Yeme bozuklukları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Yeme bozuklukları
Sınıflandırma ve dış kaynaklar
Uzmanlık psikiyatri
ICD-10 F[1]
ICD-9 307.5

Yeme bozuklukları, yetersiz ya da aşırı gıda alımı içerebilen, diğer yandan ruhsal etkilere dayanan ve fiziksel sonuçlara yol açabilen bir hastalıktır. ABD'de 5 ila 10 milyon kadın ve 1 milyon civarında erkeğin yeme bozukluğundan etkilenmiş olduğu tahmin edilmektedir[1]. DSM-IV-TR (The Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) ( Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatiksel El Kitabı)’nin tanı ölçütlerine göre yeme bozuklukları; Anoreksia nervosa,bulimia nervosa, atipik yeme bozukluğu olarak üçe ayrılmaktadır.[2]

Anoreksiya nervoza beden yapısında ağır bir bozuklukla karakterize olan, zayıf olma adına sıklıkla ölesiye açlık sınırına getiren, beden imgesinin bozulduğu bir durum iken; bulimiya nervoza denetimi yitirmiş olma duygusunun eşlik ettiği, yineleyen, büyük miktarlarda yeme atakları ile karakterize bir durumdur. Bulimiya nervoza'nın sıklığı, anoreksiya nervozadan daha yüksektir. Başlangıç yaşı genellikle anoreksiya nervozadan daha geç, ergenliğin sonları ya da erken erişkinliktedir. Ayrıca bulimia nervoza'da kilo çoğunlukla normal sınırlardadır. Bulimia nervoza hastalığının prognozu anoreksiya nervozaya göre daha iyidir.

Atipik yeme bozuklukları tıkınırcasına yeme sendromu ve gece yeme sendromu olarak 2'ye ayrılabilir. Gece yeme sendromunda  en karakteristik özellik; gece düzenli uyku olmaması ve günlük enerjinin oldukça önemli kısmının gece tüketilmesidir. Tıkınırcasına yeme bozukluğu; kısa bir sürede  aşırı  miktarda besin tüketilmesi ve bu esnada kişinin kendini kontrol dışı hissetmesidir. Atak esnasında kontrol  edememe söz konusudur.[3]

İstatistikler, araştırmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Yeme bozuklukları, sosyo-ekonomik yaşamı etkiler[4].
  • 9-10 yaş aralığındaki kızların %40'ı kilo kaybı yaşamaktadır[5].
  • Harvard Üniversitesi'ne bağlı Mc Lean Hastanesi tarafından yapılan bir araştırmaya göre; ABD'nde en yaygın yeme bozukluğu biçimleri kadınlarda %3.5, erkeklerde %2 oranlarıyla ilk sırada Bulimiya nervoza, ikinci sırada anoreksiya nervozadır[6].
  • Daha ayrıntılı bir çalışma sonucuna göre anoreksiya nervoza olan kadınlar, genel nüfusa oranla % 60 daha çok intihara eğilimli olup[7][8], intihar girişimleri arasında da en yüksek ölüm oranına sahiptir[9].
  • Optimum sağlıklı kilo; vücut kitle indeksi kullanılarak hesaplanır.

Nedenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Yeme bozukluklarının nedenleri tam olarak saptanamamakla birlikte; psikolojik, biyolojik ve/veya çevresel etkenlerle oluştuğu bilinmektedir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Alternative Medicine review, 2002 Jun;7(3)184-202 PMID 12126461
  2. ^ bilge, mine. "Yeme Bozukluklarında Beslenme". 13 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160913115841/http://www.rafinera.com/tr/yenilikler/yeme-bozukluklarinda-beslenme. Erişim tarihi: 11.03.2015. 
  3. ^ "ATİPİK YEME BOZUKLUKLARI". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160304124403/http://www.diyetonline.com/ATIPIK_YEME_BOZUKLUKLARI-makale-17.aspx. Erişim tarihi: 11.03.2015. 
  4. ^ Gard MC, Freeman CP. The dismantling of a myth: a review of eating disorders and socioeconomic status. International Journal of Eating Disorders July 20(1);1-12 PMID 8807347
  5. ^ Schreiber GB et.al.Weight modification efforts reported by black and white preadolescent girls: National Heart, Lung, and Blood Institute Growth and Health Study. Pediatrics. 1996 Jul;98(1):63-70.PMID 8668414
  6. ^ Biological Psychiatry 2007 Feb 1;61(3)348-58:1073-1074 PMID 7793446
  7. ^ Biological Psychiatry.2007 Feb 1;61(3)348-58 PMID 16815322
  8. ^ Keel PK et. al. Predictors of mortality in eating disorders Arch Gen Psychiatry 2003;Feb.60(2):179-83 PMID 12578435
  9. ^ Sullivan PF Mortality in anorexia nervosa. Am J Psychiatry 1995;152:1073-1074 PMID 7793446