Necile Tevfik

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Necile Tevfik, (d.1911 - ö.1964), Türk kadın hakları aktivisti, ressam, hikâyeci, çevirmen, senaryo yazarı.

1911'de İstanbul'da Çamlıca'da doğan Necile Tevfik'in, annesi ressam Emine Naciye Neyyal, babası siyaset ve bilim insanı Mehmet Tevfik Biren, kız kardeşleri Meliha Tevfik (Meliha Zâfir Yenerden) ve Güzin Tevfik Biren'dir. Genç yaşlarında edebiyat ve sinemayla ilgilenmeye başlayan Tevfik'in, İstersen Okuma adlı bir hikâye kitabı bulunmaktadır. Bunun yanı sıra bazı senaryolarını Hollywood'daki film şirketlerine (FBO Stüdyoları/ Film Booking Offices of America) satmıştır. 1930'larda sosyal sorumluluk alanlarında çalışmalar yürütmüş, özellikle kadın hareketi mücadelesi içinde yer almış; Kısıklı Tayyare Cemiyeti, Çocuk Esirgeme Kurumu'' Beyoğlu Şubesi, Türk Kadın Birliği gibi sivil toplum örgütlerinde çeşitli görevlerde bulunmuştur.[1]

1932 ile 1935 yılları arasında Türk Kadın Birliği yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmış ve 1935 Haziran'ında Uluslararası Kadınlar Birliği (International Alliance of Women) tarafından İstanbul'da düzenlenen 12. Kongre'nin (1935) hazırlık çalışmalarına aktif olarak katılmıştır. 1932-1936 döneminde La République ve İkdam gazetelerinde, 1944'te Vakit ve Yeni Sabah'ta, 1944'ten 1952'ye kadar ise Merkez Bankası Kambiyo Servisi'nde çalışmıştır. Bu süreçte kadın hareketi içindeki faaliyetlerini devam ettireren Necile Tevfik, 1935'te kendini fesheden ve 1949'da yeniden kurulan Türk Kadınlar Birliği'nin, Lâmia Refik, Mevhibe İnönü, Lâtife Bekir, Neriman Sirer, Makbule Dıblan, Mebrure Aksoley, Mediha Eldem, Kamile Erim, Aliye Beyazıt ile birlikte kurucu üyeleri arasında yer almıştır.[2] Yaşamı boyunca kadınların eşitlik ve özgürlük mücadelesi için çalışan Tevfik'in Türkiye'de kadının medeni durumuna ilişkin yazdığı yazılar uluslararası kadın dergilerinde de yayımlanmıştır. Necile Tevfik, 1964 yılında geçirdiği bir rahatsızlık nedeniyle İstanbul'da vefat etmiştir.

132 belgeden oluşan arşivi, bugün Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı Özel Arşiv Koleksiyonu'nda muhafaza edilmektedir. Bu arşiv üzerine hazırlanan açıklamalı katalog, Bir Kadın Arşivini Okuma Denemesi: Necile Tevfik Arşivi Açıklamalı Kataloğu (1924-1954) adıyla, Vakıf ve İş Bankası Kültür Yayınları ortak yayını olarak 2019 yılında yayımlanmıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Davaz, Aslı (Eylül 2019). Bir Kadın Arşivini Okuma Denemesi: Necile Tevfik Arşivi Açıklamalı Kataloğu (1924-1954) (1 bas.). İş Bankası Kültür Yayınları. s. 282. ISBN 978-605-295-920-6. 
  2. ^ Davaz, Aslı (Kasım 2014). Eşitsiz Kız Kardeşlik- Uluslararası ve Ortadoğu Kadın Hareketleri, 1935 Kongresi ve Türk Kadın Birliği (1 bas.). İş Bankası Kültür Yayınları. s. 892. ISBN 978-605-332-296-2.