Kavuklu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Pisekar ile kavuklu.jpg

Kavuklu, geleneksel Türk gösteri sanatlarından Orta oyunu'na ait ana karakterlerdendir.

Doğal, halktan insanlara yakın, bilgisiz bir tiptir. Kırmızı kavuk ve cübbe ile meydana çıkar. Bir gölge oyunu olan Karagöz ve Hacivat ile benzerlik taşıyan Ortaoyunu’nda, Kavuklu (Aptal Uşak) oyunun komik tipidir; onu tamamlayan diğer ana karakter ise Karagöz ve Hacivat oyunundaki Hacivat karakterinin karşılığı olan Pişekar (Efendi)'dır.

Ortaoyununda zurnacının Pişekar havasını çalmasıyla oyun alanına ilk olarak Pişekar çıkar; dört yanı selamlar. İzleyici ve zurnacı ile söyleşiye girer. İzleyiciye eğlence vadederken hoşça vakit geçirmelerini diler.[1] Zurnanın kavuklu havası çalmasıyla Kavuklu ve Kavuklu arkası gelir. Bu iki oyun kişisi arasındaki çok kısa süren konuşmadan sonra araya Pişekâr girer ve diğer ikisi kuşkuyla tepki gösterirler. Çoğunlukla bu tepki Kavuklu ve Kavuklu arkasının birbirleri üstüne düşmesidir.[2] Düşme kalkmadan sonra Pişekâr ve Kavuklu arasındaki söyleşme ya da tekerleme bölümü başlar. Bu bölümde Pişekar ve Kavuklu oyunculuk sanatının doğaçlama yanını yergiler. Arzbar denilen bu bölümden sonra tekerlemeye geçilir. Tekerleme bölümü gerçek üstü öykücülüğün örnekleriyle doludur; bu garip öyküler her zaman Kavuklu’nun başından geçer. Pişekar, Kavuklu’nun anlattığı gerçek dışı olaya inanır; bölümün sonunda Kavuklu gerçeği açıklar. Pişekâr’ın pastavını, Kavuklu’nun kavuğuna vurmasıyla tekerleme sona erer; Fasıl bölümüne geçilir. Fasıl bölümünde çoğunlukla Kavuklu iş aramaktadır; Pişekar ona iş bulur. Oyunu bitiren yine Pişekar olur. Seyircilerden özür diler, gelecek oyunun adını ve yerini duyurur.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "Türk tiyatrosu semineri".  Bilinmeyen parametre |Ad= görmezden gelindi (|ad= kullanımı öneriliyor) (yardım); Bilinmeyen parametre |Tarih= görmezden gelindi (|tarih= kullanımı öneriliyor) (yardım); Bilinmeyen parametre |Soyad= görmezden gelindi (yardım)
  2. ^ Köy seyirlik oyunları orta oyunu ve commedia dell'Arte oyunlarının ilişkilerinin incelenmesi. Erzurum'. 2011.  Bilinmeyen parametre |Soyadı= görmezden gelindi (|soyadı= kullanımı öneriliyor) (yardım); Bilinmeyen parametre |Yayıncı= görmezden gelindi (|yayıncı= kullanımı öneriliyor) (yardım); Bilinmeyen parametre |Ad= görmezden gelindi (|ad= kullanımı öneriliyor) (yardım)