Kojin Karatani

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Kojin Karatani
Kojinkaratani.jpg
Kojin Karatani Loyola Üniversitesi'nde ders verirken, 24 Nisan 2008, New Orleans
Tam adı Kojin Karatani(柄谷 行人)
Doğumu 6 Ağustos 1941 (1941-08-06) (79 yaşında)
Amagasaki
İlgi alanları Karşılaştırmalı Edebiyat
Edebi Eleştiri

Kōjin Karatani (柄谷 行人, Karatani Kōjin, Doğum 6 Ağustos, 1941, Amagasaki) Japon filozof ve edebiyat eleştirmeni.[1]

Biyografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ekonomi Lisans ve İngiliz Edebiyatı Yüksek Lisans derecelerini Tokyo Üniversitesinden aldı. Natsume Sōseki hakkındaki denemesi ile 27 yaşında edebiyat eleştirmeni olarak Gunzo Edebiyat Ödülünü kazandı. Hosei Üniversitesinde eğitim verirken ağırlıkla modernlik ve post-modernlik üzerine yazan Karatani, kendisinin ana kitaplarından olan Metafor Olarak Mimari'nin konseptini biçimlendiren dil, sayı ve para kavramlarına önem verdi.

1975 yılında Yale Üniversitesi'ne Japon edebiyatını öğretmesi için misafir profesör olarak davet edildi. Sonrasında, Paul de Man ve Fredric Jameson ile tanışarak formalizm üzerinde çalışmaya başladı.

1990 yılında Columbia Üniversitesi'ne misafir profesör olarak katılan Karatani, o tarihten beri düzenli olarak ders vermeye devam etti.

Karatani 2000 yazında Japonya'da Yeni Birlikçi Hareket'İ (NAM) kurdu.[2] NAM, LETS (Local Exchange Trading Systems, piyasa dışı para birimine dayalı Yerel Borsa Ticaret Sistemleri) sistemi deneyinden esinlenerek anti-kapitalist / ulus-devlet birliği olarak tasarlandı. Ayrıca üç aylık Japon gazetesi Hihyōkūkan'da ( Critical Space ) Akira Asada ile birlikte editör olarak çalıştı.

Kinki Üniversitesi İnsan Bilimleri Uluslararası Merkezi kürsüsünden 2006 yılında emekli oldu.

Felsefesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Karatani, Batı düşüncesini temellendiren metafiziği kaçınılmaz olarak meydana getirdiğini söylediği[3] "inşa etme iradesi" gibi felsefi kavramlar üretmiştir. Bu kavramlardan en bilineni, KantMarx ve Marx'ı da Kant üzerinden okuduğu aynı adlı kitabında "Transkritik" olarak geçer. New Left Review dergisinde Transkritik hakkında yazarak Karatani'nin çalışmasına daha büyük bir eleştirel ilgi çeken Žižek, aynı zamanda "paralaks" konseptini de kendi kitabının başlığı için kullanmıştır.

Karatani, ( de Man'cı ) yapısökümün olasılığını sorguladı ve Montreal Üniversitesi tarafından düzenlenen İkinci Uluslararası İnsancıl Söylem Konferansı'nda Jacques Derrida ile diyalog kurdu. Daha sonra Derrida, kendi écriture kavramının yorumlanmasına vurgu yaparak Karatani'nin "Milliyetçilik ve Ecriture" adlı makalesini yorumladı.[4]

Bibliyografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçede

  • Tarih ve Tekerrür, Metis Yayınları, 2013, Çeviri: Erkal Ünal
  • Metafor Olarak Mimari; Dil, Sayı, Para Metis Yayınları, 2006, Çeviri: Barış Yıldırım
  • Transkritik; Kant ve Marx Üzerine Metis Yayınları, 2007, Çeviri: Erkal Ünal
  • İzonomi ve Felsefenin Kökenleri, Metis Yayınları, 2018, Çeviri: Ahmet Nüvit Bingöl
  • Derinliğin Keşfi; Modern Japon Edebiyatının Kökenleri, Metis Yayınları, 2011, Çeviri: Devrim Çetin Güven, İnan Öner

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Kojin Karatani at Stanford:Beyond the Trinity of Capital, Nation, and State ↵A Special Series of Events with Japan's Leading Philosopher and Literary Critic at Stanford University, October 8-October 11, 2007". Department of Asian Languages. Stanford University. 2007. Retrieved 21 Mar. 2009. "Archived copy". 11 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2009. 
  2. ^ Harootunian, Harry. "Out of Japan: The New Associationist Movement". Radical Philosophy. Issue 108 (July/August 2001). Retrieved 21 Mar. 2009. "Archived copy". 16 Nisan 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2008. 
  3. ^ Manuel, Jessica S. (2019-11-14). "Kojin Karatani on the Will to Architecture". Book Oblivion. Retrieved 2019-11-20.
  4. ^ "Jacques Derrida, Introduction to Kōjin Karatani's "Nationalism and Ecriture"". 1 Mayıs 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2006.