Yöneltme iletişim kuralı

Yöneltme iletişim kuralı, yönelticilerin birbirleriyle iletişim kurmalarını sağlayan özel iletişim kuralına verilen addır. Bazı sık kullanılan yöneltme iletişim kuralları şunlardır:

• Router Information Protocol (RIP)
• Open Shortest Path First (OSPF)
• Interior Gateway Routing Protocol (IGRP)
• Enhanced IGRP (EIGRP)
• Border Gateway Protocol (BGP)
• Intermediate System to Intermediate System (IS-IS)
• Constrained Shortest Path First (CSPF)

Veri paketlerinin ağlar arasında iletimi sırasında en uygun yolun seçilmesi için gerekli bilgiler bu iletişim kuralları sayesinde edinilir. Uygunluk bant genişliği, hat üzerindeki veri trafiğinin yoğunluğu, aktarım hızı, yol üzerindeki yöneltici sayısı (hops) gibi çeşitli faktörlerle belirlenebilir. Bu tür uygun yol belirleme tekniklerine yöneltme algoritması denir.

Sınıflandırma

Dahili geçit protokolü (IGP), özel ve bağımsız ağlar içindeki yönlendiricilerde kullanılır. Bu tür ağlarda temel ölçütler hız ve performansın yüksek olmasıdır. Ağ içinde oluşabilecek kesintilerde en uygun yolun hızlı biçimde yeniden belirlenmesi amaçlanır. IP ağlarında yaygın olarak bilinen RIP ve OSPF bu sınıfta değerlendirilir.

Dış yönlendirme protokolleri (EGP): Bağımsız ağları birbirine bağlayan yönlendiricilerde (WAN) kullanılır. Hızdan ziyade güvenlik ve ölçeklenebilirlik ön plandadır (Örn: BGP). Dış ağ geçici protokolleri olarak da adlandırılır.

IGP (Interior Gateway Protocol)

IGP, özel ve bağımsız ağlar içindeki yönlendiricilerde kullanılan bir iç protokoldür. Bağımsız özel ağlarda temel kriter hız ve performansın yüksek olmasıdır. Ağ içerisinde olabilecek herhangi bir kesintiye karşı, diğer en uygun yol hızlıca belirlenmelidir. IP ağ uygulamalarından iyi bilinen RIP ve OSPF bu protokole dayanır.

RIP (Routing Information Protocol)

RIP uzaklık vektör algoritmasına dayanır ve IGP'nin bir uygulamasıdır. İlk olarak XNS protokol kümesi içinde kullanılmış olup daha sonra IP ağ uygulamalarında kendisine geniş bir alan bulmuştur. UNIX işletim sistemiyle beraber gelen ‘routed' özelliği bir RIP uygulamasıdır. Bu protokol, en uygun atlama sayısına dayanılarak hesaplanır; tabloda her varış adresi için en iyi yol bilgisi tutulur. Uygulamada RIP için atlama sayısının en fazla 15 olacağı kabul edilmiştir. Bu değerden daha uzak yerler ulaşılmaz durum olarak değerlendirilir.

Ağ topolojisindeki herhangi bir değişiklik, oraya bağlı olan yönlendirici tarafından sezilir ve yönlendirici hemen yeni durum için değerlendirme yapar. Eğer daha iyi bir yol olduğunu öğrenirse, önce kendi tablosunu günceller (aynı varış adresli daha kötü yol varsa tablodan siler) ve daha sonra komşularına yansıtır. Komşu yönlendiriciler de yeni durumu göz önüne alarak kendi tablolarını güncelleyip kendi komşularına haber verirler. Ancak bu değişiklikler değişikliği ilk yansıtan yönlendiriciye tekrar gönderilmemelidir. Aksi durumda kısır döngü oluşur.

RIP versiyon 2, 1993 yılında geliştirilmiş ve 1998'de standartlaştırılmıştır. RIPv2, alt ağ bilgisini (subnet mask) taşıyarak CIDR'ı desteklemektedir.

OSPF (Open Shorthest Path First)

OSPF geniş IP ağlarda kullanılan ve bağlantı durum algoritmasına dayanan bir protokoldür. Bu protokol hiyerarşik yapı içinde çalışır ve benzer hiyerarşik düzeyde olan yönlendiriciler arasında tablo güncellemesi için kullanılır. Genel olarak IP ağlarda omurgayı oluşturan yönlendiriciler üzerinde koşturulur.

IETF tarafından geliştirilmiş olup tanımlamaları RFC 1247 içinde yapılmıştır. OSPF, büyük IP ağlarında ölçeklenebilir destek ve hızlı yakınsama süresi sağlamak üzere tasarlanmış olup RIP'in yerini almaya başlamıştır.

IGRP (Interior Gateway Routing Protocal)

IGRP, Cisco Systems tarafından 1980'lerin ortasında geliştirilen, uzaklık vektörü algoritmasını kullanan tescilli bir iç yönlendirme protokolüdür. RIP'in 15 atlama sınırı ve tek ölçüt kullanımı gibi kısıtlamalarını aşmak amacıyla tasarlanmıştır. Yol seçiminde atlama sayısı yerine bant genişliği, gecikme, yük ve güvenilirlik olmak üzere bileşik bir ölçüt kullanır. Varsayılan olarak yalnızca bant genişliği ve gecikme dikkate alınır. Maksimum 255 atlama destekler. Cisco IOS 12.3 ve sonrasında IGRP desteği kaldırılmış olup yerini EIGRP'ye bırakmıştır.

EGP (Exterior Gateway Protocol)

EGP, bağımsız ağ sistemleri içerisindeki yönlendiricilerde değil, bu ağ sistemlerini birbirine bağlayan yönlendiricilerde kullanılan bir yönlendirme protokolü sınıfıdır. Bu protokollerde temel amaç, IGP’de olduğu gibi hızlı yakınsama sağlamak değil; güvenlik, politika denetimi ve ağlar arası kararlı iletişimi sağlamaktır.

Aşağıdaki şekilde IGP ve EGP’nin ağ yapısı içerisindeki kullanım alanları gösterilmektedir.

Şekilde görüldüğü üzere, geniş ölçekli ağ uygulamalarında IGP ve EGP aynı anda kullanılabilmektedir. IGP, bir bağımsız ağ sistemi içerisindeki en uygun yolun belirlenmesi için kullanılırken; EGP, farklı bağımsız ağ sistemleri arasındaki en uygun yolun belirlenmesinde kullanılmaktadır. Günümüzde yaygın olarak bilinen EGP uygulamalarından ikisi EGP2 ve BGP’dir.

EGP2 (Exterior Gateway Protocol 2)

Bu protokol bağımsız ağlar arasında yönlendirme bilgisi değiş tokuş işini kotarır, İnternetin yayılmasından sonra uygulamada etkin olmamıştır. EGP2 yerine BGP kullanılmaya başlanmıştır.

BGP (Border Gateway Protocol)

BGP (Border Gateway Protocol), EGP protokolünün yetersizliklerini gidermek amacıyla geliştirilen ve bağımsız ağlar (autonomous systems) arası yönlendirme bilgisi değiş tokuşu için kullanılan bir dış protokoldür. Yönlendirme tablosu güncellemesinde EGP2'ye daha az bilgi transferi gerektirir ve gerçeklemesi daha kolay bir protokoldür. BGP, diğer birçok yönlendirme protokolünden farklı olarak TCP protokolünü kullanmaktadır.