Paul Henri Thiry d'Holbach

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Paul Henri Thiry d'Holbach
Paul Heinrich Dietrich Baron d'Holbach Roslin.jpg
Paul-Henri Thiry, baron d’Holbach Bunu Vikiveri'de düzenle
Doğum 8 Aralık 1723 Bunu Vikiveri'de düzenle
Edesheim Bunu Vikiveri'de düzenle
Ölüm 21 Ocak 1789 (65 yaşında)
Paris Bunu Vikiveri'de düzenle
Alma mater
Meslek Filozof, yazar, kimyager, avukat Bunu Vikiveri'de düzenle
Unvanlar Baron Bunu Vikiveri'de düzenle
Şemseddin Sâmi'nin Osmanlıca tarih, coğrafya ve biyografi ansiklopedisi Kamusu'l-A'lam'ında Holbach (هولباخ) maddesi

Paul-Henri Thiry, Baron d'Holbach (d. 8 Aralık 1723, Edesheim - ö. 21 Ocak 1789, Paris), Alman kökenli Fransız filozof ve yazar.

18. yüzyılın ikinci yarısında maddeciliğin yayılmasında önemli rol oynadı. Bunu sağlamak için Régence döneminde kendisine soyluluk unvanı verilmiş amcasından miras kalan serveti bol bol kullandı. Dostları olan ve aralarında Diderot'nun da bulunduğu filozoflara paraca yardım etti.

D'Holbach çok sayıda Almanca kimya ve doğa bilimi yapıtını ve Colins ve Toland gibi İngiliz serbest düşünürlerinin birçok önemli kitabını Fransızcaya çevirdi. Boulanger, Fréret ve Dumarsais'nin yasaklanmış el yazmaları ve ayrıca Lucretius'un "De natura rerum"unu yayımladı. Özellikle yerbilim, madencilik ve mineroloji konularında olmak üzere ansiklopediye 400 kadar madde yazdı. Hasımlarının "Holbach Takımı" adını verdikleri bir dost grubuyla birlikte felsefe tartışmalarına girişti. Takma adlarla birçok kitap yayımladı. Başyapıtı olan "Le Système de la nature" mahkûm edilip yakıldı.

D'Holbach dini ve özellikle Hristiyanlığı üç bakımdan eleştirir: Din akla karşıdır; insanlığın mutluluğa ulaşmasını engeller; siyasal zorbalığa elverişli zemin hazırlar. Dinleri bilgisizlik ve korku doğurmuş; "eğitim", "alışkanlık" ve "zorbalık" geliştirmiş; baştaki büyükler ve zenginler de onu çıkarlarına uygun bularak korumuşlardır. Materyalist olan d'Holbach, Tanrı'nın, ruhun ve doğuştan gelen fikirlerin varlığını reddeder.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sanders, I. J. English Baronies: A Study of their Origin and Descent, 1086–1327. Clarendon Press, 1960.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]