Mümtaz Mahal

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Mümtaz Mahal
ممتاز محل
Mumtaz Mahal.jpg
Babür İmparatorluğu'nun Padişah Begümü
Hüküm süresi 30 Ocak 1628 – 17 Haziran 1631
Önce gelen Nurcihan
Sonra gelen Cihanara Begüm
Eş(leri) Şah Cihan
Tam ismi
Ercümend Banu Begüm
Doğum 1593
Agra, Babür İmparatorluğu
Ölüm 17 Haziran 1631 (38 yaşında)
Burhanpur, Babür İmparatorluğu
Defin Tac Mahal
Dini İslam

Mümtaz Mahal (Nisan 1593 - 17 Haziran 1631) (Urdu: ممتاز محل; IPA [mumtɑːz mɛhɛl]; adının anlamı "sarayın sevgili süsü") (Devanagari: मुमताज़ महल) ya da Ercümend Banu Begüm, Hint-Türk-Moğol[1] Babür İmparatorluğu'nun 6. hükümdarı Şah Cihan'ın 3. ve en gözde eşi. Adına yapılan Tac Mahal anıt mezarı, tarihin en önemli mimari eserlerinden sayılmaktadır. 7 Temmuz 2007'de New7Wonders Vakfı tarafından düzenlenen oylama sonucunda dünyanın yeni yedi harikasından biri seçilmiştir.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Babür İmparatoru Şah Cihan'ın, doğum sırasında ölen eşi Mümtaz Mahal'in anısına Agra'da yaptırdığı Tac Mahal anıt mezarının 1863-1869 yılları arasında Samuel Bourne tarafından çekilen fotoğrafı.
Tac Mahal ve ünlü yansıması.

1607'de imparatorluğun başkenti Agra'da doğdu. Babası İranlı soylu Abdül Hasan Asaf Han, halası[2] ise Cihangir'in eşi Nurcihan'dır.[3]

Mümtaz Mahal, 14 yaşında sözlendiği ve daha sonra Babür İmparatoru olunca Şah Cihan adını alacak olan Şehzade Hürrem ile 10 Mayıs 1612'de 19 yaşındayken evlendi.

Bir isyanı bastırmak için ordularıyla Burhanpur'a giden Şah Cihan'a, dokuz aylık hamile olmasına rağmen her zamanki gibi eşlik eden Mümtaz Mahal, Burhanpur'da Gauhara Begüm adlı 14. çocuğunu doğururken 38 yaşında öldü. Tac Mahal bitip nakledilene kadar, bedeni 23 yıl boyunca Burhanpur'da kaldı, ardından Tac Mahal anıt mezarına gömüldü. Mimari eserlerde atalarının tercih ettiği sarı kum taşı yerine Şah Cihan, tutkuyu sembolize eden beyaz mermer kullanılmasını tercih etmiştir.

Şah Cihan, efsaneleşen sevgisi ve güvenini, imparatorluk mührünü Mümtaz Mahal'e emanet ederek göstermişti.[4] Son yıllarında tahttan indirilerek oda hapsinde tutulan ölümsüz aşkı Şah Cihan, ölümünden sonra yanına defnedilmiştir.

Çocukları[değiştir | kaynağı değiştir]

1. Şahzadi Hürünnissa Begüm (1613 - 1616)
2. Şahzadi İmparatorluk Cihanara Begüm (1614 - 1681)
3. Şahzade İmparatorluk Dara Şükuh (1615 - 1659)
4. Şahzade Şah Şüca Muhammed Sultan Bahadır (1616 - 1660)
5. Şahzadi Roşanara Begüm (1617 - 1671)
6. Badşah Mohinnudin Muhammed Evrengzib (1618 - 1707)
7. Şahzade Sultan Ümmid Bakş (1619 - 1622)
8. Şahzadi Süreyya Banu Begüm (1621 - 1628)
9. Şahzade Sultan Murad Bakş (1624 - 1661)
10. Şahzade Sultan Lüftullah (1626 - 1628)
11. Şahzade Sultan Daulat Afza (1628 - ?)
12. Şahzadi Hüsnara Begüm (1630 - ?)
13. Şahzadi Gauhara Begüm (1631 - 1707)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ L. Canfield, Robert; Jonathan Haas (2002).Turko-Persia in Historical Perspective. Cambridge University Press. ISBN 0-521-52291-9, 9780521522915, s.20.
  2. ^ TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 39,  sayfa: 337
  3. ^ The Ain i Akbari, Abul Fazl Allami
  4. ^ The Complete Taj Mahal: And the Riverfront Gardens of Agra, Ebba Koch, Aug 2006, Thames & Hudson Ltd, ISBN 0-500-34209-1, s.19.