İçeriğe atla

Monohibrit çaprazlama

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Ebeveyinlerin aktarma ihtimali olan alellerin harflerle gösterilerek yavrunun genotip ve fenotip ihtimallerinin hesaplanmasına çaprazlama denir.

Yalnızca bir karakter dikkate alınarak yapılan çaprazlamalara "monohibrit çaprazlama" denir.

Eğer bir canlıda bir karakteri kodlayan aleller aynı ise (SS ya da ss gibi) buna "homozigot" ya da "saf döl" olma denir. Saf döl (homozigot) bireyler elde etmek için kendileştirme yapılır. Yani döllenme saf döl olması istenen karakter bakımından bireyle aynı genotipteki başka bir hücre ile gerçekleştirilir.

Baskın ve çekinik gametlerle çaprazlama ve Punnet karesi ile sonucun gösterimi

Mendel, bezelyelerle yaptığı çaprazlama deneylerinde bu bitkinin kalıtımını incelemiştir. Bezelye bitkisi kendi kendini dölleyen bir bitki olduğundan Mendel, bu bitkiden saf kan (homozigot) bireyler elde etmiş ve bunlarla çalışmıştır. Bu durumda düz tohum şekline sahip olan bezelyeler, düz tohumlu bitkileri; buruşuk tohum şekline sahip olan bezelyelerde buruşuk tohumlu bezelyeleri vermişlerdir. Buna göre,

  • D: Düz Tohum
  • d: Buruşuk Tohum

(anne) DD x dd (baba) çaprazlanırsa,

Genotip: D x d
F1: Dd %100 Düzgün, %100 Heterezigot
Dd x Dd
Genotip:1/4 DD, 1/4 Dd, 1/4 Dd, 1/4 dd
F2:1/2 D, 1/2 D, 1/2 d, 1/2 d
Fenotip: 3/4 D, 1/4 d, oran: 3 : 1
Genotip: 1/4 DD, 1/2 Dd, 1/4 dd, oran: 1 : 2 : 1

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]