Takiyettin Mengüşoğlu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Takiyettin Mengüşoğlu
Tam adı Takiyettin Mengüşoğlu
Doğumu 1905
Hekimhan, Malatya
Ölümü 1984 (78-79 yaşlarında)
İstanbul

Takiyettin Mengüşoğlu (1905-1984), felsefi antropoloji ve değerler üzerine çalışmalar yapmış Türk filozof.

1905 yılında Malatya'nın Hekimhan ilçesine bağlı Ağılbaşı köyünde doğdu. Orta öğrenimini Sivas'ta tamamladı. insan dünyasında ortaya çıkan somut problemlere yaklaşan özgün bir felsefi antropoloji geliştirmiştir. İstanbul Üniversitesi'nde felsefe okuduktan sonra doktora için Almanya'ya gitti. İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü'nde profesör olarak görev yaptı. En önemli kitabı Felsefeye Giriş adlı kıtabıdır.

Felsefesi[değiştir | kaynağı değiştir]

İnsan felsefesi olarak bilinen alanın Türkiye'deki temsilcisidir. İnsan nedir? sorusu üzerine sorgulamalar yürüten bu felsefe Antik Çağ'da başlar, Immanuel Kant ile temelleri oluşturulur. Felsefi antropoloji olarak da anılan etkinlik 1930'larda Max Scheler ve Ernst Cassirer ile devam eder. Aynı dönemde, 20. yüzyılın ilk yarısında, Takiyettin Mengüşoğlu insanın kendi kendisini özel bir felsefe dalının araştırma konusu yapar. İnsanın dünyadaki yerini açıklığa kavuşturmaya çalışırken, onun hayat durumlarına odaklanmıştır. Kendisi çalıştığı alanı şöyle tanımlar: İnsanın kendisinin ne olduğunu, onun başka varlık alanlarıyla olan bağlarını; insanla birlikte varlık dünyasına katılan anlam boyutlarıyla yeni varlık sferlerinin ne olduğunu ve bunlarla insan arasındaki ilişki vb. gibi problemlerle insanın kosmostaki yeri problemini incelemeye, anlamaya yine hiçbir bilim girişmemektedir. Doğal varlık ve tarihsel varlık alanında olduğu gibi, burada da bu problemleri incelemek felsefenin bir işidir. Biz bu problemleri inceleyen felsefe dalına “insan felsefesi”, “felsefi antropoloji”, ya da aynı anlama gelmek koşuluyla “insan ontolojisi” adını veriyoruz. Ontolojik temelli felsefi antropoloji yaptığı İonna Kuçuradi tarafından belirtilmiş Ontolojik bakış, nesne edinilenin varlık yapısını, neliğini, bağlantılarını, diğer şeylerle ilgisini ve onlardan farkını görmeye çalışan bir bakıştır şeklinde açıklanmıştır. [1] Mengüşoğlu insanın kendisinin ne olduğu mercek altına alacak, insanın diğer varlık alanlarıyla olan ilişkileri ortaya koyacak ve insan ekseninde ortaya çıkan, yeni varlık seferlerinin neler olduğu ve onlarla insan arasındaki ilişkiler ele alacaktır. [2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kuçuradi, İ. Çağın Olayları Arasında. Ankara: Şiir-Tiyatro Yayınları, s.173
  2. ^ Takiyettin Mengüşoğlu'nun Eğitim Anlayışı, Gökçe Özer, Yüksek Lisans Tezi