Kırmızı Kraliçe etkisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Kırmızı Kraliçe, Lewis Carroll'un dünyaca ünlü kitabı Alice Harikalar Diyarında adlı kitabının karakterlerinden biridir.

Kitap edebiyat dünyasına konu olduğu gibi ayrıca biyoloji dünyasına da bir etki bırakmıştır.

İkinci kitabı Through The Looking-Glass "Aynanın İçinden" adlı kitabında Kırmızı Kraliçe'nin bir sözüyle karşılaşılmaktadır. Hikâyenin bir bölümünde Kraliçe, Alice'i kolundan sürüklemeye başlar ve "Daha hızlı koş Alice,daha hızlı" diye bağırır. Fakat ne kadar hızlı koşsalar da oldukları yerden ileri gidemezler. Onca çabasına rağmen hala bulunduğu yerden ayrılamayan Alice şaşkınlıkla sorar:

"Bunca zamandır koşuyoruz neden hala aynı ağacın altındayız? Sanki her şey bizimle beraber hareket ediyor."

Kraliçe:

"Elbette. Başka ne bekliyordun? Sadece bulunduğun yeri koruyabilmen için olabildiğince hızlı koşman gerekiyor. Eğer ki başka bir yere gitmek istiyorsan hızını en az iki misli arttırmalısın."

Yani prensip şu şekilde tanımlanabilir:

"Evrimsel bir sistemin, onunla aynı zamanda evrim geçiren diğer sistemlere göre sağlıklı kalabilmesi için devamlı gelişimi gereklidir."

Bu metaforu ilk kullanan kişi 1973 yılında Amerikalı biyolog Leigh Van Valen.

Valen'e göre yaşayan bütün canlılar varolma savaşı verirken bir türün gelişimi diğer türe de yol açıyor.

Avlayan ve avlanan mücadele verirken ikisi de zamanla gelişiyor.Fakat bu gelişme aynı zaman diliminde gerçekleştiği için durumlarının hala aynı kalmasına neden oluyor.

Zaman içindeki gelişimleri sadece yaşamsal döngüde mevcut konumlarını sağlamak için yapılmış oluyor.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]