Çüngüş

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 38°12′06″N, 39°17′13″E

Çüngüş
—  İlçe  —
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Çüngüş ilçesinin konumu
Çüngüş ilçesinin konumu
Koordinatlar: 38°12′06″K 39°17′13″D / 38.20167°K 39.28694°D / 38.20167; 39.28694
Ülke Türkiye
İl Diyarbakır
Coğrafî bölge Güneydoğu Anadolu
Yönetim
 - Kaymakam Abdulhalim Can
 - Belediye başkanı Mehmet Geçitli (CHP'li iken 08.03.2011 tarihinde AKP'ye geçmiştir.)
Rakım 1.049 m (3.442 ft)
Nüfus (2013)[1]
 - Toplam 13,097
 - Kır -
 - Şehir 13,097
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
Posta kodu 21090
İnternet sitesi: [www.cungus.gov.tr]

Çüngüş, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir. Diyarbakır'ın Kuzey Batısında yer alan Çüngüş'ün yüzölçümü 489 km² olup denizden yüksekliği ise 1049 metredir. İlçenin Doğusunda Çermik, Kuzeyinde Elazığ İli Sivrice ilçesi Batısında Malatya ili Pütürge ilçesi ile Fırat nehri ve Güneyinde Adıyaman iline bağlı Gerger ilçesi bulunmaktadır. Etrafı dağlarla çevrili olan Çüngüş ilçesinin Güneydoğu Toroslar üzerinde sırayla Abaza, Akdağ ve Savucak dağları bulunmaktadır. Akarsuları Fırat Nehri, eski adı Nahrik çayı olan Çüngüş çayı ve Medye çayı'dır. Fırat nehri üzerinde bulunan Karakaya barajı İlçenin önemli yapılarındandır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı İmparatorluğu döneminde yoğun olarak Ermenilerin yaşadığı Çüngüş ilçesi, günümüzde halen Ermenilere ait birtakım izleri barındırmaktadır. 1915 Ermeni tehciri ile birlikte ilçede Ermenilerden geriye kalanlar harabe halindeki iki kilise ve Ermenice köy adlarıdır. Ne var ki bugün bu köyler de günümüz Türkçesiyle anılmaktadır. Fakat yine de köylüler nezdinde eski köy adları rağmet görmekte ve hatta köylüler köyün kayıtlardaki resmi adını dahi bilmemektedir.

İlçe siyasi bazı sebeplerden ötürü Elazığ'dan alınıp Diyarbakır'a bağlanmıştır. İpek yolu üzerinde bulunması hasebiyle bir dönem jeopolitik bir önem arz eden Çüngüş, hızlı bir gelişim göstermiş; ancak ipek yolunun değişmesi sonrasında hızla eski canlılığını yitirmiştir ve halen başta ekonomik olmak üzere muhtelif bazı sebeplerle dışarıya göç vermektedir.

2009 Mart belediye seçimlerinde CHP aldığı 51.8 oy oranıyla ilçede seçimi kazanmıştır.(CHP'li Belediye Başkanı 08.03.2011 tarihinde AKP'ye geçmiştir)AKP'nin oy oranı ise 48.2'de kalmıştır.

Çüngüş'ün, kelime anlamı itibariyle "Çoban aldatan kuş (Çınkuş)" manasına geldiği düşünülmektedir. Ermeni kayıtlarında da Çüngüş'ten "Çınkuş" olarak bahsedilmektedir. Ayrıca Ermnenistan'a göç eden Çüngüşlü Ermeniler genelde Nubaraşen'de yaşamakta ve bu şehrin sokaklarından biri de "Çınkuş" olarak anılmaktadır.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[2] 13.977 2.040 11.937
1970[3] 15.738 3.161 12.577
1975[4] 15.873 2.616 13.257
1980[5] 17.955 3.684 14.271
1985[6] 20.238 4.271 15.967
1990[7] 17.067 3.935 13.132
2000[8] 15.521 4.708 10.813
2007[9] 13.971 2.930 11.041
2008[10] 13.837 2.781 11.056
2009[11] 13.511 2.544 10.967
2010[12] 14.093 2.495 11.598
2011[13] 13.814 2.393 11.421


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPUmL9Bi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  2. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bspcwo4i. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btn5e8FH. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  4. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtpW1bfX. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtuT28O2. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BtwRAdKB. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bty7e8lV. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu09tmgZ. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu1pKmDk. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3bopEm. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCoeH30. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEttNh9. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuGlw18W. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]