Tormesli Lazarillo

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Tormesli Lazarillo
Lazarillo de Tormes.png
1554 baskısının kapağı
Orijinal ismi La vida de Lazarillo de Tormes y de sus fortunas y adversidades
Ülke İspanya
Özgün dili İspanyolca
Türü Pikaresk roman
Anadilinde
basım tarihi
1554

Tormesli Lazarillo (İspanyolca: La vida de Lazarillo de Tormes y de sus fortunas y adversidades); 1554 yılında İspanya’da basılmış yazarı belirsiz pikoresk roman.

Dünya edebiyatında pikaresk roman türünün ilk örneği kabul edilir.[1] Alt tabakadan gelen Lazarillo adlı kahramanın anında çalıştığı efendileriyle yaşadığı maceraları konu alır. Dönemin İspanya toplumunu yani sefiller, dilenciler, dolandırıcılar ve kimsesiz çocuklarla dolu bir dünyayı gözler önüne serer.[2] Eserde özellikle din adamlarının yolsuzluklarına vurgulanmakta olduğundan kilisenin hışmına uğrama korkusuyla yazarının adı gizlenerek basılmıştır; kimin yazdığı bilinmez.

Roman, 1554 yılında Burgos’ta, Anvers’te ve Alcalá de Henares’te yayımlandığında edebiyatta bir devrim yaratmıştır.[2] Ana kahramanın alt tabakaya mensup biri olması, olayların birinci ağızdan aktarımı, eleştiri unsuru taşıması ve güncel yaşantıyı sunması gibi özelliklerinden dolayı İspanya’da modern gerçekçi romanın öncüsü olarak kabul edilir.[2]

Eser, yayımlandıktan kısa bir süre sonra İspanya’da engizisyon tarafından kara listeye alınmış ancak binlerce nüsha çoğaltılarak yurt dışına çıkarılmıştır. Bir süre sonra İspanya kralı II. Felipe’nin sansürlenmiş olarak basılmasına izin verdiği eser, 1573’te Madrid’de sansürlü haliyle basılmış ve bu sansür 19. yüzyıl başına kadar sürmüştür.[1]

1959'da yönetmen César Fernández Ardavín[3], 2001'de ise yönetmenler Fernando Fernán Gómez ve José Luis García Sánchez tarafından[4] filme uyarlanmıştır.

Kaynakça ve notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Bilici, Dilek (7 ekim 2015). "İlk pikaresk roman". http://kitapzamani.zaman.com.tr/roman/ilk-pikaresk-roman_552482. Erişim tarihi: 7 Aralık 2015. 
  2. ^ a b c Özalp, Ertuğrul. "Tormesli Lazarillo-Çevirmenlerin Önsözü". 5 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160605165135/https://canyayinlari.com/book_data/9789750726385.1_preview.pdf. 
  3. ^ 1959 uyarlaması film
  4. ^ 2001 uyarlaması film