Plaka Köprüsü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Plaka Köprüsü
Γεφύρι Πλάκας
Plaka Bridge Epirus Greece.jpg
Köprünün 2011 yılına ait bir fotoğrafı.
Taşınan Yaya
Geçiş Arachthos Nehri
Konum Arta ve Yanya, Yunanistan
Türü Kemer köprü
Malzeme Taş
Uzunluk 61 m
Genişlik 3,20 m
Yükseklik 20 m
En geniş açıklık 40 m
Açılış 1866
Yıkılış 1860, 1863, 2015
Plaka Köprüsü'nın Yunanistan'da bulunduğu yer
Plaka Köprüsü
Plaka Köprüsü
Köprünün Yunanistan haritasındaki konumu


Plaka Köprüsü (Yunanca: Γεφύρι της Πλάκας, Gefýri tis Plákas) 19. yüzyılda Osmanlı Devleti tarafından Yunanistan'da yapılan tek kemerli köprüdür. Köprü, 1 Şubat 2015'te şiddetli fırtına ve sel sebebiyle yıkıldı.[1]

Köprü, Yunanistan'ın batısındaki Arta ve Yanya illerinin sınırında, Arachthos Nehri'nin üzerinde yer alıyordu. İdari açıdan ise Plaka-Raftaneon'a bağlıydı.[2] Teknik özellikleriyle Yunanistan ve Balkanlar'ın en büyük[3] Avrupa'nın ise üçüncü en büyük tek kemerli taş köprüsü olarak kabul ediliyordu.[4] Her iki yanında 6 metrelik yardımcı kemerleri de bulunan köprü "inşa etmesi en zorlu tek kemerli köprülerden biri" olarak nitelendirilmişti.[5][6]

Köprü ayrıca Arachthos Nehri'ndeki rafting ve kano sporlarının başlangıç noktası olarak kullanılıyordu.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

İnşası[değiştir | kaynağı değiştir]

Köprünün yapımına Osmanlı padişahı Abdülaziz'in emriyle başlanılıp, civardaki Pramanta köyünden Kostas Bekas adındaki yerel bir mimarın denetiminde 1866'da üç ayda tamamlandı.[1][3][4] Köprü için 1860 ve 1863 yıllarında da inşa çalışması yapılmasına karşın bu çalışmalar başarısızlıkla sonuçlandı.[5][6] 1863'teki inşa edilen köprü, açılış günü çöktü. Köprünün yapım maliyeti 180,000 kuruş tutarken, bu tutar yöre halkı ve Yannis Lulis adındaki zengin bir tüccar tarafından karşılandı.[4]

Faal dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

3 Şubat 1878'de Osmanlı Devleti'ne yönelik çıkan Epir Ayaklanması sırasında Konstantinos Kottikas komutası altındaki Yunan birlikleri köprüdeki Osmanlı birliklerini yenilgiye uğratıp, geri çekilmelerini sağladılar.[7]

Köprü, 1881-1912 yılları arasında Yunanistan Krallığı ve Osmanlı Devleti'nin sınırını oluşturdu.[1] Bu dönemde köprünün yanına bugün hâlâ ayakta olan bir gümrük binası inşa edildi. Ayrıca köprünün yakınına Yunan ordusu için bir karakol ile bir de han yapıldı.[7]

İkinci Dünya Savaşı’nda köprü Almanların bombardımanı nedeniyle hasar gördü ancak yıkılmadı.[1][6] Köprü, 1943 yılında yerel halk tarafından çimento kullanılarak onarıldı. 29 Şubat 1944'te Mihver Devletleri'nin Yunanistan'ı işgali sırasında Yunan Direnişinin silahlı örgütleri EAM, EDES ve EKKA arasında köprünün yakınında Plaka Antlaşması (el) imzalandı.[8]

Yıkılması[değiştir | kaynağı değiştir]

Ziyaretçiler tarafından geçilen Plaka Köprüsü. (2013)

2007 yılında yoğun yağış sonucunda yıkılma tehlikesi atlatan köprünün restorasyonu gündeme gelmiş, ancak bölge yetkilileri, adım atmadıkları gerekçesiyle yerel basın ve vatandaşlar tarafından eleştirilmişti.[3]

Epir bölgesinin sembolü olarak kabul edilen köprü, 1 Şubat 2015'te şiddetli fırtına ve sel sebebiyle çöktü.[1][3] Bir süre sonra Yunanistan Kültür Bakanlığı tarafından köprünün tekrar inşa edileceği açıklandı.[9]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Leftheris, B.P. (2006). "A bridge built in 1866 in Plaka, Greece". Computational Mechanics for Heritage Structures. Southampton, UK: WIT Press. ss. 147–153. ISBN 1-84564-034-9. 
  1. ^ a b c d e "Yunanistan'da tarihi Osmanlı köprüsü yıkıldı". aljazeera.com.tr. 1 Şubat 2015. 25 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160225214136/http://aljazeera.com.tr/haber/yunanistanda-tarihi-osmanli-koprusu-yikildi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2015. 
  2. ^ Leftheris et al. (2006), s. 148
  3. ^ a b c d Hacı, Hasan (1 Şubat 2015). "Balkanların tek kemerli en büyük Osmanlı taş köprüsü yıkıldı". zaman.com.tr. 4 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150804033822/http://www.zaman.com.tr/aktuel_balkanlarin-tek-kemerli-en-buyuk-osmanli-tas-koprusu-yikildi_2275035.html. Erişim tarihi: 23 Ekim 2015. 
  4. ^ a b c "Κατσανοχώρια: Εξώστης στον Αραχθο" (el). Ethnos Online. 29 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150629161523/http://www.ethnos.gr/entheta.asp?catid=23518&subid=2&pubid=53736954. Erişim tarihi: 1 Şubat2015. 
  5. ^ a b "Plaka Bridge". culture.gr. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160304023430/http://odysseus.culture.gr/h/2/eh251.jsp?obj_id=1178. Erişim tarihi: 23 Ekim 2015. 
  6. ^ a b c "Floods bring down Ottoman bridge in Balkans". hurriyetdailynews.com. 2 Şubat 2015. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160303224637/http://www.hurriyetdailynews.com/floods-bring-down-ottoman-bridge-in-balkans-.aspx?pageID=238&nID=77779&NewsCatID=375. Erişim tarihi: 23 Ekim 2015. 
  7. ^ a b "Ο Αραχθος «κατάπιε» το γεφύρι των θρύλων" (el). Ethnos Online. 1 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150701234812/http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22768&subid=2&pubid=64133305. Erişim tarihi: 2 Şubat 2015. 
  8. ^ "Pledge to restore historic Plaka Bridge, destroyed in flash floods". 2 Şubat 2015. 31 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150531071656/http://www.ekathimerini.com:80/4dcgi/_w_articles_wsite1_1_02/02/2015_546779. 
  9. ^ "Plaka Bridge to be rebuilt". ekathimerini.com. 24 Haziran 2015. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160305013625/http://www.ekathimerini.com/198349/article/ekathimerini/news/plaka-bridge-to-be-rebuilt. Erişim tarihi: 23 Ekim 2015. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]