Birleşik Krallık Parlamentosu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Birleşik Krallık Parlamentosu (İngilizce Parliament of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland; kısaca: UK Parliament) Birleşik Krallığın en üst anayasal organıdır. Çift meclisli bir sistemi olan ülkede parlamento iki bölümden oluşur: Avam Kamarası ve Lordlar Kamarası. Her iki meclis de Londrada bulunan Westminster Sarayında toplanırlar. Bu iki meclise, sınırlı şekilde kanun yapma yekisi olan ve bu yüzden parlamentonun üçüncü bir parçası sayılabilecek olan monarşinin temsilcisi kral/kraliçe'yi (1952'den beri II. Elizabeth ) de eklemek mümkündür.

Kraliyet Parlamentosunun özel durumu özgün bir parlamento egemenliği anlayışına dayalıdır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Bugünkü parlamento kökenini İngiliz Parlamentosundan, o da daha eski Anglosakson konseyi Witenagemot'dan alır.

İngiliz parlamentosu kavramı 1707 Birleşme Yasasından beri kullanılmaktadır. Bu yasa ile İngiltere ve İskoçya, Büyük Britanya Krallığı adı altında birleşti ve Edinburg'da bulunan İskoçya Parlamentosu dağıtılarak tüm yetkilerini yeni kurulan yeni parlamentoya devretti. (Özerk bir İskoç parlamentosu daha sonra 1999 yılında yeniden kuruldu.) Birleşik Krallık Parlamentosu ilk oturumunu 23 Ekim 1707'de yaptı. 1800'deki yeni bir birleşme yasası ile İrlanda Parlamentosu da dağıtıldı.

Parlamento'nun hizmet süresi[değiştir | kaynağı değiştir]

Parlamento'nun hizmet süresi 1694'te 3 yıl olarak saptanmıştı. 1716'daki Septennial Act ile bu süre 7 yıla çıkarıldıi ancak 1911'de 5 yıla düşürüldü. II. Dünya savaşında geçici olarak 10 yıla çıkarıldı, ancak savaştan sonra tekrar 5 yıla düşürüldü.

Üye dokunulmazlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Üyelerin en önemli dokunulmazlık hakkı, münazaralarda ifade özgürlüğü hakkıdır; hem Lordlar kamarasında hem de Avam kamarasında yapılan konuşmalar hiçbir şekilde mahkemelerde yargı konusu olamaz. Bir diğer dokunulmazlık ise üyelerin tutuklanmasının olanaksız olmasıdır. Sadece vatana ihanet (treason), ağır suçlar (felony) ve açık şekilde asayişi bozma(breach of the peace) gibi istisnalar söz konusudur. Bu dokunulmazlıklar parlamentonun oturumlarının başlamasından 40 gün önce başlar ve 40 gün sonra biter.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]