Neustrasya

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Merovenjler Hanedanı altındaki Franklar Krallığı içinde Neustrasya (sınırları portakal renkli olarak verilmiştir.)
752'de Karolenj İmpartorluğu altkrallığı olan Neustrasya (Batı Francia)

Neustrasya veya Neustriya (Türkçe anlamda "yeni batı arazileri") Franklar Krallığı veya "Francia" içinde (krallığın güney ve doğu taraflarında olan Avusturasya)'ya nazaran) batı yörelerinde bulunan arazilerden oluşmuş bir antik ülkedir.[1]

Neustrasya (ve Avusturasya), Franklar Krallığı'nın Merovenj Hanedanı'dan kralı olan İ. Clovis'in 711'de ölmesi ile varisi olan 4 oğlu arasında bölüştürülmesi sonucu ortaya çıkan bir ülkedir. Neustrasya ilk ortaya çıktığı zaman modern Fransa ülkesinin hemen hemen tüm kuzeyyindne oluşmakta idi ve ana şehirleri Paris ve Soissons idi. Sonradan Neustrasya arazileri Karölenj İmpartorluğu'nun bir alt krallığı olarak Sen Nehri ile [[Loire Nehri[]] arasında bulunan regnum Neustrıae veya Batı Francia adı verilen arazilere ışım olarak kullanılmıştır.

Karölenj İmparatorluğu Neustrasya altkralları ayrıca bu altkrallığın Bretonlar ile Vikingler yerleşkelerine sınır bölgelerde Neustrasya sınır kontları için "Neustrasya Sınır Kontluğu" adli bölgeler de yaratmışlardı. Bu "Neustrasya Sınır Kontluğu" yöneticileri 10. yüzyılların sonlarında Güçlü Robert'in soyundan gelen Capet Hanedanı mensuplarının ellerine geçmiştir.

Capet Hanedanı 987'de Karolenj Hanedanı'nın son mensuplarınin elinde bulunan Neustrasya Krallığı'nın kralı olmuşlardır. Bundan sonra Neustrasya terimi bir politik ve coğrafik terim olarak ortadan kalkmış ve bu araziler Fransa'nın yöreleri olarak yeni isimlerel anılmaya başlanmışlardır.

Merovenj Hanedanı altında Neustrasya[değiştir | kaynağı değiştir]

Neustrasya 511'de I. Clovis'in varislarinin Franklar Krallığı'nı bölüştürmeleri sonucundan ortaya çıktıktan sonra, bu ülke yöneticileri olan Merovenj hanedanınından krallar tarafından tekrar tekrar yeni bölütürmelerle kapsam değiştirmiştir. Varislar arasındn çıkan bu anlaşmazlıklar devamlı olarak bu Franklar Krallığı'nın doğu yörelerinde, yaklaşık 200 yıl kadar, Neustrasya Kralığı ile Avustrülasya Krallığı arasında askeri savaşlara yol açmıştır. Genellikle Neustrasya ve Avustrurasya arasında devamlı savaş atmosferi bulunmakla beraber birkaç kere nispeten kısa süreler için Neustrasya ve Avustrülasya birleşmişlerdir.

Bu birleşmelerin ilki Neustrasya kralı I. Clotaire'in 556-562 yılları arasındaki saltanat döneminde olmuştur. Fakat 566-584 döneminde hüküm süren I. Chilperic'in dul karısı olan Neustrasya Kraliçesi Fredegund ile yeni Neustrasya kralı olan 564-629'da hüküm süren II. Clotaire'in annesi arasında bulunan gayet güçlü rekabet Neustrasya ile Avustrulasya arasında yeniden gayet ciddi savaş çıkmasına neden olmuştur.

Neustrasya Kralı II. Clothaire, annesinin 597'de ölüp Paris yakınlsrında Sy Dennis Bazilikası'na gömülmesinden sonra Avustrulasya kraliçesi Brunhilda ile askeri mücadelere devam etmiştir. Sonunda Brunhilde'nin takipçileri bu yaşlı kraliçeye ihanet ederek II. Clotaire'in onu yakalayıp esir almasına neden olmuşlardır. II. Clothaire rakibi kraliçeyi işkence masasına bağlatip vücudunu iki taraftan çektirme şeklinde bir işkence uygulamaya koyulmuştur. İşkence masası üzerine yatırılmış bulunan kraliçenin eller ve ayakları 4 zincirle 4 ata bağlanıp atların zencirleri dört bir yana çekmesi ile Brunhilde'nin vücudu paramparça edilmiştir. Bu hunhar işkence 4 gün sürmüştür.

Bundan sonra Neustrasya ve Avustrulasya II. Clotaire krallığı altında ikinci defa birleşmişlerdir. Fakat bu birleşme uzun sürmemiş ve iki ülke tekrar ayrılıp askeri mücadeleye başlamışlardır.

Üçüncü geçici birleşme 628-637 döneminde hüküm süren I. Dagobert döneminde olmuş ve nesiller arşındaki rekabet dolayısıyla ortaya çıkan silahlı mücadele bir birleşme ile sonuçlanmıştır. Fakat bu birleşme de kısa bir dönem sürmüştür.

Avustralasya'nın filli yönetimi bu sırada Saray Nazırları eline gecnmiş ve ülkenin kralları saray nazırının kuklaşina dönüşmüşlerdir. Avustralasya'da Arnülfing sülalesinden Saray Nazırı olan İhtiyar Grimolad hukuken tabi olduğu Avustralasya kralı II. Clovis'e karşı başarısız bir suikast komplosu uygulamış ve II. Clovis tarafından görevinden uzaklaştırlmiştir. Bundan hemen sonra Avustralasya ile Neustrasys yeniden birleşmiştir. Ama bu üçüncü birleşeme de geçici olmuştur.

İki ülke birbirindne ayrıldıktan sonra II. Clovis'in oğlu III. Clother'in hükümü sırasında Neustrasya'da da devletin fiilen idaresi Kraldan Saray Nazırı eline geçmiştir.

636'da Neustrasya Krallığı saray nazırı Ebroin altında, Avustralasya ile yapılan askeri mücadelede Ebroin galip gelmiş ve Avustralasya dördüncü defa Neustrasya ile birleştirlmiştir. Fakat 681'de birleşik devletin Saray Nazırı olan Ebroin öldürülmüş ve Avustralasya halkı Poitier Piskoposu etrafında birleşerek birlikten ayrılmıştır.

687'de Avustralasya Saray Nazırı olan Pepin Herstallı Neustrasya'ya karşı "Tartry Muharebesi"'ni kazanmıştır. Bundan sonra Pepin Herstallı Neustrasya Saray Nazırı görevini eline almıştır. Böylece her iki ülkede tek kişinin Saray Nazırı olması şeklinde iki ülkeye tek yönetici olarak idare edilmeye başlanmişdır.

Pepin Herstallı ve takip eden Saray Nazirlari böylece babadan oğla kalan her iki ülkeye de birlikte Saray Nazırlığı yapıp iki ülkeyi birleştirmişlerdir. Bu irsi olan Saray Nazırlarına Karolenj Hanedanı adı verilmektedir. Bunlar Charles Martel (714–741), Karloman (741–747) ve Kısa Pepin (741–751)'dir. 751'de hem Avustralasya hem Neustrasya Saray Nazırı olan Kısa Pepin, Papa II. Stephen'dan da izin alarak, o zamana kadar fiili yönetim gücü bulunmayan Marovenj Hanedanından kralı tahtından indirerek, Avustralasya, Neustrasya ve Burgundi'den oluşan tek bir ülkenin kralı olmuştur ve böylece Karölenj Krallığı kurulmuştur.

Karolenjler Neustrasya alt-krallığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Karolenj İmparatorluğu'nda kurulan Neustrasya Sınır Kontluğu[değiştir | kaynağı değiştir]

Neustrasya'da hüküm sürenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Merovenjler Hanedanı Neustrasya kralları[değiştir | kaynağı değiştir]

Franklar Krallığı veya Francia'nın üçe ayrılıp Neustrasya, Avusturasya ve Burgundi krallıkları olarak bunların ayrı ayrı yönetimi 6. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmıştır. Bu nedenle daha önce de Parais merkezli ve Soissons merkezli Frankalr Krallığı hükümdaralri bu listede bulunmamaktadır.

Neustrasya Saray Nazırları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bunlar Neustrasya sarayında en yüksek yönetim görevlileri idi. Ama zamanla tedricen daha fazal idevlet iktidar gücü kullanarak Ebroin'den sonra "fiili" devlet hükümdarlık görevlerini krallın adına kendi başlarian yapmaya başladılar.

Karolinjler hanedanından Neustrasya alt-kralları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kekeme Louis Neustrasya alt-krallık merkezi olan Le Manş'dan, Erişpoe'nin Kasım 857'de suikaste uğrayıp katledilmesinden sonra kovulmuştur.

Neustrasya sınır kontluğunun Capetler kontları[değiştir | kaynağı değiştir]

Karolenjler İmparatorluğu'nun yıkılma döneminde "Neustrasya" Kontu unvanını Bretonya ve Norma sınır kontları unvan olarak taşımışlardı. Fakat 911-987 döneminde Güçlü Robert'in Rovertian hanedanından gelen torunları Capet Hanedanı mensuplari olarak birleşik bir Neustrasya sınır kontu arazilerini sinir kontu olarak idare etmişlerdir. Bunlar şöyle sıralanabililer:

Tarihsel kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Yaşanan günlerde Neustrasya prespektifine göre hazırlanmış olan ana tarihsel kaynak 8. yüzyılda ismi bilinmeyen bir tarihçi yazar tarafından hazırlanmış kronolojik bir tarih yazme eseri olan Liber Historıae Francorum adlı eserdir.[2] Bu eser Neustrasya Saray Nazırı olan Charles Martel tarafından 751'de kardeşi Kont Childebrand'a sipariş edilip hazırlatılmış olan "Fredegar'ın Kronikleri" adlı kronik tarihsel yazma esere kaynak olmuştur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Neustria" (1911) Encyclopædia Britannica [1] (İngilizce)
  2. ^ Hodgkin, Cilt: 7, Sayı:25.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Oman, Charles (1914) The Dark Ages 476–918. Londra: Rivingtons (İngilizce)
  • Hodgkin, Thomas (1895) Italy and her Invaders. Clarendon Press (İngilizce).