Gnaeus Pompeius Magnus

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Pompey sayfasından yönlendirildi)
Pompey
Pompeius Kopenhagen-contrast.png
Doğum 29 Eylül MÖ 106
Picenum, İtalya, Roma Cumhuriyeti
Ölüm 29 Eylül MÖ 48 (57 yaşında)
Pelusium, Ptolemaios Krallığı
Ölüm sebebi Suikast
Meslek Askeri lider
Politikacı
Siyasi parti Optimates
Pompey
Hw-pompey.jpg
Doğum adı Gnaeus Pompeius Magnus
Doğum 29 Eylül MÖ 106
Picenum, İtalya, Roma Cumhuriyeti
Ölüm 29 Eylül MÖ 48 (57 yaşında)
Pelusium, Ptolemaios Krallığı
Bağlılığı Roma Cumhuriyeti
Lucius Cornelius Sulla
Hizmet yılları 89-48 MÖ
Savaşları/Çatışmaları Sosyal Savaş
Sulla'nın ikinci iç savaşı
Sertorian Savaşı
III. Köle Savaşı
Kilikya korsanlarına karşı savaştı
Üçüncü Mithridatis Savaşı
Sezar'ın İç Savaşı
Ödül(leri) 3 Roma zaferi

Pompey, (Gnaeus Pompeius Magnus) (29 Eylül MÖ 106 - 29 Eylül MÖ 48) Roma Cumhuriyeti'nin son dönemlerinde askeri ve politik liderdi. İtalya'nın kasabalarından gelen Pompey, kendini Roma asilzadeleri arasına sokabildi. Kendisine Magnus kognomenini de Lucius Cornelius Sulla vermişti.[1]

Pompey Marcus Licinius Crassus'a karşı ve Gaius Julius Caesar'a da dosttu. Üç politikacı Roma cumhuriyetinin son dönemlerinde önemli rol oynamışlar, aralarındaki ortaklığa da Birinci Triumvirlik ismiyle tanımlamışlardır. Crassus öldükten sonra, Pompey ve Caesar tüm Roma topraklarının hakimiyeti için tartışırlar.[1]

Pompey MÖ 65 yılında, şimdiki Şebinkarahisar-Bayramköy bölgesinde, Pontus Kralı VI. Mithridates'in ordusu ile yaptığı savaşta, Roma ordusuna komuta etti. Mitridates'in ordusunu yendi, ülkesini Roma'ya bağlı bir devlet haline getirdi. Ardından Şebinkarahisar-Bayramköy bölgesine, zafer kazanma evi anlamına gelen "Nicopolis" kentini kurdu. Athena (günümüzde Pazar) şehri de Pompey tarafından kuruldu.[1]

Pompey kazandığı savaşlardan sonra Roma'da önemli bir statü kazanmıştır. Caesar ile büyük dostlukları bulunmasına rağmen Caesar'ın Galya Savaşlarını kazanmasının ardından orduyu dağıtmadan MÖ 49 yılında Roma'ya doğru harekete geçmesi sonucunda Pompey ve Caesar 'ın araları açılmıştır.Başlayan iç savaş sonucunda Caesar, Cumhuriyet'in başkenti Roma'ya yaklaşınca Pompey ve onun tarafındaki senatörler önce İtalya' nın güneyine ardından da gemilerle Yunanistan'a geçmişler ve orada büyük bir ordu kurmuşlardır. Caesar'ın ordusu, Pompey ve diğer senatörlerin oluşturduğu orduyu MÖ 48 yılında yapılan Pharsalus Muharebesi'nde bozguna uğratmıştır. Bu yenilgi üzerine Pompey hala kendi taraftarlarının yoğunlukta olduğunu düşündüğü Mısır'a doğru yola çıkmıştır.[1]

Mısır'da bir ordu kurup yeniden Caesar 'ın karşısına çıkmayı düşünen Magnus Pompey bilmeden ölümüne doğru yelken açmıştır. Mısır'a gittiğinde gemisinden iner inmez başı kesilerek öldürülmüştür. Pompey'in ardından Mısır'a gelen Caesar, Pompey'i öldüren kişiyi infaz etmiştir. Bazı kaynaklarda bunun nedeni olarak; Pompey'in bir senatör olması ve böyle bir ölümü haketmemesi olarak açıklanmıştır.[2][3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d "Pompey the Great | Roman statesman". Encyclopedia Britannica (İngilizce). 10 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2021. 
  2. ^ Thayer, Bill. "Plutarch Life of Pompey". penelope.uchicago.edu. Loeb Classical Library. s. 80:5. Erişim tarihi: 15 Mart 2020. 
  3. ^ Pompey the Great (İngilizce). Leach, John. s. 29.