Orta kronoloji

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Orta kronoloji, Babil'in altıncı kralı Hammurabi'nin saltanatını MÖ 1792-1750'ye ve Babil'in yağmalanmasını MÖ 1595'e sabitleyen Yakın Doğu Bronz ve Erken Demir Çağı'nın bir kronolojisidir.[1] Kronoloji, Ammisaduka'nın Venüs Tableti ile Enuma Anu Enlil tableti 63'ten elde edilen kanıtlarla belirlenen 56/64 yıllık bir astronomik hesaplamaya dayanmaktadır. Geleneksel ders kitapları orta kronolojiyi kullanma eğilimindedir ancak ilk dendrokronolojik ve astronomik kanıtlar bunun için çeşitli problemler ortaya koymuştur.[2] Bu, kısa kronolojilerin bazıları tarafından daha fazla benimsenmesine yol açmıştır.[3][4] Bununla birlikte, son araştırmalar orta kronolojinin büyük olasılıkla doğru olduğunu göstermiştir.[5]

Son yıllarda çeşitli bilim insanları, farklı kronolojileri tercih etmiştir. Aşağıda farklı kronolojilerine göre tarihsel olayların bir tablosu gösterilmektedir:

Tarihsel olay Ultra uzun/Ultra yüksek kronoloji Uzun/Yüksek kronoloji Orta kronoloji Kısa/Düşük kronoloji Ultra kısa/Ultra düşük kronoloji
Akad İmparatorluğu ? ? MÖ 2334–2154 MÖ 2270–2083 MÖ 2200–2018
Üçüncü Ur Hanedanı ? MÖ 2161–2054 MÖ 2112–2004 MÖ 2048–1940 MÖ 2018–1911
İsin Hanedanı ? MÖ 2017–1793 ? MÖ 1922–1698
Birinci Babil Hanedanı ? MÖ 1950–1651 MÖ 1894–1595 MÖ 1830–1531 MÖ 1798–1499
Hammurabi'nin saltanatı MÖ 1933–1890[6] MÖ 1848–1806 MÖ 1792–1750 MÖ 1728–1686 MÖ 1696–1654
Ammisaduka'nın saltanatı ? MÖ 1702–1682 MÖ 1646–1626 MÖ 1582–1562 MÖ 1550–1530
Babil'in düşüşü MÖ 1736[7] MÖ 1651 MÖ 1595 MÖ 1531 MÖ 1499

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Martin Bernal (1991). Black Athena. Rutgers University Press. ss. 215ff. ISBN 978-0-8135-1584-7. 
  2. ^ Jane McIntosh (2005). Ancient Mesopotamia: New Perspectives. ABC-CLIO. ss. 47-. ISBN 978-1-57607-965-2. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  3. ^ Gurzadyan, V. G., On the Astronomical Records and Babylonian Chronology, ICRA, University of Rome “La Sapienza”, Italy and Yerevan Physics Institute, Armenia, Akkadica, v. 119–120 (2000), ss. 175–184.)
  4. ^ Warburton, D.A., The Fall of Babylon in 1499: Another Update, Akkadica, v. 132, 1 (2011)
  5. ^ Cornell-led research resolves long-debated Mesopotamia timeline
  6. ^ Orientalia. Pontificium institutum biblicum. 1998. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ Eder, Christian. Assyrische Distanzangaben und die absolute Chronologie Vorderasiens, AoF 31, 191–236, 2004.