Rol (sosyoloji)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Rol, (Toplumsal rol) sosyolojide, belli bir toplumsal konum ya da statüye sahip bireyden beklenen davranış.[1]


Toplumsal olarak kabul edilmiş, geniş kapsamlı bir davranış modeli olan rol, bireyi toplum içinde tanımlamaya ve konumlamaya yarar. Ayrıca yinelenen durumların üstesinden gelmek ve başkalarının rolleriyle ilişki kurmak için bir strateji yerine geçer (ebeveyn-çocuk rolleri).

Tiyatro kullanımından alınan terim, aktör ile görevi arasındaki ayrımı vurgular. Aynı konuma farklı kişiler gelse bile, rol görece sabit kalır. Doktor rolü verilmiş herhangi bir bireyin, tıpkı Hamlet rolünü oynayan herhangi bir aktör gibi, belli bir biçimde davranması beklenir. Bireyin kendine özgü bir üslubu olabilir; ama bunu, beklenen davranışın sınırları çerçevesinde sergiler.

Gerek davranışları, gerekse bireyin kazandığı nitelikleri kapsayan rol beklentileri görevle ilintilidir. Bir öğretmenden yalnızca ders anlatması, ödev vermesi ve sınav yapması değil, aynı zamanda kendisini bu işe adamış, ilgili, dürüst ve sorumlu bir kişi olması da beklenir.

Bireyler genellikle birbiriyle uyumlu ya da uyumsuz birden fazla rol üstlenir. Bir kimse koca, baba, sanatçı ve hasta olabilir. Bu rollerin her biri, tamamlayıcı nitelikteki eş, çocuk, izleyici ve doktor rollerindeki öteki insanlar karşısında belli yükümlülük, görev, ayrıcalık ve hakları beraberinde getirir.

Ayrıca[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Toplum nedir, MSÜ Sosyoloji Bölümü Notları.