Newton halkaları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Newton halkaları olgusu bu konu hakkında ilk niceliksel incelemeleri yapan Isaac Newton tarafından 1717 yılında ortaya kondu. Konveks(dışbükey) bir cam parçası tümsek yüzü aşağıya gelecek şekilde düz bir cam üzerine yerleştirildiğinde iki parça arasında bir hava katmanı oluşur. Bu hava katmanı ve tümsek merceğin değişen kalınlığı merkezden itibaren yarımsal dalga boyu kaymalarına sebep olur. Bu sisteme ışık gönderilirse merceğin değme noktası merkez olmak üzere eş merkezli çemberler oluşur. Oluşan bu konsantrik halkaların üst üste gelmesi ve tepe noktalarının çakıştığı yerde ışık parlaklaşır; fakat tepe ve çukur noktalarının kesiştiği yerde ışık yok olur. Yansıyan ve kırılan ışıktan oluşan bu desenler birbirinin tamamlayıcısıdır. İşte oluşan bu girişim desenine Newton halkaları denir. İki halka arasındaki uzaklık λ,eğrilik yarıçapları R, N ise görünen parlak halka sayısıdır. Aşağıdaki formülle oluşan desenin analizini yapılabilir.

Adından da anlaşıldığı gibi bu çalışma ilk olarak Isaac Newton tarafından türetmiş olmasına rağmen deneysel olarak 1664 yılında Robert Hooke tarafından Micrographia adlı kitabında tarif edilmiştir.

Düz yüzeyleriyle temas halinde bulanan dışbükey lenslerde newton halkaları görünür.Görenen her renk farklı dalgaboyuna sahiptir.Çünkü gönderilen beyaz ışık gökkuşağı renklerini kapsar.

Teori[değiştir | kaynağı değiştir]

Newton halkaları oluşumu sırayla şu aşamalardan geçerek meydana gelir. R yarıçapından gelen ışık ilk tümsek lensten geçerek düz yüzeye çarpar ve eşit açıyla yansıyarak tekrar tümsek lens üzerinden yansır. Işık, yansıma sonucu 180 derecelik faz değişimine uğrar. Bunun sebebi ışığın, kırılma indisi daha büyük bir ortamdan yansımasıdır. Buna göre yapıcı ve söndürücü girişim oluşma koşulları sağlanmış olur ve newton halkaları gözlenir (havanın kırılma indisi 1 dir.). Gözlediğimiz bu asimetrik halkalar aslında düzenekte kullanılan merceğin kusurunu göstermektedir.

Anneaux-de-newton-exercice

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]