, but was able, with the help of his wife, Marguerite-Claudine Couhin, whom he married in the same year, to put his affairs in order. In 1795 he became one of the six members of the mathematics section of the reconstituted Académie des Sciences, named the Institut National des Sciences et des Arts, and later, in 1803, of the Geometry section as reorganized under Napoleon. In 1824, as a result of refusing to vote for the government candidate at the Institut National, Legendre was deprived by the Ministre de L'Intérieure of the ultraroyalist government, the comte de Corbière, of his pension from the École Militaire, where he had served from 1799 to 1815 as mathematics examiner for graduating artillery students. This was partially reinstated with the change in government in 1828 and in 1831 he was made an officer of the Légion d'Honneur. He died in Paris on 9 January 1833, after a long and painful illness. Legendre's widow made a cult of his memory, carefully preserving his belongings. Upon her death in 1856, she left their last country house to the village of Auteuil where the couple had lived and are buried.
The Moon crater Legendre is named after him.
